به گزارش خبرگزاری برگزیده، «تعطیلات رسمی سالانه از لحاظ منشا پیدایش به سه گروه اصلی قابل تفکیک است: تعطیلات ملی؛ روزهایی که در تمام کشورها به منظور گرامیداشت نمادهای اجتماعی- فرهنگی تعطیل اعلام میشوند و نقطه تمایز آن ها با دیگر تعطیلات تاریخیبودن، غیرایدئولوژیکبودن و فرهنگی بودنشان است. تعطیلات مذهبی؛ روزهایی که به منظور بزرگداشت اعیاد دینی، یا ایام ولادت و سوگواری تعطیل اعلام میشوند. تعداد و تنوع این تعطیلات در نسبت کامل با ریشههای مذهبی و نوع مذهب کشورها قرار دارد. تعطیلات حکومتی؛ به آن دسته از تعطیلاتی اطلاق میشود که اگر گروه سیاسی مخالف یک حکومت بر مسند قدرت بنشیند نسبت به حذف آن اقدام خواهد کرد.» (بررسی تعطیلات رسمی در ایران و ارائه راهکارهای قانونی جهت ساماندهی آن- از سلسله گزارشهای کارشناسی مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی) مطابق ماده ۶۳ قانون کار علاوه بر تعطیلات رسمی کشور، روز کارگر، ۱۱ اردیبهشت نیز جزء تعطیلات رسمی کارگران به حساب میآید. با این حال نه در قانون کار و نه در «قانون اصلاح لایحه قانونی تعیین تعطیلات رسمی کشور مصوب ۱۳۷۸/۰۵/۲۵ با اصلاحات و الحاقات بعدی» در خصوص لزوم تعطیلی یا مشغول به کار بودن اهالی فرهنگوهنر در تعطیلات رسمی چیزی ذکر نشده است. با این حال تعطیلی سالنهای سینما، تالارهای نمایش و سنهای اجرای موسیقی مگر برنامههای مناسبتی، در ایام سوگواری امری پذیرفتهشده به لحاظ عرفی است و در قالب قاعده عرف سالهاست که اجرایی میشود. در این میان البته، اهالی موسیقی ۱۴۰۵ را در وضعیتی متفاوت با دیگر اهالی فرهنگوهنر گذراندهاند و فارغ از تعطیلات رسمی ایام سوگواری، در دام تعطیلاتی بلندمدت گرفتار شدهاند.
سینما و تئاتر؛ تعطیلی در روزهای سوگواری تعطیل و غیرتعطیل
اگرچه آخرین خبر از «نظامنامه اکران»، دعوت از پژوهشگران، فعالان و صاحبنظران حوزههای هنر و علوم انسانی برای مطالعه و پژوهش در خصوص آن در قالب «فراخوان پژوهشی سال ۱۴۰۵ سازمان امور سینمایی و سمعی بصری» است و در موردش چنین آمده است: «نظام اکران فیلم در ایران را با در نظر گرفتن بیشینه کردن تعداد مخاطبان سینما، رعایت عدالت میان فیلمها، ارتقاء ذائقه مخاطب و حمایت از فیلمسازی هنری چگونه میتوان بهینه کرد؟» اما ازجمله تبصرههای ثابت آن در سالهای متمادی، تبصرهای درخصوص «تعطیلی در روزهای سوگواری تعطیل و غیرتعطیل» است که در آن اشاره شده است: «در سوگواریهای تعطیل، سینماها از غروب آفتاب روز قبل تا غروب روز سوگواری تعطیل است. در سوگواریهای غیر تعطیل، تعطیلی از صبح تا غروب آفتاب روز سوگواری خواهد بود. تصمیمگیری درباره نحوه محاسبه تعطیلات پیش بینی نشده یا شرایط غیر متعارف برعهده شورای راهبردی اکران است.» به عنوان مثال، با فرارسیدن اربعین حسینی، روز سهشنبه ۱۳ مرداد ۱۴۰۵ برابر با ۲۰ صفر ۱۴۴۸ قمری خبر آمد که فعالیت سالنهای سینما در روز دوشنبه ۱۲ مرداد از غروب آفتاب متوقف خواهد شد و روز سهشنبه ۱۳ مرداد، روز تعطیلی سالنهای سینماست. این دستورالعمل براساس اعلام شورای مرکزی نظارت بر نمایش در ادارهکل هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در حوزه تئاتر نیز صادق است و به همین شکل اعمال میشود.
تعطیلی ادامهدار سالنهای موسیقی
«اجرای موسیقی، سوای اجراهای محدود آیینی و مناسبتی، به جهت ترویج و تعظیم شعائر دینی و مذهبی در موارد ذیل تعطیل است: ۱ـ تعطیلات رسمی وفات و شهادت. ۲ـ موارد اعلام عزای عمومی در کشور مستند به تبصره ماده ۵ آییننامه نظارت بر اجرای برنامههای صحنهای موسیقی و نحوه صدور مجوز اجرا و تبلیغات مشعر بر اینکه «در صورت… اعلام عزای عمومی در کشور، اجرای برنامه در آن ایام، متوقف گردیده و کلیه متقاضیان مکلفاند از اجرای برنامه خودداری نمایند و در صورت تخلف… برخورد خواهد شد». ۳ ـ روزهای غیرتعطیلی که مراسم دینی و سوگواری از جمله شبهای قدر، ماههای محرم و صفر برگزار میشود.» (تحلیل نظام صدور مجوز اجراهای صحنهای موسیقی و نظارت بر آن در ایران- وحید آگاه- فصلنامه پژوهش حقوق عمومی، سال بیستم، شماره ۵۹، تابستان ۱۳۹۷)
در مورد سالنهای موسیقی بهویژه سالن های موسیقی پاپ اما فارغ از تعطیلات عرفی هرساله، امسال ظاهرا چرخه جنگ، مذاکره، آتشبس خوانندگان و نوازندگان و کنسرتگذاران را بهویژه در حوزه موسیقی پاپ، فرسنگها از استیج دور کرد. به گونهای که پیش از دو ماه مذکور نیز، با وجود آن که شاهد بازگشت اجراهای صحنهای بودیم اما هیچ کدام از کنسرتها مانند پیش از اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ نبودند و عمدتا در سالنهای کوچکتر و با مخاطبان محدودتر برگزار میشدند و چندان خبری از برگزاری کنسرت در سالنهای بزرگ مانند اسپیناس پالاس، میلاد نمایشگاه بینالمللی و وزارت کشور منتشر نشد.
این روزها نیز اگرچه خبر میرسد که کنسرت «خسوف» با اجرای ارکستر سمفونیک تهران (۱۵ و ۱۶ مرداد- تالار وحدت)، رسیتال پیانو فریدون ناصحی (۲۳ مرداد- تالار رودکی)، کنسرت گروه «رهروان امید»(۲۳ مرداد- فرهنگسرای نیاوران)، ارکستر آلنام (۲۸ مرداد- تالار وحدت) اجرای صحنهای «کیستم من» (۳۱ مرداد- خانه نمایش مهرگان) و فیلم ـ کنسرت مجید انتظامی (۵ شهریور- برج میلاد تهران) روی صحنه خواهد رفت اما باز هم باید منتظر ماند و دید اوضاع اجرای زنده دیگر گونههای موسیقی چهطور خواهد بود. البته که آغاز برگزاری کنسرتها با ژانرهایی به غیر از موسیقی پاپ اتفاقی مثبت است و موسیقی ردیف- دستگاهی، نواحی، کلاسیک و… که به علت نداشتن اسپانسرهای قدرتمند همچون موسیقی پاپ معمولا در حاشیه هستند در حال حاضر چراغ کنسرتها را روشن نگه داشتهاند.
۲۴۲۲۴۲
