مرکز آمار ایران سرانجام پس از شش روز تأخیر، گزارش تورم مهرماه را منتشر کرد؛ گزارشی که از تداوم فشار افزایش قیمت‌ها بر خانوارها حکایت دارد. تورم ماهانه در نخستین ماه پاییز افزایش یافت و تورم نقطه‌به‌نقطه نیز با وجود کاهش محدود نسبت به ماه قبل، همچنان در سطح بالایی قرار دارد. بررسی جزئیات این گزارش نشان می‌دهد فشار تورمی در گروه‌های مختلف جامعه یکسان نبوده و خانوارهای کم‌درآمد و ساکنان مناطق روستایی با تورم بیشتری مواجه شده‌اند.
به گزارش برگزیده، مرکز آمار ایران پس از ۶ روز، بالاخره آمار تورم مهرماه را منتشر کرد. در نخستین ماه پاییز، تورم ماهانه به ۴.۴ درصد افزایش یافت. تورم ماهانه برای گروه «خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات» ۲.۴ درصد و برای گروه «کالاهای غیرخوراکی و خدمات» ۵.۸ درصد محاسبه شده است.
تورم ماهانه ۴.۴ درصدی مهرماه در مقایسه با تورم ماهانه شهریور، ۰.۲ واحد درصد افزایش داشته است. ضمن این‌که تورم ماه نخست پاییز، بالاترین تورم ماهانه پس از خردادماه به حساب می‌آید. در خردادماه، نرخ تورم ماهانه ۵.۹ درصد اعلام شد. اگر نرخ تورم ماهانه برای یک سال مداوم ۴.۴ درصد باشد، در پایان آن سال تورم تجمعی به بیش از ۶۷ درصد خواهد رسید. نرخ تورم ماهانه ایران از تورم سالانه اغلب کشورهای جهان بیشتر است.
در میان گروه‌های مختلف، آموزش بالاترین تورم ماهانه را داشت. دلیل افزایش چشمگیر تورم این بخش، آغاز سال تحصیلی و احتمالاً اعمال تعرفه‌های جدید است. حمل‌ونقل نیز در یک ماه ۱۰.۷ درصد گران‌تر شد. دلیل این افزایش چشمگیر را می‌توان به افزایش نرخ سوم بنزین و رساندن قیمت هر لیتر به ۱۰ هزار تومان نسبت داد.
نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه با کاهش ۱.۱ واحد درصدی نسبت به پایان تابستان، ۸۸.۷ درصد گزارش شد. به تعبیری ساده‌تر، مرکز آمار ایران معتقد است که در مهرماه ۱۴۰۵، مصرف‌کنندگان برای خرید مجموعه‌ای یکسان از کالاها و خدمات، نسبت به مهرماه سال گذشته باید ۸۸.۷ درصد بیشتر هزینه بپردازند.
به‌جز شاخص‌های آموزش و مسکن، تورم نقطه‌به‌نقطه همه گروه‌های دیگر از میانگین ۸۸.۷ درصدی بیشتر بود. دخانیات با تورم نقطه‌به‌نقطه ۱۶۳.۲ درصدی، بیش از تمام کالاها و خدمات دیگر افزایش قیمت را تجربه کرد. خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها نیز در مقایسه با مهرماه ۱۴۰۴، افزایش قیمت ۱۱۲.۶ درصدی را تجربه کردند.
بررسی جزئیات گزارش نشان می‌دهد تورم برای اقشار فقیر بیشتر از اقشار ثروتمند بوده است؛ به‌طوری‌که دهک دوم، یعنی دومین دهک فقیر ایران، تورم نقطه‌به‌نقطه ۹۵.۶ درصدی را تجربه کرده، اما تورم دهک نهم، یعنی دومین دهک ثروتمند کشور، ۸۷.۲ درصد بوده است.
علاوه بر این، نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه در شهرها ۸۵.۵ درصد بوده، اما در روستاها این شاخص به ۱۰۷ درصد رسیده است. از اردیبهشت ۱۴۰۵، تورم نقطه‌به‌نقطه روستاها سه‌رقمی شده است.
نرخ تورم سالانه، یا همان میانگین شاخص قیمت در ۱۲ ماه منتهی به مهرماه امسال در مقایسه با همین دوره تا مهرماه ۱۴۰۴، نشان می‌دهد تورم به ۷۶.۸ درصد رسیده است. این امر به معنای افزایش ۳.۲ واحد درصدی نرخ تورم سالانه است. به دلیل نحوه محاسبه این شاخص، شوک‌های قیمتی اصولاً دیرتر از تورم نقطه‌به‌نقطه در آن نمود پیدا می‌کنند و با چند ماه تأخیر مشاهده می‌شوند. تخلیه این شوک‌ها نیز در شاخص تورم سالانه دیرتر از تورم نقطه‌به‌نقطه اتفاق می‌افتد.
تورم سالانه ۷۶.۸ درصدی، بالاترین نرخ تورم تجربه‌شده کشور از سال‌های ابتدایی دهه ۲۰ تاکنون محسوب می‌شود. در عین حال، دهک دهم، یعنی ثروتمندترین دهک کشور، تورم ۷۴.۸ درصدی را تجربه کرد، اما در دهک دوم، یعنی دومین دهک فقیر، این شاخص به ۸۵.۸ درصد رسید. به این ترتیب، فاصله تورم این دو دهک به ۱۱ واحد درصد رسید.
در میان گروه‌های مختلف، تورم سالانه دخانیات با رسیدن به ۱۳۳.۴ درصد، بیشترین نرخ را داشت. پس از آن، گروه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها با ثبت تورم ۱۱۱.۸ درصدی، بیشترین تورم سالانه را تجربه کرد.
۲۲۳۲۲۹
