به گزارش خبرگزاری برگزیده، «نارش کوشیک» تحلیلگر هندی در وبسایت NDTV نوشت: «تقصیر جنگ علیه ایران بر گردن نتانیاهو است؛ دقیقا پنج ماه پیش، نتانیاهو، ترامپ را قانع کرد که یک عملیات نظامی مشترک علیه ایران راهاندازی کنند و به او وعده پیروزی سریع مشابه ونزوئلا داد. این تصمیم نه تنها اشتباه محاسباتی بزرگ، بلکه بدترین تصمیم سیاستخارجی یک رئیسجمهور آمریکا در دهههای اخیر توصیف شده که اکنون ترامپ را در جنگی فرسایشی گرفتار کرده است.
بنابر روایت ایسنا، ترامپ آنقدر از نتانیاهو خشمگین است که حتی نمیخواهد او را ببیند. در تماسهای تلفنی او را «دیوانه» خطاب کرده، به صراحت گفته “من فرمان میدهم، او نه” و دیدار برنامهریزیشده نتانیاهو در واشنگتن را لغو کرده است.
مساله دیگر در وضعیت کنونی بین نتانیاهو و ترامپ این است که برای اولین بار از ۱۹۴۸، اجماع سیاسی آمریکا در حمایت از اسرائیل به شدت ضعیف شده است. بیش از ۱۰۰ نماینده دموکرات خواستار قطع سه میلیارد دلار کمک سالانه به اسرائیل شدند. نظرسنجیها نشان میدهد برای اولینبار، آمریکاییها بیشتر با فلسطینیها همدردی میکنند تا اسرائیلیها و ۶۰ درصد آمریکاییها نگاه منفی به اسرائیل دارند.
اگرچه طرح قطع کمک به اسرائیل شکست خورد، اما دموکراتهای برجستهای از جمله نانسی پلوسی، کاترین کلارک از ماساچوست و رو خانا از آن حمایت کردند. اسرائیل از زمان جنگ جهانی دوم بزرگترین گیرنده کمکهای خارجی آمریکا بوده و بین سالهای ۱۹۴۶ تا ۲۰۲۵ بیش از ۳۰۰ میلیارد دلار دریافت کرده است. پیشنهاد قطع کمکها به عنوان اعتراضی علیه اقدامات دولت اسرائیل در غزه، کرانه باختری و لبنان مطرح شد. اسرائیل بدون کمک نظامی و اقتصادی ایالات متحده نمیتواند دوام بیاورد.
تنشها بین ترامپ و نتانیاهو به داخل حزب جمهوری خواه هم رسیده و حتی جی.دی ونس معاون ترامپ، به اسرائیل اتهام زده که برای دستکاری افکار عمومی آمریکا درباره جنگ علیه ایران، کارزار تبلیغاتی راه انداخته است.
نتانیاهو نقشهٔ بزرگتری داشت؛ حمله به ایران. او بیش از سه دهه تلاش کرده بود روسایجمهور آمریکا را به حمله به ایران مجاب کند، اما همه به جز ترامپ این ایده را رد کرده بودند. نخست وزیر اسرائیل قبلا در دوره اول ریاستجمهوری ترامپ، او را قانع کرده بود که توافق هستهای ۲۰۱۵ با ایران را که توسط باراک اوباما مذاکره شده بود، کنار بگذارد. در ژوئن ۲۰۲۵، ترامپ تصمیم گرفت تاسیسات هستهای ایران را در جریان جنگی که اسرائیل آغاز کرده بود، بمباران کند، با اینکه آمریکا و ایران در آن زمان مشغول مذاکره بر سر یک توافق هستهای جدید بودند. تصمیم آمریکا برای پیوستن به جنگ اسرائیل در ماه فوریه در اسرائیل به عنوان یک پیروزی بزرگ برای نتانیاهو تلقی شد.
اما همانطور که اکنون میدانیم، جنگ ترامپ را به دام انداخته و او را مجبور به امضای تفاهمنامهای تحقیرآمیز با ایران کرده است؛ ایران اکنون به کشوری قویتر تبدیل شده است. تهران اکنون اهرم فشاری برای توقف یکپنجم از تامین انرژی جهان از طریق تنگه هرمز در اختیار دارد. جای تعجب نیست که ترامپ از نتانیاهو ناامید و خشمگین است. برای اسرائیل اما وضعیت بدتر بوده است؛ این جنگ اسرائیل را ناامنتر کرده. یکی از اهداف جنگی او کسب محبوبیت و پیروزی مجدد در انتخابات اکتبر بود. اما اکنون این امر بهطور فزایندهای بعید به نظر میرسد، زیرا نتانیاهو به خاطر شکست در ایران مقصر شناخته میشود. دو نظرسنجی که در روزهای اخیر در اسرائیل منتشر شده، پیشبینی میکنند که در انتخابات پیشرو، اپوزیسیون با اختلاف کمی پیروز شود. یکی از نظرسنجیها به ائتلاف نتانیاهو فقط ۴۸ کرسی در انتخابات آینده میدهد و دیگری ۵۰ کرسی، که باز هم کمتر از ۶۱ کرسی مورد نیاز برای اکثریت در کنست است.
جنگ علیه ایران به “برند امنیتی” نتانیاهو لطمه زده و نظرسنجیها نشان میدهد ائتلاف او در انتخابات اکتبر به اکثریت ۶۱ کرسی نخواهد رسید و احتمالا شکست میخورد.»
حال باید دید که با توجه به وضعیت پر تنش روابط بین رهبران اسرائیل و آمریکا، آینده این روابط به چه صورت خواهد بود؛ حتی اگر نتانیاهو برنده یا بازنده انتخابات شود، رابطه ویژه آمریکا-اسرائیل به روال قبل بازنمیگردد. ترامپ از نتانیاهو حمایت نکرده و دموکراتها خواستار تغییر اساسی در سیاست آمریکا هستند. جمهوریخواهان نیز دیگر حامی وضع موجود نیستند.
جنگ علیه ایران نقطه اوج مجموعهای از اقدامات نتانیاهو در طول سالهاست که به شهرت اسرائیل در خارج از آن آسیب زده و رابطه ویژه آن با ایالات متحده را تضعیف کرده است. او روند صلحی را که توسط بیل کلینتون رئیسجمهور پیشین آمریکا میانجیگری میشد، متوقف کرد؛ همان روندی که به امضای پیمان اسلو در سال ۱۹۹۳ توسط اسحاق رابین و یاسر عرفات رهبر فقید سازمان آزادیبخش فلسطین انجامید. او از عملیات طوفان الاقصی برای راهاندازی جنگ غزه استفاده کرد.
نظرسنجی موسسه Associated Press-NORC در اوایل این ماه نشان داد که حدود یکسوم از بزرگسالان آمریکایی از جمله حدود نیمی از دموکراتها معتقدند اسرائیل در غزه مرتکب نسلکشی علیه فلسطینیان شده است. نتانیاهو به دلیل این اتهامات با حکم بازداشت از سوی دیوان کیفری بینالمللی در لاهه مواجه است.
در طول سالها، نتانیاهو در برابر فشار آمریکا برای ساخت شهرکهای یهودینشین در کرانه باختری اشغالی مقاومت کرده است. دولت او اغلب به همدستی در تشدید خشونت شهرکنشینان علیه فلسطینیان متهم میشود.
اسرائیلیها نگران انزوای فزاینده بینالمللی خود و فرسایش حمایت حیاتی در ایالات متحده هستند. با این حال، دولت نتانیاهو بهنظر بیدغدغه است و روز شنبه، برنامههایی برای ساخت سه شهرک غیرقانونی در غزه و بیش از ۴۰۰ میلیون دلار بودجه برای ساختوساز در کرانه باختری اعلام کرد.
با اینکه اسرائیل هنوز روابطی در داخل آمریکا دارد اما روابط دو طرف بعید است که کمافی سابق باقی بماند، چه نتانیاهو در انتخابات اکتبر پیروز شود چه شکست بخورد. ترامپ از او حمایت نکرده و این خود نشانه دیگری از پایان رفاقت آنهاست اما نمیتوان ترامپ را پیشبینی کرد. دموکراتها در حال حاضر خواستار تغییر اساسی در سیاست آمریکا در قبال اسرائیل هستند. حتی رایدهندگان جمهوریخواه نیز از وضع موجود حمایت نمیکنند.
تشدید درگیری بین آمریکا و ایران در روزهای گذشته و استقرار نظامی جدید آمریکا در منطقه، به دلیل پیامدهای اقتصادی، برای جهان حائز اهمیت است. این تحولات ممکن است نتانیاهو را خشنود کند، که با تصمیم آمریکا برای پایان دادن به جنگ مخالفت کرده است اما تشدید تنش را نباید به عنوان حمایت آمریکا از اهداف جنگی اسرائیل تعبیر کرد. ترامپ اکنون اهداف خودش را دنبال میکند که مهمترین آنها بازگشایی تنگه هرمز است. دیر یا زود، اسرائیل باید واقعیت را بپذیرد.»
۲۱۹/۴۲
