به گزارش خبرگزاری برگزیده به نقل از مهر، نمایش «تن‌لش» به کارگردانی احمد بیگی به‌زودی در تماشاخانه دا روی صحنه می‌رود. بیگی که پیش از این نمایش «خفه‌شو عزیزم» نوشته محمد صالح‌علا را کارگردانی کرده بود، این بار با اثری تازه به صحنه بازمی‌گردد؛ نمایشی که در کنار پرداختن به دغدغه‌های انسانی و اجتماعی، فرصتی برای تأمل درباره انفعال، فرسودگی و ناتوانی انسان در مواجهه با شرایط پیرامونی فراهم می‌کند.
بیگی درباره مفهوم و جهان نمایش «تن‌لش» گفت: «این عنوان فراتر از یک توصیف جسمانی، به وضعیت انسانی اشاره دارد که در مرز شکست و سکوت قرار گرفته است. «تن‌لش» نوعی زوال آگاهانه است؛ وضعیتی که در آن انسان نه لزوماً توان حرکت ندارد، بلکه گاهی حتی میل به حرکت و تغییر را نیز در خود از دست می‌دهد. مخاطب در جریان اجرا ممکن است خود را هم‌ردیف شخصیت‌های نمایش ببیند و با این پرسش مواجه شود که «تن‌لش» زندگی من کیست و خودم در کجای این ماجرا ایستاده‌ام؟»
این کارگردان در ادامه، «تن‌لش» را از نظر فکری ادامه جهان نمایش قبلی خود، «خفه‌شو عزیزم»، دانست و درباره ارتباط میان این دو تجربه توضیح داد: «جهان‌بینی من تغییری نکرده است. واکنش مخاطبان به نمایش قبلی و ارتباطی که با مفاهیم فرهنگی، هویتی و حافظه ملی آن برقرار کردند، تجربه‌ای ارزشمند بود و انگیزه زیادی برای ادامه این مسیر ایجاد کرد. گاهی یک اثر هنری چیزی را در مخاطب بیدار می‌کند که تصور می‌کرد مدت‌هاست فراموش کرده است. «تن‌لش» نیز در لایه‌های مختلف خود با همین حافظه و احساس ارتباط دارد، هرچند قرار نیست تجربه قبلی را تکرار کند.»
بیگی با اشاره به اینکه نمایشنامه «تن‌لش» را مهران مرادی بر اساس طرحی از او نوشته است، درباره تغییرات متن گفت: «به وفاداری صرف و بدون پرسش به متن اعتقادی ندارم؛ همان‌طور که معتقد نیستم کارگردان برای اثبات استقلال خود باید جهان متن را از بین ببرد. اهمیت اصلی در شکل‌گیری جهانی منسجم میان متن و اجرای نهایی است؛ اتفاقی که در «تن‌لش» رخ داد.»
او طراحی صحنه، نور و میزانسن‌ها را از نقاط قوت اجرای جدید خود دانست و افزود: «در شکل‌گیری زبان اجرایی این اثر تلاش کردم تمام عناصر در خدمت بازیگر قرار بگیرند. بازیگر در مرکز جهان نمایش ایستاده و طراحی صحنه، نور و سایر مؤلفه‌های اجرایی باید امکان برقراری ارتباط مؤثرتر او با مخاطب را فراهم کنند. تمام این تلاش‌ها برای مخاطبی انجام می‌شود که باید پس از خروج از سالن نیز نمایش را با خود همراه داشته باشد و حتی ساعت‌ها بعد درباره آن فکر کند.»
تئاتر در شرایط بحرانی؛ مسئولیتی برای ماندن کنار مردم
بیگی در بخش دیگری از صحبت‌های خود با اشاره به شرایط اجتماعی و نگرانی‌های ناشی از احتمال جنگ، ناامنی و آینده نامعلوم، عنوان کرد: «جنگ همیشه با صدای توپ و موشک همراه نیست و گاهی می‌توان آن را از خلوتی خیابان‌ها، نگاه آدم‌ها و سکوت شهر احساس کرد. من نه می‌توانم آغازگر جنگ باشم و نه به‌تنهایی می‌توانم جلوی آن را بگیرم؛ اما یک مسئولیت برای خودم قائلم و آن ادامه دادن کار فرهنگی است.»
این کارگردان با اشاره به تجربه تاریخی تئاتر ایران در دوران جنگ هشت‌ساله ایران و عراق افزود: «حتی در آن سال‌ها نیز مخاطبان تئاتر حضور جدی داشتند و سالن‌های تازه‌ای شکل گرفتند. این موضوع نشان می‌دهد هنر در سخت‌ترین شرایط هم می‌تواند کنار مردم بماند و فرصتی برای تأمل و مواجهه با واقعیت فراهم کند.»
بیگی تئاتر را نه پناهگاهی برای فرار از واقعیت، بلکه فرصتی برای مکث و مواجهه با آن توصیف کرد و یادآور شد: «هنر حتی اگر نتواند پاسخ روشنی برای پرسش‌های مخاطب داشته باشد، باید او را با پرسش‌های تازه‌ای روبه‌رو کند. من حتی در این شرایط نیز مصمم هستم کاری برای ایرانی بودنمان انجام بدهم و معتقدم هیچ‌چیز نباید بهانه‌ای برای کنار کشیدن ما باشد.»
او با تأکید بر اینکه شرایط دشوار اجتماعی و سیاسی نباید بهانه‌ای برای کاهش کیفیت آثار باشد، ادامه داد: «گروه من از کیفیت اثر کم نمی‌گذارد تا بعداً مشکلات را به گردن جنگ، شرایط اقتصادی یا اتفاقات بیرونی بیندازد. ما وظیفه داریم کاری را که آغاز کرده‌ایم در بهترین شکل ممکن ارائه کنیم؛ چراکه مخاطب هزینه می‌کند و وقتش را در اختیار ما قرار می‌دهد. ما امانت‌دار وقت و اعتماد او هستیم و این مسئولیت کوچکی نیست.»
شفافیت مالی؛ ضرورت فعالیت حرفه‌ای در تئاتر مستقل
این کارگردان در بخش دیگری از گفت‌وگو به دشواری‌های اقتصادی تولید تئاتر مستقل پرداخت و عنوان کرد: «اهالی تئاتر که با من کار کرده‌اند، در جریان هستند که هرگز ساخت اثری را بدون مشخص بودن عایدی و دستمزد عوامل آغاز نکرده‌ام. هیچ‌وقت با آدم‌ها به شکل درصدی قرارداد نبسته‌ام و هر یک از عوامل باید قرارداد مشخص و دستمزد ثابت داشته باشند. دعوت از بازیگر یا عوامل اجرایی بدون روشن کردن شرایط مالی از ابتدا، از نظر من خیانت به آن‌هاست.»
او با بیان اینکه انگیزه و خلاقیت به‌تنهایی نمی‌توانند هزینه‌های تولید را تأمین کنند، افزود: «دشواری اقتصادی نباید بهانه‌ای برای نادیده گرفتن حقوق افرادی باشد که برای شکل‌گیری یک اثر نمایشی تلاش می‌کنند. در «تن‌لش» نیز با وجود تمام مشکلات تلاش کردم کیفیت را قربانی نکنیم. برای مثال، هزینه چاپ بروشور نسبت به سال گذشته چهار برابر شد، اما آن را حذف نکردم؛ چراکه باور دارم باید برای مخاطب ارزش افزوده‌ای داشته باشیم و نباید تمام فشار اقتصادی را به بخش‌هایی منتقل کنیم که در نهایت تماشاگر از آن‌ها متضرر شود.»
امید به شکل‌گیری موج تازه‌ای از اجراهای باکیفیت
بیگی در ارزیابی وضعیت تئاتر مستقل ایران گفت: «به نظرم شرایط تئاتر از بسیاری جهات بهتر از همیشه است. مخاطبان زیادی به تئاتر جذب شده‌اند و در بعضی موقعیت‌ها حتی می‌توان حضور پررنگ‌تر آن‌ها را نسبت به سالن‌های سینما احساس کرد. امیدوارم به‌زودی شاهد موجی از اجراهای بسیار خوب باشیم؛ چراکه هم مخاطب و هم گروه‌های نمایشی به این نتیجه رسیده‌اند که در میان انبوه محتواهایی که هر روز با آن‌ها مواجه می‌شویم، هیچ‌چیز جای یک اثر هنری خوب را نمی‌گیرد. ارتباط زنده با بازیگر و تجربه مشترکی که میان تماشاگران شکل می‌گیرد، چیزی نیست که بتوان به‌سادگی جایگزین آن کرد.»
این کارگردان در پایان بر ضرورت حساسیت بیشتر نسبت به کیفیت آثار، انتخاب بازیگر، کارگردانی و استانداردهای اجرایی تأکید کرد و گفت: «نباید مخاطبی را که برای نخستین بار به تماشای یک اجرای تئاتر می‌آید، از دست بدهیم. مخاطب قرار نیست به خاطر علاقه ما به تئاتر، هر چیزی را بپذیرد؛ او حق دارد کیفیت بخواهد و ما وظیفه داریم این کیفیت را فراهم کنیم.»
نمایش «تن‌لش» به نویسندگی مهران مرادی و کارگردانی احمد بیگی از ۲۷ آبان در تماشاخانه دا به صحنه می‌رود. پیمان محسنی، احمد بیگی، رز ایزدی، بیتا طایی و یوسف فروتن بازیگران این نمایش هستند.
۵۹۲۴۳
