به گزارش خبرگزاری برگزیده به نقل از مهر، پوریا جلالوندی کارگردان پرفورمنس «جاگات» که این شبها در تماشاخانه خورشید روی صحنه است، درباره مضمون این اثر بیان کرد: «جاگات» به معنای هر چیزی است که در حال تغییر و حرکت است و به گمان من، خود این واژه میتواند مضمون اجرای ما را توضیح دهد. اساساً در مواجهه با پرفورمنس، مسئله معنا به شکل متعارف آن برای ما اهمیت ندارد، زیرا زمانی که کلام و روایت را از یک فرم اجرایی حذف میکنیم، از همان ابتدا با مخاطب قراردادی نانوشته میبندیم که قرار نیست در این اجرا با داستان یا معنایی مشخص روبهرو شود.
وی ادامه داد: میدانم که بهصورت سنتی و از روی عادت، مخاطب انتظار دارد در هر اجرا با کلام، قصه و روایتی روشن مواجه شود اما در پرفورمنس، این موضوع چندان اهمیت ندارد. به اعتقاد من، فرم هر اثر، خود سازنده مضمون و محتوای آن است و فرم «جاگات» نیز دقیقاً همین کار را انجام میدهد. در متن معرفی اجرا جملهای داریم که میگوید ««جاگات» از نگاه تو دیده میشود؛ یعنی این مخاطب است که با مشارکت خود، نسبتش را با اجرا پیدا میکند و بر اساس تجربه شخصیاش به برداشت و معنای مورد نظر خود میرسد.
جلالوندی تأکید کرد: پرفورمنس «جاگات» به هیچ عنوان در پی ارائه مانیفست یا اعلام معنایی مشخص نیست. تلاش کردهایم اتمسفری خلق کنیم که در آن، احساسات و عواطفی شکل بگیرد و ادامه این مسیر توسط خود مخاطب تکمیل شود و در نهایت به معنای شخصی او برسد.
این کارگردان درباره ضرورت تجربهگرایی در تئاتر گفت: فکر میکنم در عصری زندگی میکنیم که ناچاریم مدام خودمان را بهروز کنیم و هنر هم از این قاعده مستثنی نیست. باید به سمت تغییر نگرش و استفاده از شیوههای مدرنتر حرکت کنیم و به خلق تجربههای تازه عادت داشته باشیم. ذائقه مخاطب و محصولات هنری رابطه مستقیمی با یکدیگر دارند. تا زمانی که مدام آثار تکراری و سنتی تولید کنیم، نه به بدنه تئاتر اجازه رشد میدهیم و نه زمینه تغییر ذائقه مخاطب را فراهم میکنیم.
وی افزود: نباید از اینکه بخشی از مخاطبان در ابتدا با این گونه آثار ارتباط برقرار نکنند یا آنها را نپذیرند، نگران باشیم. اگر این مسیر را ادامه دهیم، به مرور اتفاقات بهتری هم برای تئاتر، هم برای هنر و هم برای نگرش مخاطبان رقم خواهد خورد.
جلالوندی درباره شرایط اجتماعی و تأثیر آن بر فعالیتهای هنری اظهار کرد: در حدود ۱۰ سال اخیر، همواره با رخدادها و بحرانهای مختلفی روبهرو بودهایم؛ از اتفاقات سال ۱۳۹۸، تورم، افزایش قیمت بنزین و همهگیری کرونا گرفته تا رخدادهای سال ۱۴۰۱ و جنگ. انگار تلاطم به بخشی از زیست ما تبدیل شده است. در این شرایط بیشتر به این بیت فکر میکنم که «موجیم که آسودگی ما عدم ماست».
وی ادامه داد: نگاه ما این نیست که یک اجرا قربانی شرایط باشد یا قرار باشد راهگشای همه مسائل شود. دستکم در گروه «بوژان» چنین ذهنیتی نداریم. طبیعی است اگر شرایط کشور آرامتر و باثباتتر باشد، روند فعالیتهای هنری نیز نتیجه بهتری خواهد داشت اما واقعیت موجود را پذیرفتهایم و با وجود همه دشواریها تلاش میکنیم مسیرمان را ادامه دهیم. نه ادعایی درباره این وضعیت داریم و نه خود را قربانی آن میدانیم. تنها امیدواریم روزی شرایط کشور و مردم آرامتر شود تا بتوان با آسودگی بیشتری زندگی، کار و هنر را تجربه کرد.
کارگردان «جاگات» درباره بازخورد مخاطبان توضیح داد: استقبال از اجرا برای خود ما جالب بود، زیرا تصور رایجی وجود دارد که آثار آوانگارد یا اجراهای غیرمتعارف تنها برای مخاطبان خاص و افرادی با دانش هنری قابل درک هستند اما تجربه ما خلاف این موضوع را نشان داد. برای نمونه، خانوادهای همراه با دختر هفتسالهشان به تماشای اجرا آمده بودند و این کودک ارتباط بسیار خوبی با اثر برقرار کرده بود؛ موضوعی که برای خود ما نیز شگفتانگیز بود.
وی افزود: یکی از اهداف ما در «جاگات» این است که در عمل نشان دهیم چنین ذهنیتی درست نیست. انسان پیش از آنکه سخن گفتن را بیاموزد، تنها از طریق بدن، حرکت و احساسات با جهان پیرامون خود ارتباط برقرار میکند و این ارتباط نیز کاملاً مؤثر است. مادری که نوزادش هنوز قادر به صحبت کردن نیست، بهخوبی نیازهای او را درک میکند. بنابراین این شیوه ارتباط، امری فطری است و بعدها کلمات به آن افزوده میشوند.
جلالوندی در ادامه درباره دلایل خود برای انتخاب این شکل اجرایی تصریح کرد: حتی گاهی احساس میکنم کلمات خود منشأ سوءتفاهم میشوند و در شرایط امروز نیز انگار از انبوه کلمات خسته شدهایم. به همین دلیل، زمانی که ارتباطی صرفاً از طریق بدن، حرکت، احساس و عاطفه شکل میگیرد، تأثیر عمیقتری بر مخاطب میگذارد و ما این موضوع را در بازخورد بسیاری از تماشاگران مشاهده کردهایم.
وی در پایان گفت: البته گروهی از مخاطبان نیز از نبود روایت یا معنای مشخص در اجرا گلایه دارند اما ما در «جاگات» تلاش میکنیم به جای ارائه پاسخ، یک پرسش و علامت سؤال در ذهن مخاطب ایجاد کنیم و اگر به این هدف برسیم، احساس میکنیم اجرای موفقی داشتهایم. یوجینیو باربا جملهای دارد که میگوید: «متضاد حقیقت، وضوح است»، در حالی که معمولاً تصور میکنیم متضاد حقیقت، دروغ است. من به این نگاه بسیار اعتقاد دارم و در این شیوه اجرایی نیز وامدار همین نگرش هستم. در مجموع، با توجه به شرایط موجود و فرم متفاوت اجرا، استقبال مخاطبان رضایتبخش بوده و امیدوارم در ادامه نیز بهتر شود.
پرفورمنس آرت «جاگات» به طراحی و کارگردانی پوریا جلالوندی از ۲۷ خرداد دور جدید اجراهای خود را در تماشاخانه خورشید آغاز کرده است و اجراهای آن تا ۳۱ تیر ادامه دارد.
مانلی خاتمی، آبان کوشا، روشنا مثنوی و محدثه مشتاقی گروه بازیگران این اجرا را تشکیل میدهند.
59243
