به گزارش برگزیده، روزنامه ساوتچاینا مورنینگپست (SCMP) در گزارشی اختصاصی به قلم ایگور پاتریک از نیویورک نوشت که پس از بینتیجه ماندن سه دور از نظرسنجیهای مقدماتی شورای امنیت، چین به چهره تعیینکننده در انتخاب نخستین زنی تبدیل شده است که میتواند سکان هدایت سازمان ملل متحد را بر عهده بگیرد.
دیپلماتهای چندین هیئت نمایندگی در سازمان ملل فاش ساختند که پکن در حال ارزیابی پرونده دو دیپلمات زن از منطقه آمریکای لاتین است: ربکا گرینسپن، دبیرکل کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل (آنکتاد) از کاستاریکا، و کارولین رودریگز برکت، سفیر گویان در سازمان ملل.
همین منابع تاکید کردند که پکن نامزدی رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی را به طور قطعی کنار گذاشته و آن را وتو خواهد کرد.
گروسی که نامزد مورد حمایت آرژانتین و گزینه محبوب واشنگتن به شمار میرود، سال گذشته از سوی خاویر میلی، رئیسجمهور آرژانتین معرفی شد؛ چهرهای که در کارزار انتخاباتی سال ۲۰۲۳ دولت چین را «قاتل» خوانده و از قطع مناسبات با پکن سخن گفته بود.
طبق آییننامه سازمان ملل، مجمع عمومی متشکل از ۱۹۳ کشور، دبیرکل را بر اساس توصیه ۱۵ عضو شورای امنیت منصوب میکند؛ فرآیندی که در آن موافقت ۹ عضو و عدم وتوی هر یک از پنج عضو دائم (چین، آمریکا، روسیه، فرانسه و بریتانیا) الزامی است.
با توجه به پایان دوره دوم دبیرکلی آنتونیو گوترش در پایان دسامبر، پکن تاکنون علناً از هیچ گزینهای حمایت نکرده، اما اعلامیه پایانی اجلاس اخیر سران بریکس در دهلی نو که به لزوم تصدی یک زن و چرخش منطقهای اشاره داشت، از تمایل پکن به انتصاب یک زن از منطقه آمریکای لاتین و کارائیب حکایت دارد.
وتوی باچله و رایزنیهای گرینسپن و رودریگز در پکن
در حالی که رقابت میان گرینسپن و رودریگز برکت ادامه دارد، پکن پیش از این نامزدی یکی دیگر از زنان سرشناس را مسدود ساخت.
سه منبع آگاه تایید کردند که هیئت چینی در دور سوم نظرسنجیها «رای منفی قاطع» به میشل باچله، رئیسجمهور اسبق شیلی داد؛ اقدامی که پس از کسب ۱۱ رای منفی، وی را وادار به انصراف رسمی کرد.
تیرگی مناسبات باچله با پکن به دوره حضور او در مقام کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل بازمیگردد که گزارشی جنجالی درباره نقض حقوق اقلیت اویغور در منطقه سینکیانگ منتشر کرد.
هر دو نامزد پیشتاز فعلی در ماههای گذشته راهی پکن شده و با وانگ یی، وزیر امور خارجه چین دیدار کردهاند.
گرینسپن در سفر خردادماه خود بر تعهد به اصل «چین واحد» و چندجانبهگرایی تاکید کرد که با تمجید وزیر خارجه چین به عنوان درککننده نگرانیهای جنوب جهانی همراه شد.
او از سال ۲۰۲۱ رهبری آنکتاد را در دست دارد و در سال ۲۰۲۲ نقشی کلیدی در میانجیگری توافق صادرات غلات از دریای سیاه میان اوکراین و روسیه ایفا کرد.
در سوی دیگر، رودریگز برکت نیز در تیرماه در دیدار با وانگ یی، از قطعنامه ۲۷۵۸ مجمع عمومی و ابتکارات جهانی پکن حمایت نمود.
اگرچه گویان در سال ۲۰۲۱ زیر فشارهای دیپلماتیک پکن دفتر تجاری تایوان را ظرف ۲۴ ساعت بست، اما کارشناسان معتقدند گرینسپن به دلیل نفوذ و سابقه دیپلماتیک شانس اندک بهتری نزد مقامات چینی دارد؛ هرچند برخی محافل در پکن نسبت به پیشینه خانوادگی و روابط او با تلآویو و واشنگتن با دیده احتیاط مینگرند.
سایه وتوی واشنگتن و سناریوی گزینههای میانه
در نقطه مقابل، مواضع واشنگتن سرنوشت کارزار را با گره کوری مواجه ساخته است.
روزنامه نیویورکتایمز فاش ساخت که دولت ایالات متحده قصد دارد نامزدی رودریگز برکت را مسدود کند؛ وتویی که ریشه در سخنرانی سال ۲۰۲۴ این دیپلمات در شورای امنیت دارد که در آن وقایع نوار غزه را «یک نسلکشی آشکار» توصیف کرده بود.
از سوی دیگر، مقامات وزارت خارجه آمریکا بر لزوم انتخاب چهرهای با گرایش به اصلاحات ساختاری و کوچکسازی نهادهای بینالمللی پافشاری دارند.
منابع دیپلماتیک پیشبینی کردهاند که پرونده انتخاب دبیرکل جدید سازمان ملل در حاشیه مذاکرات رسمی میان سران یا وزرای خارجه چین و آمریکا مورد بحث قرار گیرد.
تداوم شکاف و وتوهای متقابل میان اعضای دائم ممکن است به ظهور گزینههای توافقی و میانه منجر شود؛ گزینههایی که نامهایی چون لانا نسیبه دیپلمات اماراتی، سیگرید کاخ وزیر پیشین هلندی، و حتی قاسم ژومارت توکایف رئیسجمهور قزاقستان پیرامون آنها شنیده میشود، هرچند هیچیک رسماً اعلام نامزدی نکردهاند.
با توجه به اینکه گوترش قصد تمدید دوره خود حتی به شکل موقت را ندارد و آماده بازگشت به پرتغال میشود، ناتوانی در انتخاب جانشین تا پایان سال جاری میلادی میتواند سازمان ملل را در بحران بیسابقه رهبری فرو ببرد.
