زینب کاظمخواه: پس از آنکه هیوا سیفیزاده، خواننده موسیقی ایرانی، پس از ماهها سکوت از صدور حکم چهار سال حبس تعزیری خود به اتهام «تشویق به فساد و فحشا» خبر داد و درباره مبنای این اتهام پرسید، حمیدرضا نوربخش، مدیرعامل خانه موسیقی با انتقاد از اتهامهای مطرحشده، معتقد است اساساً باید روشن شود چگونه یک اجرای محدود موسیقی ایرانی، آن هم اجرایی که به گفته او پیش از برگزاری کامل متوقف شده، میتواند مبنای چنین اتهام سنگینی قرار گیرد.
پرونده به اتفاقات شامگاه ۹ اسفند ۱۴۰۳ در عمارت «روبرو» بازمیگردد؛ جایی که اجرای موسیقی با حضور هیوا سیفیزاده برگزار شد اما برنامه با ورود نیروهای امنیتی متوقف و این خواننده بازداشت شد. در ادامه برای عوامل این برنامه پرونده قضایی تشکیل شد و حالا سیفیزاده از صدور حکم بدوی و محکومیت خود به چهار سال حبس تعزیری خبر داده است.
سیفیزاده در توضیحاتی که پس از ماهها سکوت در صفحه شخصی خود منتشر کرده، تأکید کرده است که سکوتش به معنای نداشتن حرف یا دفاع نبوده و ترجیح داده پرونده مسیر قانونی خود را طی کند. او با اشاره به اینکه تنها چند دقیقه روی صحنه حضور داشته و چند بیت از اشعار سعدی را در قالب آواز ایرانی اجرا کرده است، پرسیده است: «کدام رفتار مشخص من مصداق تشویق به فساد و فحشا بوده است؟»
او همچنین خواستار بررسی مستقل و دقیق پرونده در دادگاه تجدیدنظر شده و گفته است که این مسیر را همراه با وکیل خود پیگیری خواهد کرد.
نوربخش: معنای اجرا و تماشای کافهموسیقی، مرکز فساد نیست
در همین زمینه، حمیدرضا نوربخش، مدیرعامل خانه موسیقی، درباره این پرونده در گفت و گو با برگزیده ضمن اشاره به اینکه محتوای برنامه موسیقی ایرانی و سنتی بوده است، گفت: «متأسفانه برای آنها پرونده قضایی تشکیل شد و من هم در دادگاه حضور داشتم، درباره دوستان توضیح دادم و از آنها دفاع کردم، اما با اتهاماتی روبهرو شدیم که واقعاً مبنای آن را نمیدانم.»
نوربخش درباره اتهاماتی مانند «فساد و فحشا» و «دایر کردن مرکز فساد» نیز گفت: «واقعاً چه مبنایی دارد؟ آیا مثلاً یک کافه موسیقی که امروز در بسیاری از نقاط وجود دارد و عدهای در آن اجرا میگذارند و مخاطبان هم برای تماشای اجرا میآیند، مرکز فساد است؟ آنجا یک عده جوان دارند کار فرهنگی میکنند.»
به گفته مدیرعامل خانه موسیقی، حتی از نظر سازوکارهای اداری نیز برای چنین اجراهای محدودی، روند مشخصی برای دریافت مجوز وجود ندارد. او توضیح داد: «من حتی در دادگاه هم گفتم که ما در ارشاد فایلی نداریم که برای اجرای یک برنامه در یک کافه، فرد برود در سامانه وزارت ارشاد چیزی ثبت کند یا مجوز خاصی بگیرد. اگر شما بخواهید برای ۵۰ یا ۶۰ نفر یک قطعه موسیقی باکلام یا بیکلام اجرا کنید، چنین سامانهای وجود ندارد.»
«وقتی کاری اصلاً اجرا نشده، اتهامات و حکم بر چه اساسی صادر شده است؟»
نوربخش با اشاره به وضعیت هیوا سیفیزاده گفت که او از شاگردان خودش بوده و در حوزه موسیقی ایرانی و آواز سنتی فعالیت میکند. او افزود: «تعداد زیادی از دختران جوان و بااستعداد، با عشق، علاقه و انگیزه آواز میخوانند و فعالیت موسیقایی دارند. یکی از آنها همین فرد است که صدای بسیار خوب و استعداد بسیار خوبی دارد و از شاگردان خود من هم هست. او در حوزه موسیقی ایرانی و آواز سنتی فعالیت میکند.»
مدیرعامل خانه موسیقی با اشاره به اینکه اجرای سیفیزاده اساساً فرصت ادامه پیدا نکرد، گفت: «متأسفانه حتی موفق نشد اجرای خود را انجام دهد، اما برای او حکم صادر شد. وقتی کاری اصلاً اجرا نشده، اتهامات و حکم بر چه اساسی صادر شده است؟»
نوربخش ابراز امیدواری کرد این پرونده در مراحل بعدی رسیدگی مورد توجه قرار گیرد و گفت: «امیدوارم با توجه به رویکردی که ریاست محترم قوه قضاییه و مسئولان محترم قضایی دارند، این مسئله حل شود و باعث امیدواری، انگیزه، تابآوری و حال بهتر این جوانها و در مجموع جوانان کشور شود. امیدوارم این مشکل هرچه زودتر برطرف شود.»
خوانندگی زنان؛ مسئلهای که همچنان بدون چارچوب روشن باقی مانده است
اما پرونده سیفیزاده از نگاه نوربخش تنها یک پرونده قضایی نیست و بار دیگر مسئله قدیمی فعالیت زنان در عرصه خوانندگی و نبود چارچوبی روشن برای آن را مطرح کرده است.
او درباره تداوم برخوردهای قضایی با موسیقی زنان گفت: «به نظر من این مسئله بالاخره باید یک روز حل شود.»
نوربخش با اشاره به مباحث فقهی درباره صدای زن ادامه داد: «ما درباره صدای زن هیچ حکم صریح شرعی نداریم که بگوید مطلقاً خوانندگی زنان حرام است. حتی در فتاوای رهبر شهید هم داشتهایم که ایشان خوانندگی را بهصورت مطلق حرام نکردهاند و گفتهاند موسیقی اگر مفسده داشته باشد، حرام است؛ چه مردانه باشد و چه زنانه.»
نوربخش در ادامه برای توضیح تناقضهای موجود درباره فعالیت خوانندگان زن، به نمونه جولیا بطرس، خواننده مسیحی لبنانی، اشاره کرد و گفت حتی برخی مسئولان ایرانی نیز آثار خوانندگان زن خارجی را منتشر کردهاند. او مشخصاً به انتشار ویدئویی از اجرای جولیا بطرس توسط عزتالله ضرغامی، وزیر وقت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، اشاره کرد؛ ویدئویی که مربوط به اجرای قطعه «الحق سلاحی» بود. این قطعه از آثار میهنپرستانه بطرس است که در حمایت از مردم فلسطین منتشر شده است.
نوربخش سپس پرسید: «اگر موسیقی، موسیقی هنجارمند و هنری باشد، آیا واقعاً با صدای زن و صدای مرد تفاوتی در این زمینه وجود دارد؟» و تأکید کرد که به اعتقاد او، مسئله فعالیت خوانندگان زن باید با تعیین ضوابط روشن یکبار برای همیشه حل شود.
او با تأکید بر ضرورت حل این مسئله افزود: «این هم از آن مواردی است که بالاخره باید حل شود. این همه خواننده خوب زن داریم و این همه آثار ارزشمند تولید شده است. حتی برخی مسئولان نظام هم آثار خوانندگان زن را منتشر کردهاند.»
او در پایان تأکید کرد که ظرفیت زنان در موسیقی نباید نادیده گرفته شود: «ما بخش مهمی از موسیقی را داریم که میتواند منشأ تحول باشد؛ آن هم صداها و استعدادهای بسیار خوبی است که در میان خانمها وجود دارد.»
۵۹۵۹
