برگزیده – ترجمه از میدل ایست آی – محمد عارف معزی: سه قاضی دیوان کیفری بینالمللی (ICC) در پی تحریمهای اعمالشده از سوی دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با پیامدهای گستردهای از جمله مسدود شدن حسابهای بانکی، لغو بیمه درمانی و محرومیت از خدمات مالی پایه مواجه شدهاند؛ موضوعی که در شکایتی ثبتشده در دادگاه فدرال نیویورک تشریح شده است.
این تحریمها که بر اساس فرمان اجرایی شماره ۱۴۲۰۳ و به امضای ترامپ در فوریه ۲۰۲۵ اعمال شد، پیامدهایی فراتر از فعالیت حرفهای این سه قاضی داشته و آزادی رفتوآمد، امنیت شخصی، خانوادهها و حتی توانایی انجام امور روزمره آنان را تحت تأثیر قرار داده است.
شکایت مذکور که در ۲۴ ژوئن در دادگاه منطقهای ایالات متحده در ناحیه جنوبی نیویورک ثبت شده، جزئیات تأثیر این تحریمها بر «کیمبرلی پروست» از کانادا، «سولومی بالونگی بوسا» از اوگاندا و «رین آلاپینی-گانسو» از بنین را تشریح میکند. هر سه قاضی از مارس ۲۰۱۸ عضو دیوان کیفری بینالمللی هستند.
این سه قاضی با طرح شکایت علیه دولت ترامپ خواستار لغو تحریمها شده و این اقدامات را «همسنگ صدور حکم اعدام مالی» توصیف کردهاند.
تحریمها به دلیل آرایی که این قضات در چارچوب وظایف قضایی خود صادر کردهاند اعمال شده است.
کیمبرلی پروست و سولومی بوسا به دلیل مشارکت در رأی شعبه تجدیدنظر دیوان در مارس ۲۰۲۰ که اجازه آغاز تحقیقات درباره جرایم ادعایی در افغانستان، از جمله اقدامات نیروهای آمریکایی را صادر کرد، تحریم شدند.
رین آلاپینی-گانسو نیز به دلیل عضویت در شعبه مقدماتی شماره یک دیوان که در نوامبر ۲۰۲۴ حکم بازداشت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و یوآو گالانت، وزیر دفاع پیشین این رژیم را به اتهام ارتکاب جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت در غزه صادر کرده بود، هدف تحریم قرار گرفت.
«جیمز گلدستون»، مدیر اجرایی ابتکار عدالت بنیاد جامعه باز و یکی از وکلای پروست، این تحریمها را «حملهای بیسابقه به استقلال قضایی» توصیف کرد.
وی گفت هدف این اقدامات آن است که قضات به جای تصمیمگیری بر اساس قانون و واقعیت، منافع شخصی و نگرانی درباره امنیت مالی و فردی خود را در تصمیماتشان لحاظ کنند.
مسدود شدن حسابها و لغو کارتهای بانکی
براساس متن شکایت، تحریمها تقریباً تمامی ابزارهای مالی روزمره کیمبرلی پروست را از بین برده است.
حساب بانکی او در شعبه منهتن بانک HSBC مسدود شده و دیگر امکان استفاده از کارتهای اعتباری، حتی کارتهای صادرشده توسط بانکهای غیرآمریکایی را ندارد.
دسترسی او به خدمات بانکی اکنون تنها در بخشهایی از اروپا و کانادا امکانپذیر است و حتی انتقالهای عادی بانکی در اروپا نیز با رد یا توقیف وجوه مواجه میشود.
در سفرهای خارج از اتحادیه اروپا و کانادا نیز وی ناچار است تنها از پول نقد استفاده کند، زیرا هرگونه خرید دلار یا سایر ارزها در صورت عبور از نظام مالی آمریکا امکانپذیر نیست.
همچنین حسابهای او در شرکتهایی مانند آمازون، گوگل و اکسپدیا محدود یا به طور کامل مسدود شده و انجام امور عادی نظیر رزرو هتل، استفاده از حملونقل عمومی، خرید اینترنتی یا درخواست تاکسی برای او دشوار یا غیرممکن شده است.
پروست همچنین عملاً بیمه درمانی خود را از دست داده است؛ شرکت بیمه با وجود دریافت حق بیمه از پرداخت هزینههای درمانی او خودداری کرده و هیچ شرکت دیگری نیز حاضر به ارائه خدمات بیمه به وی نشده است.
در مورد سولومی بوسا نیز حساب او در اتحادیه اعتباری سازمان ملل متحد در نیویورک، شامل وجوهی که از سال ۲۰۰۳ در آن نگهداری میشد، مسدود شده است.
او دیگر قادر به استفاده از کارتهای اعتباری، خرید دلار یا سایر ارزها از طریق نظام مالی آمریکا، پرداخت قبوض دلاری یا انتقال وجه میان حسابهای دلاری نیست.
رزرو پروازها و اقامتگاههای بینالمللی نیز برای وی بسیار دشوار یا غیرممکن شده و دسترسی او به خدمات فناوری مستقر در آمریکا از جمله حساب شخصی گوگل نیز قطع شده است.
برای رین آلاپینی-گانسو، آثار تحریمها حتی خارج از خاک آمریکا نیز نمایان شده است.
اگرچه او هیچ حساب بانکی در آمریکا ندارد، اما حساب بانکیاش در فرانسه تحت تأثیر قرار گرفته و دیگر قادر به استفاده از کارت اعتباری فرانسوی خود نیست؛ مسئلهای که پرداخت هزینههای روزمره را برای او دشوار کرده است.
وی همانند دو قاضی دیگر امکان انجام تراکنشهای دلاری از طریق نظام مالی جهانی را از دست داده و رزرو سفر و محل اقامت نیز برای او به مانعی جدی تبدیل شده است.
او نیز بیمه درمانی خود را از دست داده و نتوانسته جایگزینی برای آن پیدا کند.
نگرانیهای امنیتی
پیامدهای تحریمها برای آلاپینی-گانسو تنها به مسائل مالی محدود نشده است.
طبق شکایت، او دیگر نمیتواند پیاده به ساختمان دیوان کیفری بینالمللی در لاهه رفتوآمد کند و ناچار است همواره تحت حفاظت نیروهای امنیتی جابهجا شود.
در متن شکایت، بدون اشاره به منشأ تهدید، آمده است که وی نگران حملات فیزیکی احتمالی بوده و دیگر احساس امنیت برای رفتوآمد آزادانه ندارد.
او همچنین سفرهای خود به کشور زادگاهش بنین را به دلایل امنیتی کاهش داده است.
در سفرهای اروپایی نیز موظف است حضور خود را به مقامات محلی اطلاع دهد و برای هر سفر، تدابیر امنیتی ویژهای تدارک ببیند؛ امری که سفرهای عادی کاری را به فرآیندی دشوار تبدیل کرده است.
تحریمها همچنین ارتباط او با نهادهای مدنی را تقریباً متوقف کرده است.
وی برگزاری سمینارها و کارگاههای آموزشی برای سازمانهای غیردولتی آفریقایی را متوقف کرده، زیرا نگران است همکاری با او این سازمانها را در معرض پیگردهای ناشی از تحریمهای آمریکا قرار دهد؛ تحریمهایی که برای شهروندان آمریکاییِ ارائهدهنده خدمات به افراد تحریمشده تا ۲۰ سال زندان در نظر گرفته است.
در برخی موارد نیز از او خواسته شده است در برنامهها و نشستها حضور پیدا نکند.
محرومیت از حضور در محافل علمی و حقوقی
برای کیمبرلی پروست، تحریمها موجب قطع ارتباط با جامعه دانشگاهی و حقوقی آمریکا شده است.
او دیگر امکان حضور در سخنرانیها و نشستهای دانشگاههایی مانند کلمبیا، هاروارد، دانشگاه نیویورک و کیس وسترن رزرو را ندارد.
پروست قرار بود اکتبر گذشته سخنران اصلی نشست سالانه انجمن حقوق بینالملل آمریکا در دانشگاه فوردهام باشد، اما نهتنها امکان حضور فیزیکی پیدا نکرد، بلکه برگزارکنندگان نیز اجازه برگزاری سخنرانی مجازی او را نیافتند.
وی همچنین سفر برنامهریزیشده به دانشگاه وندربیلت و حضور در کنفرانس سالانه انجمن حقوق بینالملل آمریکا در واشنگتن را لغو کرده است.
در نشست مجمع کشورهای عضو دیوان کیفری بینالمللی در دسامبر ۲۰۲۵ نیز سازمانهای حقوق بشری مستقر در آمریکا ظاهراً موظف شدند تعامل خود را با او محدود کنند؛ اقدامی که موجب انزوای حرفهای وی شد.
بوسا نیز با شرایط مشابهی روبهرو شده و دیگر امکان حضور در برنامههای علمی آمریکا یا همکاری با سازمانهای حقوق بشری آمریکایی را ندارد.
آلاپینی-گانسو نیز تمامی برنامههای آموزشی خود در آفریقا را متوقف کرده است، زیرا بیم آن دارد که سازمانهای همکارش با پیامدهای حقوقی ناشی از تحریمهای آمریکا مواجه شوند.
تأثیر بر خانواده قضات
پیامدهای تحریمها تنها محدود به خود قضات نبوده و خانوادههای آنان را نیز تحت تأثیر قرار داده است؛ در حالی که اعضای خانواده هیچ نقشی در پروندههای دیوان کیفری بینالمللی نداشتهاند.
اعضای خانواده پروست در کانادا اکنون از سفر به آمریکا هراس دارند و نگراناند صرفاً به دلیل ارتباط خانوادگی با یک فرد تحریمشده با مشکلات حقوقی روبهرو شوند.
پسر آلاپینی-گانسو نیز از ادامه برنامه خود برای تحصیل در رشته حقوق در آمریکا صرفنظر کرده؛ تصمیمی که مسیر آینده حرفهای او را تغییر خواهد داد.
یکی از دختران وی که در یک سازمان بینالمللی غیردولتی فعالیت میکند نیز ناچار شده سفرهای کاری خود به آمریکا را لغو کند.
با وجود تمامی این محدودیتها، هر سه قاضی همچنان به انجام وظایف خود بر اساس سوگند قضایی ادامه دادهاند.
در متن شکایت آمده است: «قضات پروست، بوسا و آلاپینی-گانسو در برابر این فشار عظیم مقاومت کردهاند، زیرا متعهد به حاکمیت قانون هستند و با وجود هزینههای سنگین شخصی، همچنان وظایف قضایی خود را با استقلال و وفاداری انجام میدهند.»
۲۱۹/۴۲
