حبس کارکرد مسجد؛ آیا مساجد مهم جهان اسلام به مسائل حیاتی می‌پردازند؟

آیت‌الله ابوالقاسم علیدوست، عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، در گفت‌وگو با خبرنگار فرهنگی خبرگزاری برگزیده های ایران، با بیان اینکه مسجد از نهاد‌هایی است که پیامبر اکرم(ص) بنیان‌گذاری کردند، اظهار کرد: وقتی که پیامبر اکرم (ص) مبعوث می‌شود به تدریج فرصت می‌یابد که نهاد مسجد را پایه‌گذاری کند و لذا مسجد میراث بزرگ آن حضرت در نهادسازی است.

عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم ادامه داد: مصلحان اجتماعی و اخلاقی روی نهادسازی حساب بسیاری باز می‌کنند و این در حالی است که ما مسلمانان نهاد اجتماعی خودمان یعنی مسجد را از همان زمان ظهور اسلام داشته‌ایم. نهاد مسجد، نهاد جماعت، نهاد نماز جمعه، از اصیل‌ترین نهاد‌های اسلامی هستند.

او تصریح کرد: نقش مسجد نیز در طول تاریخ روشن بوده و منحصر به عبادت نبوده است چنانکه منحصر به جهاد و سیاست هم نبوده است؛ اساساً عموم کار‌های مرتبط با مسلمین و جهان اسلام در مسجد برنامه‌ریزی شده است. همواره رفت و آمد به مسجد یک فضیلت بوده و است و ساخت مسجد یک عمل ارزشمند تلقی شده است. در این مجال البته وارد روایات متعددی نمی‌شوم که در باب ثواب ساخت مسجد داریم اما از باقیات و صالحات و یکی از بهترین کار‌ها وقف اموال و زمین برای ساخت مسجد است.

استاد حوزه علمیه با بیان اینکه گاهی کارکردی را که از مسجد انتظار می‌رود، در جامعه مشاهده نمی‌کنیم، ادامه داد: گاهی اوقات آن کارکرد قابل انتظار از مساجد دیده نمی‌شود. اکنون در حساس‌ترین و مهمترین مساجد جهان اسلام نماز جماعت برگزار می‌شود و روزانه جمعیت بسیاری به این مساجد وارد می‌شوند اما به بسیاری از مسائل جهان اسلام نمی‌پردازند و حتی اگر اشاره‌ای هم بشود، جرم تلقی می‌شود که به نظر این یک نوع حبس کارکرد مسجد است.

عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم تصریح کرد: نکته دیگر این است که شاید گاهی افراد از سمت دیگر به افراط می‌افتند یعنی مساجد را برای اموری که در شأن مسجد نیست، اختصاص می‌دهند، سر و صدا و شلوغی فراوان در شأن مسجد نیست؛ چندی قبل به مسجدی رفته بودم که آن قدر سر و صدا بود که با خودم گفتم این فضا چه قدر با احترام و فضای واقعی مسجد فاصله دارد؛ حال آنکه مسجد باید معزز و محترم باقی بماند.

او ادامه داد: توصیه من به مسئولان خودمان این است که حاکمیت باید منزلت مسجد را حفظ کند، این رویکرد می‌توانست فقط به مردم مربوط شود اما در قدم اول حاکمیت باید حریم و حرمت مسجد را نگاه دارد و زمینه‌های ورود مردم و جوانان را به مسجد آماده کند و اگر دید مردم از مسجد فاصله گرفتند اولین تقصیر را متوجه خودش کند.

او گفت: نکته دیگر این است که اولیا و مربیان نیز در جذب نسل جوان به مسجد نقش مهمی دارند؛ بسیار پیش آمده است و پیش می‌آید که پدر به مسجد بیاید اما فرزندش همراه او نباشد؛ یا مادر بیاید اما دخترش همراهی‌اش نکند؛ این عدم حضور به همین والدین و تأثیر تربیتی آن‌ها باز می‌گردد؛ از سوی دیگر روحانیت نیز در جامعه بسیار اثرگذار هستند و باید جایگاه مسجد را تبیین کنند؛ در گذشته در یزد معروف بود که یکی از علما می‌گفت اگر سر وقت اذان شد و من به مسجد نیامدم بدانید که از دنیا رفته‌ام و با تابوت به در منزلم بیایید (یعنی مطمئن باشید که از دنیا رفته‌ام که به مسجد نیامدم و اقامه جماعت نکردم).

استاد حوزه علمیه با بیان اینکه اکنون متأسفانه امام جماعت بودن در مسجد کار دوم برخی از روحانیت محسوب می‌شود، اظهار داشت: مسجد ضامن دنیا و آخرت است. مسجد ضامن حفاظت از کشور است پس باید آن را احترام کرد.

/