به گزارش برگزیده، حمیدرضا دهقانی پوده سفیر پیشین ایران در قطر در نشست «غرب آسیا در مسیر تحول به نظم جدید» که با همکاری ایرنا و مجمع جهانی صلح اسلامی و با حضور داود عامری دبیرکل مجمع جهانی صلح اسلامی، محمد فرازمند سفیر پیشین ایران در ترکیه و محمدرضا باقری معاون پیشین عربی و آفریقایی وزارت امور خارجه برگزار شد، گفت: در شرایط کنونی که کشور با تحولات منطقهای روبهرو است، پیشبینی وضعیت آینده اهمیت دوچندانی یافته است. نگاه به آنچه که گذشت برای اینکه بدانیم در آینده چه کار کنیم، بسیار مهم است؛ چرا که «بایدها» مبتنی بر آن داشتههای گذشته و روندی است که طی شده، لذا تصمیمگیری در مورد آینده در این وضعیت حساس بسیار ضروری و نیازمند دقت است.
طبق گزارش ایرنا؛ وی اضافه کرد: یکی از نقاط ضعف ما این است که در تصمیمگیری، دیر اقدام میکنیم. در گذشته مواردی وجود داشت که تصمیم دیرهنگام باعث شد یک اقدام باشکوه و با عظمت، که در ابتدا باعث افزایش سرمایه اجتماعی شده بود، منجر به کاهش منافع متصور برای ما شود.
این دیپلمات کشورمان در ادامه با تبیین چرایی پیروزی کشورمان در جنگ تحمیلی اخیر اظهار کرد: در تحلیل چرایی پیروزی در جنگ اخیر، باید به مولفههایی اشاره کرد. یکی از مسئولان ارشد جهانی به وزیر محترم امور خارجه کشورمان، اعلام کرده بود که ما روی «پایداری مردم»، «توان نظامی» و «پایداری و انسجام مسئولان» کشور شما اینقدر حساب نمی کردیم.
وی افزود: مردم، بعد از خدا، از عوامل اصلی قدرت و پایداری کشورمان هستند و با تاکید بر لزوم تقویت سرمایه اجتماعی گفت: سرمایه اجتماعی ما در دیماه در شرایط نامطلوبی قرار گرفت و صحنههای دردناکی از حمله تروریستها به مردم رخ داد. اما در جنگ ۴۰ روزه، سرمایه اجتماعی افزایش یافت، چرا که «خودباوری» در مردم ایجاد شد. برخی از افراد که نسبت به غرب و آمریکا خوشخیالی داشتند، دریافتند که نیت آمریکا و غرب پاک نیست. مردم ما دیدند که انرژی هستهای تنها بهانهای برای حمله بود و هدف آنها نه حمایت از مردم و نه حتی سرنگونی نظام، بلکه نابودی هویت تمدنی و تاریخی ایران و ملت بزرگ آن بود. ترامپ این ویژگی را دارد که حقایق پنهانِ و نیت مسئولان آمریکایی را صریح بیان می کند. او گفت: «ما میخواهیم تمدن ایران را نابود کنیم.».
اگر می خواهیم جنگ نشود باید سرمایه اجتماعی را افزایش دهیم
وی ادامه داد: بنابراین، اولین وظیفه ما افزایش سرمایه اجتماعی است. نباید فریب حرفهایی را خورد که مردم را به گروههای مختلف تقسیم، رتبهبندی یا طبقهبندی میکند. اگر میخواهیم جنگ نشود و دستاوردهایمان حفظ شود، باید سرمایه اجتماعی را افزایش دهیم.
سفیر پیشین ایران در قطر در ادامه قدرت نظامی را دومین عامل پیروزی کشورمان در جنگ اخیر دانست و بر ضرورت تقویت نیروهای مسلح و قدرت نظامی تاکید کرد.
وی با تاکید بر لزوم تمرکز نیروهای مسلح بر مأموریتهای نظامی و امنیتی گفت: توان موشکی، پهپادی و قدرت نظامی باید تقویت شود. نیروهای مسلح باید دقیقاً بر بحث نظامی متمرکز شوند و از ورود به اقدامات دیگری که وظیفه اصلی نظامیشان را تحتتأثیر قرار دهد، خودداری کنند.
این دیپلمات کشورمان سومین عامل قدرت کشورمان را توان امنیتی دانست و یادآور شد: این توان باید تقویت شود. البته ترور مسئولان اطلاعاتی و امنیتی، نشاندهنده یک «چالش امنیتی» است که باید با آن مقابله کرد. اگر رهبر معظم انقلاب و فرماندهان ما به شهادت نرسیده بودند، دشمن نمیتوانست ادعای گزاف کند بنابراین تقویت نیروهای امنیتی و تمرکز آنها بر دشمن ضروری است.
مقایسه ایران با لیبی و کره شمالی قیاس مع الفارق است
وی با بیان اینکه تقویت نیروی امنیتی باید مانند نیروی نظامی در رأس اولویتهای ما باشد، گفت: اهمیت روایت جنگ، کمتر از خود جنگ نیست. روایت جنگ بسیار مهم است و باید ابزارهای لازم برای روایت جنگ را فراهم و در دسترس مردم قرار دهیم. نباید اجازه داد روایت جنگ به دست دشمن بیفتد چرا که این اتفاق بزرگترین ضرر است. همانطور که در واقعه عاشورا، حضرت زینب (س) راوی حادثه بودند، ما نیز باید در روایتگری، نقش مردم را برجسته کنیم. بنابراین، بازنگری در ساختار رسانهای و شاکله آن ضروری است.
سفیر پیشین ایران در قطر یادآور شد: زمانی توییتر فارسی فضایی علیه ما شکل گرفته بود، اما اکنون به برکت مظلومیت ملت ایران در دو جنگ اخیر، این فضا به نفع جمهوری اسلامی ایران تغییر کرده است. بنابراین می توان به بهره گیری از این ابزار امیدوار بود.
وی در بخش دیگری از سخنانش درباره پرونده هستهای کشورمان گفت: در کشور ما بیان نظرات آزاد است و برخی در خصوص پرونده هستهای، دیدگاه های متفاوتی وجود دارند. از جمله برخی معتقدند اگر امروز سلاح هستهای داشتیم، مورد حمله قرار نمیگرفتیم. این گروه به کره شمالی اشاره میکنند که با داشتن سلاح هستهای مورد حمله قرار نگرفته، در حالی که لیبی، وقتی تجهیزات هستهای خود را تحویل داد مورد حمله واقع شد.
دهقانی یادآور شد: در مقابل گروه دیگری معتقدند اگر به کره شمالی حمله نشده است فقط به دلیل سلاح هسته ای نیست و اگر به لیبی حمله شده هم صرفاً به دلیل تحویل تجهیزات هستهای نبوده است. مقایسه کشوری با وسعت و تمدن عریق، و انقلابی با عظمت و ملت ۹۰ میلیونی، و ساختار متکی به رأی ملت، و توان هستهای بومی قیاس مع الفارق است. این گروه معتقد است در همین دو جنگ اخیر، دو کشور هستهای آمریکا و اسرائیل، در پاسخ به حملاتشان، مورد حمله قرار گرفتند. بر این اساس این گروه معتقد است صرف داشتن سلاح هستهای، تضمینکننده عدم حمله نیست.
مبنای حرمت سلاح هسته ای از نگاه رهبر شهید “کشتار بدون تمیز” است
این دیپلمات پیشین کشورمان در ادامه گفت: با این حال صرف نظر از دیدگاههای این دو گروه، موضوع سلاح هستهای در کشور ما در حوزه فتوا است. رهبرشهید انقلاب اسلامی، در فتوایی مشهور، صراحتاً ساخت، نگهداری و بهکارگیری سلاح هستهای را حرام اعلام کرده بودند. مبنای این حرمت، «کشتار بدون تمیز» است؛ چرا که این نوع سلاح، میان نظامیان و غیرنظامیان تمایزی قائل نمیشود. بنابراین، هرگونه استدلال در خصوص سلاح هسته ای و بازدارندگی آن، ابتدا باید موضوع فتوای قائد شهید را مورد توجه قرار دهد.
دهقانی در ادامه با بیان اینکه در جنگ اخیر توانایی کنترل ایران بر تنگه هرمز به اثبات رسید، گفت: این ابزار در طول سالها مورد استفاده قرار نگرفته بود. البته کنترل تنگه هرمز در زمان جنگ با زمان صلح تفاوت اساسی دارد. باید تاکید کنیم که محاصره و آتش بس جزئی از دوره جنگ محسوب میشود. بنابراین، قواعد جنگ بر این دوره حاکم است و این قواعد به ما اجازه می دهد کنترل خود را در آنجا حفظ کنیم.
سفیر پیشین ایران در قطر افزود: باید میان «کنترل» و «درآمدزایی» از تنگه هرمز تفاوت قائل شد. اعمال حاکمیت بر تنگه هرمز در زمان جنگ، به دلیل قواعد عرفی و قراردادی حقوق بینالملل، به منظور عبور بی ضرر امکانپذیر بوده است.امروز باید حق حاکمیت را حفظ و این قدرت را به اقتدار تبدیل کرد در عین حال باید مراقبت کرد که این اعمال حاکمیت، راههای جایگزین را برای طرف مقابل بهصرفه نکند.
ارزش تنگه هرمز بیشتر از درآمدزایی آن است
دهقانی با اشاره به اینکه قانون مجلس برای وضعیت بینالمللی تنگه هرمز، اظهار داشت: قبل از آن ضرورت دارد با طرف عمانی در این مورد به توافق دست یابیم. البته ارزش تنگه هرمز بسیار بیشتر از صرف درآمدزایی از آن است و نباید ارزش آن را کاهش داد.
سفیر پیشین ایران در قطر با بیان اینکه امروز اولویت اصلی باید «ساخت و تقویت قدرت درونی» باشد، گفت: باید قدر همراهی ملت بزرگ ایران را دانست؛ نه فقط کسانی که در داخل کشور حضور دارند یا اخیراً در میدانها بودهاند، بلکه حتی کسانی که در خارج از مرزها، تجاوز به ایران، اشغال، تجزیه، و کشتار بیگناهان را محکوم کردهاند.حتی آنهایی که با از جمهوری اسلامی ایران اختلاف داشتند، اما با کنار گذاشتن اختلافات، در کنار ملت، نظام و ایران ایستادند، باید مد نظر قرار گیرد.
وی در ادامه افزود: ما در هر سه جنگ تحمیلی پیروز شدیم، اما در جلوگیری از تحمیل این جنگ، پیروز نشدیم. باید کاری کنیم که از تحمیل جنگ به کشورمان جلوگیری کنیم.
دهقانی ادامه داد: حوادثی مانند حوادث دیماه، دشمن را به طمع میاندازد که تصور کند ملت با حکومت همراه نیست. این تصور غلط، ناشی از ناتوانی رسانههای ما در ساخت روایت صحیح، هم برای جهان و هم برای مردم خودمان است. مردم ایران، برخلاف تصور برخی، به دنبال «فوم و عدس» نیستند؛ آنها بالاترین سرمایه خود، یعنی جانشان و جان عزیزانشان را فدای آرمان و آب و خاک خود کردهاند.
این کارشناس مسائل بین الملل با بیان اینکه ملت ایران، هشت سال در دفاع مقدس، ۱۲ روز در سال گذشته و ۴۰ روز در جنگ تحمیلی سوم مقاومت کردند، یادآور شد: ملت ایران ۴۷ سال در برابر توطئهها ایستادگی کرده است. اگر مردم در همه این سالها و در سختیهای اقتصادی، گرانی ها مسئولان را مقصر میدانستند و نه دشمن را، شرایط به گونهای دیگر بود. نکته مهم این است که مردم، به جای شعار دادن علیه مسئولان، علیه متجاوزان شعار دادند. به جای خالی کردن مغازهها، با اقتدار در کنار نظام ایستادند. این همان سرمایه اجتماعی است که به جای ریختن به خیابانها علیه حکومت، علیه دشمن به پا خواستند و شعار دادند.
وی در ادامه گفت: گفته شده که در یکی از کشورهای همسایه رسانهها و تیمهای فیلمبرداری مستقر شده بودند تا صحنه های فرار مردم ایران از جنگ را ثبت و تبلیغ کنند، اما آنها بر خلاف انتظارشان، با هجوم ایرانیان عزیز خارج از کشور به سمت داخل ایران مواجه شدند، برای همراهی با ملت و نظام و کشور خود. این نشان میدهد که دشمن در تحلیل خود اشتباه کرد. اما اشتباه ما این بود که گذاشتیم دشمن اشتباه کند؛ ما نباید در برابر اشتباه دشمن، سکوت میکردیم. ما باید دشمن را پیش از این متوجه میکردیم که اگر مردم ایران را تحت فشار قرار دهد، آنها علیه پوست و گوشت و استخوان خود اقدام نخواهند کرد.
تقویت نیروهای نظامی و امنیتی از نان شب هم واجبتر است
دهقانی در جمع بندی سخنان خود با بیان اینکه پیشنهاد من این است نیروهای نظامی و امنیتی ما باید در همه زمینه ها قویتر شوند. حتی در این رابطه باید از نان شب هم زد، ولی نیروهای نظامی و امنیتی را تقویت کرد. وی تاکید کرد: برای تقویت اقتدار ملی باید پنج عنصر کلیدی تقویت توان دفاعی و تهاجمی، تقویت نیروی امنیتی که تضمین امنیت داخلی و مقابله با تهدیدات است، تقویت سرمایه اجتماعی که حفظ وهمراهی و وفاداری مردم، روایتسازی صحیح مقاومت و اقتدار ملی و استفاده استراتژیک از تنگه هرمز مورد توجه قرار گیرد.
وی در ادامه تصمیمگیری به موقع را امری حیاتی دانست گفت: باید بپذیریم که تصمیمات به صورت فردی ساخته نمیشوند. دیر تصمیم گرفتن، به معنای پایان فرصت است. فرصتها مانند چراغ راهنمایی هستند؛ در چراغ سبز باید حرکت کرد. تأخیر در تصمیمگیری، مانند ماندن پشت چراغ قرمز و جریمه شدن است. ما باید به موقع تصمیم بگیریم و داشته ها را نقد کنیم.
وی در پایان افزود: اگر در جنگ توانستیم تغییری ایجاد کنیم، باید آن را تثبیت کنیم؛ چرا که پس از پایان جنگ، فرصت ایجاد تغییر از بین میرود. همانطور که جنگ جهانی دوم ساختارهای منطقهای و جهانی را دگرگون کرد، جنگ کنونی نیز فرصتی برای ماست تا ایجاد و تثبیت ساختارهای جدید در منطقه را فعال کنیم. باید از این فرصت استفاده کرد و هر اقدامی که لازم است، همین امروز انجام شود.
315
