به گزارش برگزیده، سالها پیش بحران معیشت با مقایسه قیمت خانه و درآمد مردم سنجیده میشد. بعدتر نوبت خودرو رسید و این گزاره تلخ شکل گرفت که یک جوان با سالها کار و پسانداز هم نمیتواند به خرید یک خودروی صفر برسد. حالا اما جامعه وارد مرحله تازهای از سقوط قدرت خرید شده است؛ جایی که حتی داشتن یک تلفن همراه مناسب نیز از توان بسیاری از خانوادهها خارج شده است.
رکنا در خبری نوشت:افزایش شدید نرخ ارز و تورم، بازار موبایل را به یکی از غیرقابلدسترسترین بازارها برای طبقات متوسط و کارگری تبدیل کرده است. تلفن همراهی که سه سال گذشته حدود ۲۵ میلیون تومان قیمت داشت، اکنون و در زمانی که دیگر وقت تغییر مدل آن است و دیگر تازه و جدید نیست در بخش دست دوم ها به مرز ۷۰ میلیون تومان رسیده و مدلهای جدید همان برند تا ۴۰۰ میلیون تومان قیمتگذاری میشوند. این در حالی است که حداقل حقوق کارگران در سال ۱۴۰۵ برای یک فرد مجرد حدود ۲۲ میلیون تومان و برای یک کارگر متأهل دارای یک فرزند حدود ۲۴ میلیون تومان تعیین شده است؛ رقمی که بخش عمده آن صرف اجاره خانه، خوراک، درمان و هزینههای اولیه زندگی میشود.
در چنین شرایطی، خرید تلفن همراه دیگر یک انتخاب مصرفی یا کالای تجملی نیست. برای نسل امروز، گوشی تلفن همراه ابزار کار، تحصیل، دسترسی به خدمات بانکی، ارتباطات اجتماعی، آموزش مجازی و حتی یافتن فرصت شغلی است. حذف این ابزار از سبد خانوار به معنای حذف تدریجی بخشی از امکان حضور اجتماعی و اقتصادی افراد، بهویژه جوانان، است.
بسیاری از خانوادهها اکنون ناچارند سالها از تلفنهای همراه قدیمی استفاده کنند؛ گوشیهایی که باتریهای فرسوده، خرابی قطعات و پایان پشتیبانی نرمافزاری آنها عملاً عمر مصرفشان را به پایان رسانده است. با این حال، هزینه جایگزینی آنقدر سنگین شده که حتی خرید اقساطی نیز برای بخش بزرگی از مردم ممکن نیست. نتیجه این وضعیت، شکلگیری نوعی «فقر دیجیتال» در جامعه است؛ شکافی که بهتدریج دسترسی گروهی از مردم به امکانات روزمره و فرصتهای برابر را محدود میکند.
کارشناسان اجتماعی هشدار میدهند که کاهش مداوم قدرت خرید فقط یک مسئله اقتصادی نیست، بلکه مستقیماً بر کرامت اجتماعی، احساس تعلق، امید به آینده و سلامت روان جامعه اثر میگذارد. جوانی که توان خرید ابتداییترین ابزار ارتباطی و کاری را ندارد، بهتدریج احساس حذفشدگی از جریان عادی زندگی میکند. این احساس، خود را در افزایش ناامیدی، خشم پنهان اجتماعی، انزوای نسل جوان و کاهش اعتماد عمومی نشان میدهد.
امروز دیگر مسئله فقط ناتوانی در خرید خانه یا خودرو نیست؛ جامعه به نقطهای رسیده که حتی دسترسی به سادهترین ابزار زندگی مدرن نیز برای بخش بزرگی از مردم به رؤیا تبدیل شده است. تلفن همراه، که زمانی کالایی روزمره بود، حالا برای بسیاری از خانوادهها به نمادی از شکاف عمیق میان درآمد و هزینه تبدیل شده است.
۲۱۷
