درک مفاهیم نهضت عاشورا، ایدۀ اصلی برای نوشتن کتاب کشتی نجات است

به گزارش خبرگزاری برگزیده های ایران  مسعود تهرانی فرجاد در این نشست اظهار کرد: نوشتن در حوزۀ تربیت دینی کار دشواری است. برای تربیت بهنگام باید استانداردها، قواعد، نقد و نظرها را مدنظر قرار داد. نیازی نیست دنیای شناختی کودک را پر کنیم، بلکه باید دنیای شناختی کودک را وسیع کرد.

معاون راهبری و نظارت سازمان ملی تعلیم و تربیت کود‌ک در ادامه با اشاره به محتوای کتاب «پرچمدار کوچک من» تصریح کرد: در این کتاب به تجارب موفق برای ایجاد علاقه و محبت و بهره‌مندی از فرصت‌ها و موقعیت‌ها توجه شده است. یک نکته حایز اهمیت درباره کتاب «پرچمدار کوچک من»، توجه به نقش خانواده است و این بحث که بستر خانواده چگونه می‌تواند موقعیت‌های خوب و مناسب را برای فرزندان فراهم کند. براساس آیات قرآن، خانواده مرجعی برای آرامش است.

این نویسنده در ادامه با اشاره به این نکته که نویسندۀ کتاب «پرچمدار کوچک من» توانسته تهدیدهای دورۀ کرونا را به فرصت تبدیل کند، گفت: باید باور داشته باشیم که کودک در بستر خانواده تربیت می‌شود و اولین مربیان کودک والدین هستند. این کتاب بیشتر براساس تجربه زیسته تدوین شده، ولی باید توجه داشت که تجربه زیسته اقتضائات خود را دارد و شاید برای همه افراد کاربرد نداشته باشد.

وی اظهار کرد: نویسنده در کتاب سعی کرده تجارب موفق را برای والدین ارائه کند و از این نظر کارش ارزشمند است، اما برای بهتر شدن باید استانداردهای تجربه‌نگاری را در آن لحاظ کرد. همچنین دربارۀ دسته‌بندی محتوا نیز باید بازنگری‌هایی در کتاب صورت گیرد. برخی عبارت‌های ارزشمند درباره دفاع مقدس و جبهه مقاومت در این اثر مطرح شده، ولی باید دید این تعابیر و عبارت‌ها چقدر با دنیای کودکان امروز ارتباط دارد و پیوست رسانه‌ای آن چیست. اگر واقعیت افزوده و یا حتی یک بازی به آن پیوست می‌شد، شاید برای کودک معنادارتر بود. توجه به سیر آموزشی از خانواده به محله، شهر، کشور و… از دیگر نکاتی است که نیاز به بازنگری و ارتقا دارد.

تهرانی فرجاد دربارۀ کتاب «کشتی نجات» نیز گفت: این کتاب جنبۀ تربیتی دارد و بسیار ارزشمند است و فضای کودکانه را تداعی می‌کند، ولی با مشاهدۀ طرح جلد کتاب این سوال در ذهنم تداعی شد که در تصویر کشتی روی جلد، جای مربی که نقش هدایت‌کننده کودک را دارد، خالیست. یکی از محاسن کتاب این است که موضع خود را مشخص و بیان کرده که مخاطبانش کودکان پایه‌های چهارم تا ششم هستند.

وی ادامه داد: نوشتن در حوزه تربیت دینی کار دشواری است. در کتاب «کشتی نجات» سعی شده داستان، بازی و تجربه‌نگاری در کنار هم لحاظ شود، اما به این نکته مهم باید توجه کرد که بازی برای کودکان دو ویژگی ‌دارد؛ نخست اینکه، بازی قانون دارد و باید قواعد آن‌‌را رعایت کرد. دوم اینکه بازی باید برای کودک جذابیت داشته و با دنیای او سازگاری داشته باشد. بازی‌های این کتاب این دو ویژگی را نداشت و از این منظر نیاز به تقویت دارد. همچنین افزودن واقعیت افزوده یا پیوند رسانه‌ای در ارتباط با بازی‌ها می‌تواند موجب ارتقای کیفی کتاب شود.

عاشورا جریانی است که در همۀ دوره‌های تاریخ تکرار می‌شود

در بخش دیگری از این نشست که به صورت همزمان از تلویزیون اینترنتی کتاب پخش می‌شد، نرگس کاهانی، نویسندۀ کتاب «کشتی نجات» گفت: داستان شکل‌گیری این کتاب از آنجا آغاز شد که خودم هم به‌عنوان مادر و هم به‌عنوان مربی با بچه‌هایی در ارتباط بودم که می‌خواستند که مفاهیم نهضت عاشورا را درک کنند. چند سال درگیر این دغدغه بودم و از روش‌های مختلف تجربیاتی کسب کردم مبنی بر اینکه چگونه می‌توان این مفاهیم را به کودکان منتقل کرد.

وی افزود: در شروع کار با تعدادی از استادان حوزه علوم تربیتی در زمینه انتقال مفاهیم عمیق و انتزاعی به کودکان 10-12 ساله صحبت کردیم و به این نتیجه رسیدیم که در ناظر به موقعیت‌های مختلف یک واقعیت تاریخی را بیان کنیم تا کودک از این طریق، پیوند بهتری با محتوا برقرار کرده و مفهوم را بهتر درک کند. برای ما مهم بود کودک متوجه شود که قیام عاشورا صرفا محدود به آن دوره زمانی نبوده، بلکه جریانی است که در همه دوره‌های تاریخ تکرار می‌شود.

کاهانی در ادامه خاطرنشان کرد: هنگام انتخاب بازه سنی به این فکر کردیم که کودک در چه موقعیت شناختی قرار دارد و وسعت شناخت کودک برایمان اهمیت زیادی داشت. این موضوع برایمان دغدغه بود که کودک وقتی از دوران دفاع مقدس و بمباران و جنایات صدام می‌شنود و از سوی دیگر درباره موضوع پیاده‌روی اربعین در کشور عراق صحبت‌هایی به گوشش می‌خورد، چه تعارضی در ذهن او شکل می‌گیرد. در این کتاب تأکید کردیم که صدام و حزب بعث در دوران دفاع مقدس با ما جنگیدند و اکنون مردم در پیاده‌روی اربعین، اتحاد و انسجام اسلامی را شکل می‌دهند و این دو موضوع کاملا متفاوت از یکدیگر هستند.

«پرچمدار کوچک من» با استقبال مردم به چاپ نهم رسیده است

فریده الیاسی‌فرد، نویسندۀ کتاب «پرچمدار کوچک من» نیز بیان کرد: در نگارش این اثر، ابتدا با مدنظر قرار دادن مبانی تربیتی و دغدغه‌هایی که وجود داشت مواردی را استخراج کردیم. از دل مصاحبه با والدین نیز برخی نکات در حوزۀ تربیت دینی انتخاب شد و با نگارشی داستانی به شکل کتاب درآمد. چاپ نخست کتاب در سال 1398 با استقبال خوب مخاطبان روبه‌رو شد و در همان سال به چاپ دوم رسید.

وی در پایان گفت: با بازخوردهایی که دریافت کردیم و جمع‌آوری نظرات کارشناسان، در چاپ‌های بعدی چند بخش به کتاب افزوده شد. در ویرایش دوم، تجربه مادران غیرایرانی را نیز به کتاب اضافه کردیم. با بازخوردها و استقبال خوب مردم، این کتاب تاکنون به چاپ نهم رسیده و همچنان در چاپ‌های بعدی اگر مواردی نیاز به ویرایش داشته باشند، لحاظ خواهد شد.

گفتنی است، این نشست از مجموعه نشست‌های فرهنگی خانه کتاب و ادبیات ایران با عنوان «تکیه کتاب» است که با پوشش تصویری تلویزیون اینترنتی کتاب پخش شده است. علاقه‌مندان جهت مشاهدۀ این نشست می توانند به آرشیو این برنامه به آدرس  ketab.tvدر تلوبیون مراجعه کنند.

/