ثبت جهانی محوطه‌های پیش از تاریخ دره خرم‌آباد، رکورد قدیمی‌ترین اثر ثبت شده یونسکو در اختیار ایران

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری برگزیده های ایران، بعد از ظهر امروز نشست رسانه‌ای ثبت جهانی محوطه‌های پیش از تاریخ دره خرم‌آباد در محل وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری برگزار شد.

ابتدای این مراسم، سعید شاهرخی، استاندار لرستان اظهار کرد: این اتفاق (ثبت جهانی محوطه‌های پیش از تاریخ دره لرستان) را به فال نیک گرفته و به مردم کشور و به ویژه لرستان تبریک عرض می‌کنم. این مکان‌ها به تایید یونسکو ۶۰ هزار سال قدمت دارد و غارهای درّه خرم‌آباد از نخستین سکونتگاه‌های انسان بوده است.

وی افزود: لرستان بیش از ۵ هزار اثر تاریخی و طبیعی واجد ارزش دارد که ۲۶۰۰ اثر ثبت ملی شده است. در تمام نقاط لرستان این آثار پراکنده است اما اوج آن در دره خرم‌آباد است که ۱۴ اثر فاخر ثبت شده است‌.

استاندار لرستان تاکید کرد: جای دارد که در اینجا از همه عزیزانی که در ثبت این آثار همت کرده‌اند ازجمله مقام عالی وزارت میراث، آقای دکتر دارابی و اصحاب رسانه تشکر کنم.

در ادامه دکتر علی دارابی، قائم مقام وزیر میراث فرهنگی و گردشگری اظهار کرد: بیست و نهمین اثر میراث طبیعی ایران در فهرست جهانی یونسکو ثبت شد. این مهم در چهل و هفتمین اجلاس یونسکو تصویب شد. این اتفاق مبارک را به مردم لرستان، ایران و جهان تبریک عرض می‌کنم.

وی بیان کرد: اگر چه ۲۹ اثر ثبت شده داریم، اما این ۲۹ اثر، ۱۱۳ سایت تاریخی ازجمله کاروان‌سرا، قنوات، باغ‌ها و… را دربرمی‌گیرد. این آمار کشور ما را جزو ۱۰ کشور نخست در این عرصه قرار داده است.

قائم مقام وزیر میراث فرهنگی و گردشگری گفت:  در خصوص میراث ناملموس، رتبه هفتم دتیا را داشتیم که در ۴ سال اخیر به رتبه چهارم دنیا صعود کردیم. ۲۶ اثر در حوزه میراث ناملموس ثبت شده است. در آذرماه امسال پرونده هنر آیینه‌کاری در معماری ایرانی نیز به ثبت خواهد رسید.

دارابی گفت: برای اینکه پرونده‌هایمان آماده شود، فرایندی چندین ساله طی می‌شود و الان برای سال‌های آینده، دیوار گرگان، الموت، مسجد ایرانی، محور ساسانی در کرمانشاه و… ازجمله پرونده‌های مهم در دستور کار ما هستند. سال آینده علاوه بر پرونده الموت که نوبت آن رسیده، قلعه فلک‌الافلاک را نیز دریونسکو ارائه می‌کنیم.

دارابی درباره ثبت ماسوله نیز گفت: پرونده ماسوله نیز به یونسکو گزارش شده اما درخصوص اثبات استخراج آهن از این منطقه در گذشته از ما مدرک بین‌المللی خواستند که این مستندات به کمک باستان‌شناسان چینی آماده شده و ثبت آن در دستور کار است.

وی توضیح داد: نقطه تمایز محوطه‌‌های پیش از تاریخ دره خرم‌آباد، دیرینگی و کهن‌بودن این اثر است که تاریخ حضور انسان‌ها را نشان می‌داد‌. ابن دره‌ها در گذشته محل زندگی اتسان هوشمند و مسیر مهاجرت آنها به آفریقا و اروپا بوده است.

قام مقام وزیر ادامه داد: در برخی اسناد تاریخ این مکان ۶۳ تا ۶۵ هزار سال و در یونسکو تاریخ آن بیش از ۶۰هزار سال ثبت شده است. این ثبت از نظر اجتماعی، فرهنگی و سیاسی  دارای اهمیت است. از نظر فرهنگی نشان دهنده عمق تاریخی ایران و گواهی بر نقش بی‌بدیل کشور در تمدن بشری است.

دارابی با اشاره به اهمیت سیاسی این ثبت گفت: این پرونده مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران است و نشان می‌دهد که ما در کشور فقط به آثار پیش از اسلام تاکید نداریم، بلکه کل دوره‌های تاریخی مدنظر ماست. همچنین ثبت این پرونده پس از هجوم رژیم صهیونی، آمریکا و ناتو انجام شد و نشان داد که نقش ایران در عرصه تاریخی و فرهنگی کمرنگ نمی‌شود.

وی اضافه کرد: از منظر اجتماعی این اثر پیوندهای اجتماعی و هویت و غرور ملی ایرانیان در داخل و خارج کشور را موجب شده و پیوستگی تاریخی جامعه ایرانی را نشان می‌دهد.

او تاکید کرد: این ثبت تازه آغاز راه است و با ثبت این پرونده، مسئله حفاظت ترمیم و بهره.برداری آن باید انجام شود. به دنبال این هستیم که این مجموعه به یک قطب گردشگری در کشور تبدیل شود و مسیر خرم‌آباد به همدان با توجه به ثبت جهانی هگمتانه، به یک کریدور گردشگری و میراث فرهنگی تبدیل شود.

محوطه‌های پیش از تاریخ دره خرم‌آباد رکورددار کهن‌ترین ثبت تاریخ یونسکو

در ادامه، پاکتچی سفیر ایران در یونسکو نیز در همین رابطه توضیح داد: ثبت این آثار تاریخی را به مردم ایران و به طور خاص به مردم لرستان تبریک می‌گویم.

وی افزود: کشور ما از نظر توان کارشناسی در حوزه میراث فرهنگی و دیپلماسی فرهنگی از توان خوبی برخوردار است و حتی محل مشورت سایر کشورها چه از نظر جنبه فنی و چه از جهت دیپلماسی ثبت آثار فرهنگی قرار می‌گیرد.

سفیر ایران در یونسکو گفت: مسئله ثبت یک مکان در میراث جهانی کار تخصصی و پیچیده‌ای است که کار سنگین دیپلماسی، سیاسی، عمرانی، تحقیقاتی و… دارد. خوشبختانه در کشور ما به خوبی این هماهنگی انجام شده و گواه آن نیز موفقیت‌هایی است که در این سال‌ها به ثبت رسیده است.

پاکتچی ایران را مهد ترین‌های آثار جهانی دانست و گفت: ثبت ۵۴ کارون‌سرا، صدها پل، تونل و ساختمان در مجموعه راه‌‌آهن شمال تا جنوب و ثبت آثار بینافرهنگی و بیناتمدمی ازجمله موفقیت‌های ما بوده و امروز نیز ثبت آثار تارخی دره خرم‌آباد رکورد کوهن‌ترین اثر جهانی ثبت شده در میراث جهانی یونسکو را جابه‌جا کرد.

/