فاخره بهبهانی: مسعود فیروزکوهی، کارشناس تغذیه و رژیم درمانی در گفتوگو با برگزیده میگوید: شیر برنج به جهت وجود برنج منبع کربوهیدرات ساده و زودهضم است و به دلیل استفاده از شیر دارای پروتئین، کلسیم، مقداری چربی و اندکی فیبر است. شیر برنج غذایی سبک و قابل هضم است که برای دوران نقاهت، تب و اسهال خفیف میتواند مناسب و مفید باشد، برای سالمندانی که دندانهای ضعیف دارند مطلوب و برای افرادی که معدههای تحریکپذیر دارند، آرام بخش است. مصرف آن به افراد کم اشتها و لاغر هم توصیه میشود. البته شاخص گلایسمییا سرعت جذب مواد قندی شیر برنج نسبتاً بالاست و بیماران باید در مصرف آن احتیاط کنند، افراد مبتلا به عدم تحمل لاکتوز هم ممکن است نفخ را تجربه کنند.
قند فرنی سریعتر جذب میشود
فرنی از آرد برنج، شیر و شکر تهیه میشود و تفاوت آن با شیر برنج، مصرف آرد برنج به جای خود برنج است و به دلیل همین تفاوت، جذب کربوهیدرات آن سریع تر از شیر برنج است. خواص و ارزش غذایی فرنی هم با هضم آسان، تقریبا شامل همان خواص شیر برنج است. با توجه به ترکیبات این دو محصول نسبتا مشابه و سریع جذب بودن مواد کربوهیدراتی و قندی آن، مصرف توسط بیماران دیابتی و کبد چرب باید محدود و با ملاحظاتی به لحاظ زمان مصرف و افزودنیهای مفید باشد. این دو غذا اگر در منزل تهیه شوند، بهتر است بدون شکر و با شیر کمچرب با افزودن دارچین و مغز بادام باشد تا هم میزان پروتئین آن افزایش و هم پیک قند کاهش یابد و اگر از برنج قهوه ای و کمیسبوس تهیه شود، برای بیماران بهتر است.
میزان مصرف چگونه باشد؟
شیر برنج و فرنی را میتوان در حجم کم و حدود نصف لیوان و فقط در وعده افطار یا پس از آن و نه در وعده سحر استفاده کرد و مصرف هر روزه آن توصیه نمیشود. در بیمارانی که قند ناشتا و HbA۱c کنترل شده است، مصرف محدود، مجاز است اما اگر قند کنترل شده ندارند نباید این دو محصول مصرف شود. به خصوص در بیمارانی که قند خون شان بعد از افطار به بالای ۱۸۰ میرسد. از ۹ شب به بعد نیز نباید این دو محصول مصرف شوند چون میتوانند موجب تشدید مقاومت به انسولین گردند. در افراد دارای اضافه وزن شدید هم بهتر است که این نوع محصولات محدود شود و در بیماران کبد چرب به مقدار کم و به صورت دسر کوچک، مجاز است.
فرنی و شیر برنج چه مزاجی دارند؟
دکتر الهام پارسا، پزشک متخصص طب سنتی و عضو هیات علمیدانشگاه ازاد تهران در گفتوگو با برگزیده میگوید: مزاج فرنی معتدل رو به گرم است و وقتی گرمیاین غذا بیشتر میشود که از شیرینکنندههایی مثل شکر، شیره انگور و عسل استفاده شود. افراد با مزاج سرد میتوانند فرنی را همراه با هل و دارچین و افراد با مزاج یا معده گرم بهتر است از این ادویهها استفاده نکنند. افراد گرم مزاج بهتر است از کمیشکر و افراد سرد مزاج از اندکی عسل، شیرهانگور یا نبات استفاده کنند که در مقایسه با شکر گرمیبخشترند.
بهتر است در زمان طبخ شیربرنج، شکر به آن اضافه نشود بلکه در زمان مصرف، براساس ذائقه و نیاز به میزان کم یک شیرینکننده استفاده شود. شیربرنج از نظر مزاجی مرکبالقواست؛ یعنی در برخی سبب سردی و در برخی سبب گرمیمزاج میشود. در کل این غذا مزاج معتدل رو به گرم دارد. استفاده از شیرهانگور همراه شیربرنج اثرات تقویتی دارد و بهخصوص اگر در ماه روزهداری همراه با پودر بادام درختی استفاده شود، بهویژه برای افراد سالمند و دچار ضعف، گزینه بسیار مناسبی محسوب میشود.
۴۷۲۳۲
