به گزارش برگزیده؛ تب مالت یا بروسلوز یکی از قدیمیترین و در عین حال مهمترین بیماریهای مشترک بین انسان و حیوان است که با وجود پیشرفتهای پزشکی و دامپزشکی، همچنان در بسیاری از کشورهای جهان از جمله ایران به عنوان یک چالش جدی سلامت عمومی شناخته میشود. این بیماری اگرچه قابل درمان است، اما تشخیص دیرهنگام، مصرف لبنیات غیرپاستوریزه و تماس مستقیم با دام آلوده همچنان باعث میشود هر سال شمار قابل توجهی از افراد به آن مبتلا شوند.
تب مالت چگونه منتقل میشود؟
عامل بیماری تب مالت، باکتری «بروسلا» است؛ میکروبی که عمدتاً در دامهایی مانند گاو، گوسفند، بز و شتر زندگی میکند و از طریق تماس مستقیم با حیوان آلوده یا مصرف فرآوردههای لبنی غیرپاستوریزه به انسان منتقل میشود. برخلاف تصور بسیاری از افراد، تب مالت معمولاً از انسان به انسان منتقل نمیشود و مهمترین مسیر انتقال آن، چرخه میان دام و انسان است. به همین دلیل دامداران، دامپزشکان، کارکنان کشتارگاهها و افرادی که با دام سر و کار دارند، بیش از سایر گروهها در معرض ابتلا قرار دارند.
چرا تب مالت در ایران همچنان یک بیماری مهم است؟
ایران از جمله کشورهایی است که تب مالت هنوز در آن به صورت بومی وجود دارد. هرچند این بیماری در سراسر کشور مشاهده میشود، اما برخی استانها به دلیل فعالیت گسترده دامداری و شرایط جغرافیایی، آمار بالاتری از ابتلا را ثبت میکنند. استانهای لرستان، اردبیل، همدان، آذربایجان غربی و کهگیلویه و بویراحمد بیشترین میزان بروز بیماری را در کشور دارند.
کارشناسان میگویند مهمترین عوامل مؤثر بر شیوع بیماری عبارتاند از:
- مصرف شیر و لبنیات سنتی غیرپاستوریزه
- واکسیناسیون ناکافی دامها
- جابهجایی دامهای آلوده
- تماس شغلی با دام
- ضعف در شناسایی و حذف دامهای بیمار
به همین دلیل، کنترل بیماری تنها با درمان بیماران امکانپذیر نیست و باید چرخه انتقال در دام نیز متوقف شود.
علائم تب مالت چیست؟
تب مالت معمولاً با علائمی آغاز میشود که ممکن است با بسیاری از بیماریهای ویروسی یا عفونی اشتباه گرفته شود. تبهای متناوب، تعریق شدید بهویژه در شب، درد مفاصل، درد عضلات، ضعف، بیحالی، کاهش اشتها و خستگی طولانیمدت از مهمترین نشانههای بیماری هستند. اگر بیماری بهموقع تشخیص داده نشود، میتواند به مشکلاتی مانند درگیری استخوانها و مفاصل، عفونت قلب، اختلالات عصبی و عوارض مزمن منجر شود.
درمان تب مالت چگونه انجام میشود؟
درمان تب مالت با مصرف آنتیبیوتیک و تحت نظر پزشک انجام میشود. از آنجا که باکتری بروسلا در داخل سلولهای بدن زندگی میکند، معمولاً از ترکیب چند دارو برای درمان استفاده میشود تا احتمال عود بیماری کاهش یابد. پزشکان تأکید میکنند بیماران باید دوره درمان را به طور کامل طی کنند، زیرا قطع زودهنگام دارو میتواند باعث بازگشت بیماری شود.
چگونه میتوان از تب مالت پیشگیری کرد؟
پیشگیری از تب مالت بیش از هر چیز به رعایت اصول بهداشتی وابسته است. مصرف شیر و فرآوردههای لبنی پاستوریزه، خودداری از خرید لبنیات فاقد مجوز بهداشتی، استفاده از تجهیزات حفاظتی هنگام تماس با دام، واکسیناسیون دامها و نظارت بر جابهجایی دام از مهمترین اقدامات پیشگیرانه محسوب میشوند. همچنین در صورت بروز علائمی مانند تب طولانیمدت، درد مفاصل و سابقه مصرف لبنیات سنتی یا تماس با دام، مراجعه سریع به پزشک میتواند از بروز عوارض جدی بیماری جلوگیری کند.
کنترل بیماری در دام؛ مهمترین راه مقابله با تب مالت
کارشناسان سازمان جهانی بهداشت و وزارت بهداشت بر این باورند که مؤثرترین راه کنترل تب مالت، مهار بیماری در جمعیت دامی است. واکسیناسیون دام، شناسایی و حذف دامهای آلوده، نظارت بر تولید و عرضه لبنیات، همکاری نزدیک میان وزارت بهداشت و سازمان دامپزشکی و افزایش آگاهی عمومی، حلقههای اصلی زنجیره کنترل این بیماری هستند.
۲۳۳۲۳۳۵۷
