مهسا مژدهی: چینیها از طرحی ۱۲ مادهای برای برقراری صلح میان اوکراین و روسیه پرده برداشتهاند. مهمترین اصل تاکید شده در این طرح؛ حفظ تمامیت ارضی دو طرف است. زلنسکی از همین حالا از پیشنهاد چینیها استقبال کرده و به نظر میرسد که پوتین هم مخالفتی در مرحله کنونی با آن ندارد. این طرح میتواند مقدمهای بر ادامه گفتگوها باشد تا اختلافات موجود میان کییف و مسکو به مرور رفع شده و به این جنگ بزرگ در اروپا خاتمه داده شود. با همه اینها در حال حاضر مهمترین مخالف طرح چینیها بایدن است که آن را پیشنهادی به نفع روسها توصیف کرده. اما در بین اروپاییها پیشنهاد برای رسیدن به یک صلح طرفداران بیشتری دارد.
در برگزیده های ایران با علی بیگدلی کارشناس مسائل. بینالملل در مورد طرح صلح پیشنهادی پکن به گفتگو نشستیم.
>>>بیشتر بخوانید:
آیا چین به یاری پوتین خواهد آمد؟
حامیان و مخالفان جنگ روسیه؛ کدام کشورها محتاطند؟
واکنش بایدن به طرح صلح چین برای جنگ اوکراین
احتمال باز شدن پای چین به جنگ اوکراین
علی بیگدلی در مورد ویژگیهای طرح صلح چین میگوید: آقای زلنسکی از پیشنهاد چینی ها استقبال زیادی کرده. به نظر میآید دو نوع واکنش در مورد این طرح شکل گرفته. غربی ها به خصوص آمریکایی ها خیلی از این طرح استقبال نکردند چون نمیخواهند که پکن در این کار دخالت داشته و برنده شود. اما طرف دیگر خود زلنسکی است که خیلی از طرح صلح استقبال کرده و احتمالا در روزهای آینده به چین سفر خواهد کرد و موضوع را از نزدیک بررسی میکند. همان هفته گذشته که بایدن به کییف رفته بود، وزیر خارجه چین هم راهی مسکو شد که میتوان گفت احتمالا همین طرح ۱۲ ماده ای را برای پوتین برده و او هم پذیرفته و استقبال کرده است. این ۱۲ ماده خیلی آبکی و خیلی سطحی است. نظر من این است که این طرح به عنوان شروع مذاکرات مطرح شده تا با اصل قضیه موافقت بشود. ممکن است که در نشست بعدی که شاید نمایندگان دو کشور با حضور چین در پکن برگزار شود؛ شرایط جدیدتری مطرح شود. به هر حال خوبی این طرح این است که هم پوتین و هم زلنسکی با آن موافقت کردهاند و پکن هم به عنوان یک میانجی قهرمان دیده میشود و ممکن است که این طرح به نتیجه برسد.
او در مورد اینکه طرح صلح چین میتواند راهگشا باشد یا نه توضیح داد: این طور نیست که به خاطر مخالفت امریکا این طرح به جایی نرسد. اروپایی ها از حمایت اوکراین مقداری خسته شده اند. یکی از کشورهای عضو اتحادیه اروپا چند وقت پیش گفته بود اگر چه اوکراین جزوی از خاک اروپاست اما برای ما اهمیت ژئوپلتیکی ندارد. هم در اتحادیه اروپا و هم در آمریکا ادامه جنگ مخالفانی دارد. اما بایدن میخواهد از این موضوع برگ برندهای برای انتخابات ۲۰۲۴ برای خود بسازد. ادامه این وضعیت و کمکهای گاهی سخاوتمندانه غربی ها به اوکراین ممکن است آینده این مسیر را به خطر بیندازد. بنابراین همه تمایل دارند که آشکار و پنهان این قضیه تمام شود. اروپایی ها بیش از آمریکایی ها در معرض خطر هستند، در همسایگی روسیه قرار دارند و مشکل انرژی دارند. همه اینها باعث شده که اتحادیه اروپا برخلاف آمریکا روی خوشی به طرح چین نشان بدهد. احتمالا هیاتهای پنهانی اتحادیه اروپا هم با پوتین دیدار کردهاند. ۱۰ روز پیش کاخ الیزه اعلام کرد که مکرون و صدراعظم آلمان ملاقاتی در آینده با پوتین خواهند داشت. این باعث میشود که ما تصور کنیم در پشت صحنه گفتگوهایی شکل گرفته است.
بیگدلی تصریح کرد: چین نه ادامه جنگ را پذیرفته و نه اقدامات روسیه را تایید کرده است. آخرین بار در شهریور ماه بود که رئیس پارلمان کنگره ملی خلق چین به دیدار پوتین رفت و حمله را تایید کرد. اما از آن زمان به بعد چینی ها روی خوشی به این جنگ نشان ندادند. یک زمانی میگفتند چین منتظر بود تا روسیه بر اوکراین مسلط شود تا پیش زمینه تسلط خودش بر تایوان باشد. اما مشخص شد که این اتفاق شدنی نیست. محور قدرت چینی ها بر پایه فعالیت های اقتصادی است و این جنگ در اروپا بازار های چین را تحت تاثیر قرار داده است. بنابراین شرایط چینیها و اینکه نمیخواهند بگذارند در این ماجرا امریکا موفق شود باعث شده تا مصر باشند صلح برقرار شود.
بیگدلی در مورد واکنش روسها به طرح صلح گفت: روس ها از پیشنهاد چینی ها استقبال کردهاند. در سخنرانی سالروز حمله روسیه بود، پوتین هم مذاکرات را تایید کرد و با آن موافق بود. این طرحی است که هم روسیه و هم اوکراین بر سر آن توافق دارند. این که زلنسکی به احتمال زیاد به پکن میرود خیلی مهم است. او با اشتیاق طرح را پذیرفته. این طرح آبکی است اما یکی از نکات آن تاکید بر تمامیت ارضی است. الان اختلاف بر سر دونباس وجود دارد که ۷۵ درصد آن را روس ها تشکیل میدهند. اما این طرح فقط مقدمهای است بر اینکه دو طرف بنشینند و با هم اختلافات دیگر را حل کنند. چین هم کشور خوشنامی است و به همین دلیل زلنسکی با اشتیاق طرح را پذیرفته و میخواهد به دیدار همتایان خود در پکن برود.
311312