به گزارش خبرگزاری برگزیده،تا چند سال پیش کمتر کسی تصور میکرد روزی برسد که برای اجاره یک پراید باید روزانه تا ۸۰۰ هزار تومان پرداخت کرد؛ خودرویی که سالها نماد ارزانترین وسیله نقلیه در بازار ایران بود و بسیاری از خانوادهها نخستین تجربه مالکیت خودرو را با آن آغاز میکردند. اما حالا در شرایطی که قیمت خودرو با سرعتی بسیار بیشتر از درآمد خانوارها رشد کرده، پراید از یک خودروی اقتصادی به ابزاری برای کسب درآمد تبدیل شده است؛ ابزاری که برخی مالکان آن را روزانه صدها هزار تومان اجاره میدهند و برخی رانندگان نیز ناچارند برای ورود به بازار تاکسیهای اینترنتی این هزینه را بپردازند.
بررسی آگهیهای منتشرشده در پلتفرمهای خرید و فروش و شبکههای اجتماعی نشان میدهد بازار اجاره خودرو برای فعالیت در تاکسیهای آنلاین در ماههای اخیر رونق قابل توجهی گرفته است. در این میان پراید همچنان یکی از پرتقاضاترین گزینهها محسوب میشود. نرخهای اجاره البته یکسان نیست؛ برخی آگهیها از اجاره روزانه ۸۰۰ هزار تومانی خبر میدهند و در مواردی نیز رقم اجاره به ۱ میلیون و تومان و حتی بیشتر میرسد. تفاوتی که معمولاً به مدل خودرو، سال ساخت، میزان کارکرد، شرایط فنی و شهر محل فعالیت بستگی دارد.
رونق این بازار را باید حاصل تلاقی چند واقعیت اقتصادی دانست؛ از یک سو قیمت خودرو در سالهای اخیر آنچنان افزایش یافته که خرید حتی خودروهای اقتصادی نیز برای بخش بزرگی از جامعه دشوار شده و از سوی دیگر رشد هزینههای زندگی باعث شده افراد بیشتری به دنبال راههای سریعتر برای کسب درآمد باشند.
در چنین شرایطی تاکسیهای اینترنتی به یکی از مهمترین گزینههای اشتغال تبدیل شدهاند؛ اما ورود به این بازار بدون خودرو تقریباً غیرممکن است و همین موضوع تقاضا برای اجاره خودرو را افزایش داده است.
فعالان بازار خودرو میگویند در گذشته اجاره خودرو بیشتر در حوزه تشریفات، سفر یا شرکتهای خدماتی معنا داشت اما امروز شکل تازهای از این بازار در حال گسترش است؛ اجاره خودرو برای کسب درآمد. در این مدل، مالک خودرو بدون آنکه پشت فرمان بنشیند از دارایی خود درآمد کسب میکند و راننده نیز بدون نیاز به پرداخت صدها میلیون تومان برای خرید خودرو، امکان فعالیت در تاکسیهای اینترنتی را به دست میآورد.
بسیاری از متقاضیان این خودروها را جوانانی تشکیل میدهند که یا شغل خود را از دست دادهاند یا درآمد فعلیشان پاسخگوی هزینههای زندگی نیست. آنها در شرایطی وارد بازار تاکسیهای اینترنتی میشوند که قیمت خودرو فاصله قابل توجهی با توان مالیشان پیدا کرده است. برای
این گروه، اجاره خودرو هرچند پرهزینه، اما همچنان از بیکاری یا نداشتن منبع درآمد بهتر به نظر میرسد.
یکی از رانندگان تاکسی اینترنتی میگوید پس از چند ماه جستوجوی بینتیجه برای یافتن شغل ثابت، تصمیم گرفته با خودروی اجارهای کار کند. او میگوید بخش مهمی از درآمد روزانهاش صرف اجاره خودرو میشود اما در شرایط فعلی گزینه دیگری ندارد. به گفته او، بسیاری از رانندگان مشابه او نه به دلیل سود بالای این کار، بلکه به دلیل نبود فرصتهای شغلی مناسب وارد این حوزه شدهاند.
در مقابل، مالکان خودرو نیز انگیزههای اقتصادی خود را دارند. تورم بالا و کاهش ارزش پول باعث شده بسیاری از افراد به دنبال کسب درآمد از داراییهایشان باشند. خودرو نیز از این قاعده مستثنا نیست. برخی مالکان معتقدند نگهداری خودروی بدون استفاده در پارکینگ توجیه اقتصادی ندارد و اجاره دادن آن میتواند درآمدی ثابت ایجاد کند.
اگرچه درآمد حاصل از اجاره خودرو در نگاه اول جذاب به نظر میرسد، اما این فعالیت خالی از ریسک نیست. استهلاک شدید خودرو، افزایش هزینه تعمیرات، احتمال تصادف و حتی اختلافات حقوقی میان مالک و راننده از جمله مشکلاتی است که فعالان این بازار با آن روبهرو هستند. به همین دلیل بسیاری از مالکان برای تحویل خودرو چک، سفته یا سایر ضمانتهای مالی دریافت میکنند.
کارشناسان اقتصادی معتقدند گسترش بازار اجاره خودرو نشانهای از تغییرات عمیقتر در اقتصاد خانوارهای ایرانی است. در شرایطی که خرید داراییهایی مانند خودرو برای بخش بزرگی از جامعه دشوار شده، بازار اجاره آنها رشد میکند. همانطور که در سالهای اخیر اجاره مسکن، اجاره تجهیزات و حتی اجاره برخی داراییهای دیجیتال گسترش یافته، اکنون خودرو نیز بیش از گذشته وارد چرخه اجاره شده است.
از سوی دیگر، رشد اقتصاد پلتفرمی نیز در این روند نقش مهمی ایفا کرده است. تاکسیهای اینترنتی فرصت درآمدزایی را برای هزاران نفر فراهم کردهاند اما همزمان تقاضا برای خودرو را نیز افزایش دادهاند. بخشی از این تقاضا از طریق خرید خودرو تأمین میشود و بخشی دیگر به بازار اجاره منتقل میشود؛ بازاری که هر روز نشانههای بیشتری از توسعه آن دیده میشود.
برخی فعالان این حوزه معتقدند اگر روند فعلی قیمت خودرو ادامه پیدا کند، احتمالاً بازار اجاره خودرو نیز بزرگتر خواهد شد. زیرا هرچه فاصله میان درآمد خانوارها و قیمت خودرو بیشتر شود، افراد بیشتری برای ورود به بازار کار ناچار به اجاره خودرو خواهند شد. در نتیجه خودروهای اقتصادی بیش از گذشته به ابزار درآمدزایی تبدیل میشوند.
آنچه امروز در بازار اجاره پراید دیده میشود، فراتر از یک تغییر ساده در معاملات خودرو است. این بازار در واقع روایتی از شرایط اقتصادی جامعه است؛ شرایطی که در آن خودرویی که زمانی نماد ارزانی بود، اکنون به کالایی ارزشمند تبدیل شده و حتی اجاره روزانه آن میتواند به اندازه دستمزد یک روز کاری بسیاری از مشاغل هزینه داشته باشد. به همین دلیل رونق بازار اجاره پراید را میتوان آینهای از تحولات بازار کار، کاهش قدرت خرید و تغییر شیوههای کسب درآمد در اقتصاد ایران دانست؛ بازاری که به نظر میرسد فعلاً قصد سرد شدن ندارد.
۲۲۳۲۲۴
