مرتضی رضایی:حالا سفر به ساکاتا، شهری در شمال ژاپن که شماری از صحنه‌های «اوشین» در آن فیلمبرداری شده، فرصتی است برای قدم گذاشتن در همان قاب‌هایی که سال‌ها پیش از تلویزیون‌های ایران دیده می‌شد؛ از پارک هیوریاما و رود موگامی تا انبارهای تاریخی سانکیو که هنوز بخشی از فضای آن سریال را در خود حفظ کرده‌اند.
سفر از ناگویا با یک هدف مشخص؛ رفتن به ساکاتا، شهری در استان یاماگاتا در شمال ژاپن، برای پیدا کردن ردپای سریال ماندگار «اوشین».
حدود چهار ساعت از آغاز مسیر گذشته بود که کم‌کم حال‌وهوای سفر تغییر کرد. مقصد دیگر فقط یک شهر در شمال ژاپن نبود؛ جایی بود که نامش برای میلیون‌ها بیننده، یادآور یکی از مشهورترین داستان‌های تلویزیونی ژاپن است.
ساکاتا از جمله مناطقی است که در ارتباط با فیلمبرداری «اوشین» شناخته می‌شود. این شهر با معماری سنتی، انبارهای تاریخی و فضای قدیمی خود، بخشی از همان تصویری را در ذهن زنده می‌کند که سال‌ها پیش در قاب تلویزیون دیده بودیم.
وقتی به ساکاتا رسیدیم، نخستین چیزی که توجه را جلب می‌کرد، تفاوت میان تصویری بود که از ژاپن مدرن در ذهن داشتیم و فضای سنتی این منطقه بود. خیابان‌ها، ساختمان‌های قدیمی و طبیعت اطراف، حال‌وهوایی داشت که به فضای داستان «اوشین» نزدیک بود.
اینجا دیگر تماشای یک سریال از قاب تلویزیون مطرح نبود؛ می‌شد به مکانی سفر کرد که بخشی از آن خاطره در آن شکل گرفته بود.
«اوشین» برای بسیاری از ایرانیان تنها یک مجموعه تلویزیونی ژاپنی نیست. این سریال داستان زندگی زنی را روایت می‌کند که از کودکی با فقر، سختی و فراز و نشیب‌های فراوان روبه‌رو می‌شود و با وجود دشواری‌های زندگی، مسیر خود را ادامه می‌دهد. همین داستان باعث شد شخصیت اوشین در ذهن چند نسل از مخاطبان ماندگار شود.
حالا، سال‌ها پس از پخش آن سریال، قدم گذاشتن در ساکاتا فرصتی بود برای دیدن بخشی از ژاپنی که در پس‌زمینه آن داستان قرار داشت؛ شهری که برای یک مسافر عادی شاید فقط یکی از شهرهای ژاپن باشد، اما برای علاقه‌مندان «اوشین» و به خصوص ایرانی ها معنای دیگری دارد.
این سفر، سفری چندساعته از ناگویا به شمال ژاپن بود؛ سفری برای پیدا کردن یک لوکیشن فیلمبرداری، اما در نهایت چیزی فراتر از یک مقصد گردشگری نصیبمان شد؛ مواجهه دوباره با خاطره سریالی که سال‌ها پیش از تلویزیون پخش شد و هنوز نامش برای بسیاری از ما با دوران کودکی و خاطرات خانوادگی گره خورده است.
ساکاتا امروز همچنان زندگی عادی خود را دارد، اما برای کسانی که «اوشین» را دیده‌اند، قدم زدن در این شهر می‌تواند شبیه باز کردن دوباره یکی از آلبوم‌های قدیمی خاطرات باشد.
وقتی به انبارهای سانکیو رسیدیم، نخستین چیزی که به چشم می‌آمد ردیف ساختمان‌های قدیمی و درختان بلند و سبزی بود که در کنارشان ایستاده بودند. اینجا همان جایی است که بخشی از تصاویر «اوشین» در آن ثبت شده است.
اینجا، فاصله میان گذشته و امروز عجیب کم می‌شود.
ساختمان‌ها هنوز ایستاده‌اند؛ خیابان‌ها زندگی خودشان را دارند و مردم در رفت‌وآمدند. اما برای کسی که «اوشین» را دیده، این منظره فقط یک جاذبه گردشگری نیست.
هر گوشه می‌تواند یادآور یک صحنه باشد.
چند دهه از ساخت سریال گذشته، اما ردپای آن هنوز در ساکاتا دیده می‌شود. کافی است تصویرهای قدیمی را کنار منظره امروز قرار دهید؛ همان ساختمان‌ها، همان فضا و همان شهری که حالا چهره‌ای تازه پیدا کرده، اما بخشی از گذشته‌اش را حفظ کرده است.
در این سفر، ما فقط به دنبال یک لوکیشن فیلمبرداری نبودیم.
می‌خواستیم ببینیم تصویری که سال‌ها پیش از ژاپن در ذهنمان ساخته شد، امروز در واقعیت چه شکلی دارد.
ساکاتا به ما نشان داد که سینما و تلویزیون گاهی بیشتر از یک داستان خلق می‌کنند؛ آنها می‌توانند یک مکان را به بخشی از خاطرات میلیون‌ها نفر تبدیل کنند.
اینجا، گذشته هنوز نفس می‌کشد.
و میان انبارهای قدیمی، درختان بلند و خیابان‌های آرام شهر، می‌توان هنوز ردپای دختری را پیدا کرد که سال‌ها پیش از تلویزیون‌های ایران وارد خانه‌های ما شد؛اوشین.
5959
