برگزیده-مهسا مژدهی: بنیامین نتانیاهو روز یکشنبه با هواپیمای شخصی خود برای دیدار محمد بن زاید وارد امارات شد. خبری که قرار بود مخفیانه بماند را شبکهدوازده اسراییل منتشر کرده و دیگر رسانه ها نوشتند بنیامین نتانیاهو، در سفر مخفیانه‌اش به امارات و دیدار با محمد بن زاید از او خواسته گزارش روزنامه هاآرتص درباره هشدار صریح پیش از عملیات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ را تکذیب کند؛ درخواستی که پرده از عمق بحران مشروعیت و رسوایی‌های نتانیاهو در قبال افکار عمومی در سرزمین‌های اشغالی و متحدان منطقه‌ای او برمی‌دارد.
بر اساس این گزارش، نتانیاهو در این دیدار که روز یکشنبه و به مدت یک ساعت در فرودگاه انجام شد، از حاکم امارات خواسته است نه‌تنها گفت‌وگوی تلفنی پیشین خود با او را انکار کند، بلکه هرگونه جزئیات مرتبط با وقایع ۷ اکتبر که می‌تواند برای او دردسرساز شود را نیز رد کند. منابع اماراتی تایید کرده‌اند که این دیدار در فرودگاه انجام شده است.
این منبع آگاه افزوده که نتانیاهو در این دیدار همچنین از بن زاید درخواست «حمایت معنوی» کرده است.
جزئیات سفر نتانیاهو به ابوظبی چه بود؟
روز ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۶، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در سفری اعلام‌نشده با یک فروند جت اختصاصی راهی ابوظبی شد. این سفر که بلافاصله پس از حضور او در مجمع عمومی سازمان ملل متحد انجام گرفت، مباحث سنگینی را در محافل سیاسی و امنیتی منطقه‌ای ایجاد کرد. نتانیاهو را در این سفر همسرش (سارا نتانیاهو)، رومان گوفمن (رئیس موساد) و جمعی از ارشدترین مشاوران امنیت ملی و نظامی اسرائیل همراهی می‌کردند.
بر اساس گزارش رسانه‌های منطقه‌ای (از جمله یدیعوت آحرونوت)، این نشست محرمانه صرفا دوجانبه نبوده، بلکه با هماهنگی رئیس موساد و پس از درخواست هماهنگی پدافندی، نمایندگانی یا کانال‌های ارتباطی مستقیمی از عربستان سعودی، قطر و مراکش هم در حاشیه یا متن این مذاکرات در ابوظبی برای بررسی تهدیدات موشکی و پهپادی حوثی‌ها در بحر الاحمر و تنگه باب‌المندب درگیر بوده‌اند.
در اوایل سپتامبر ۲۰۲۶، روزنامه هاآرتص گزارشی افشا کرد مبنی بر اینکه شیخ محمد بن زاید حدود ۱۰ روز پیش از عملیات ۷ اکتبر ۲۰۲۳، طی تماسی مستقیم به نتانیاهو هشدار داده بود که حماس در حال تدارک یک عملیات بزرگ از غزه است، اما نتانیاهو این هشدار را جدی نگرفته و آن را به نهادهای امنیتی منتقل نکرده است. منابع آگاه به اسوشیتد پرس و آل‌مانیتور گزارش دادند که یکی از اهداف اصلی و شخصی نتانیاهو در دیدار یک‌ساعته خود با محمد بن زاید، فشار بر رئیس امارات برای تکذیب رسمی این خبر بود تا از بازشدن یک پرونده سیاسی مرگبار در آستانه تحرکات انتخابی داخل اسرائیل جلوگیری کند.
همچنین با توجه به تنش‌های اخیر در خلیج فارس، وضعیت تنگه هرمز و حملات موشکی حوثی‌ها، محور دوم گفتگوها بر تقویت شبکه پدافند هوایی مشترک، تبادل داده‌های راداری و پشتیبانی اطلاعاتی میان اسرائیل و کشورهای خلیج فارس تمرکز داشته است.
سفرهای پنهانی نتانیاهو به کشورهای عربی
از سال ۲۰۱۸ به این سو نتانیاهو برخی از سفرهای محرمانه را به کشورهای عربی کلید زده است. این در حالیست که با وجود تلاش‌ها وافق ابراهیم پس از حوادث هفت اکتبر به حالت تعویق در آمده است. این رویکردی است که او از اسحاق رابین نخست‌وزیر پیشین اسرائیل به ارث برده است.
سفر محرمانه نتانیاهو به مسقط (۲۰۱۸): نتانیاهو به همراه رئیس وقت موساد (یوسی کوهن) با پروازی شبانه به عمان رفت و با سلطان قابوس دیدار کرد؛ خبری که تنها پس از بازگشت هیئت به تل‌آویو رسانه‌ای شد.در این سفر علاوه بر یوسی کوهن رئیس موساد، مئیر بن شابات رئیس شورای امنیت ملی و یووال روتم مدیرکل وزارت خارجه اسرائیل نتانیاهو را همراهی کردند. براساس بیانیه مشترکی که دو طرف صادر کردند، نتانیاهو و سلطان قابوس راه‌های پیشبرد فرآیند صلح در خاورمیانه و مسائل مورد علاقه و مشترک درخصوص راه‌های دستیابی به صلح و ثبات در خاورمیانه را مورد بحث قرار دادند. در آن زمان تحلیل‌گران معتقد بودند که نتانیاهو درصدد است تا دشمنان سابق را در مدار دوستان قرار داده یا حداقل از میزان خصومت آنها بکاهد.
پرواز به شهر نیوم عربستان (۲۰۲۰): افشای پرواز نتانیاهو و رئیس موساد با یک جت اختصاصی به شهر نیوم عربستان برای دیدار سه‌جانبه محرمانه با محمد بن سلمان (ولیعهد عربستان) و مایک پمپئو (وزیر خارجه وقت آمریکا) در سال ۲۰۲۰ رخ داد. طبق گزارش‌ها در آن سال بنیامین نتانیاهو به عربستان سعودی سفر کرد و در آنجا با محمد بن سلمان و مایک پمپئو دیدار داشت. هر چند عربستان سعودی تلاش کرد تا چنین دیداری را تکذیب کند؛ اما بر اساس گزارش‌های منتشر شده این دیدار در پاییز سال ۲۰۲۰ انجام گرفته بود.
دیدار بن سلمان با نتانیاهو در حضور مایک پمپئو از سوی منتقدان مهر تائید ولیعهد سعودی بر توافق ابراهیم تلقی شد.
دیدار با محمد بن زاید(۲۰۲۶): نتانیاهو در ماه مه فاش کرده بود که به امارات متحده عربی سفر کرده و با شیخ محمد دیدار داشته است، اما وزارت خارجه امارات وقوع چنین دیداری را تکذیب کرده بود. با این حال در نهایت مقام‌های اماراتی و دفتر نتانیاهو دیدار را تایید کردند و گفتند مذاکرات بر تقویت روابط دوجانبه و بررسی چالش‌ها و تهدیدهای منطقه‌ای متمرکز بوده است.
نشست‌های مداوم رؤسای موساد در پایتخت‌های عربی: حضور مستمر روسای موساد (از جمله دیوید بارنع و رومان گوفمن) در دوحه، قاهره و ابوظبی بدون تشریفات دیپلماتیک جهت پیشبرد پرونده‌های امنیتی و تبادل اسرا؛ از دیگر اقدامات آنها بوده است.
چرا نتانیاهو به ارتباط مخفیانه با اعراب علاقه دارد؟
با توجه به حساسیت شدید افکار عمومی در کشورهای عربی و اسلامی نسبت به جنگ‌ها و مسئله فلسطین، دیدارهای علنی هزینه‌های سیاسی سنگینی برای رهبران عرب دارد. سفرهای پنهانی اجازه می‌دهد همکاری‌های امنیتی بدون جلب توجه عمومی انجام شود.
موضع دیگر اینکه در ساختار حکمرانی اسرائیل، پرونده کشورهای عربی فاقد روابط کامل یا دارای روابط حساس، نه در اختیار وزارت خارجه، بلکه در دست موساد است. موساد مسئولیت تنظیم مسیرهای پروازی، پروتکل‌های امنیتی و حفظ رازدارانه سفرها را بر عهده دارد. امری که دلیل حضور مقامات این نهاد در دیدارها را تائید می‌کند.
از سوی دیگر سفرهای چندساعته با جت‌های خصوصی به رهبران اجازه می‌دهد بدون درگیر شدن در تشریفات عریض و طویل دیپلماتیک، مستقیماً روی اتاق‌های عملیات امنیتی و تبادل داده‌های اطلاعاتی تمرکز کنند.
سفر محرمانه و پرحاشیه سپتامبر ۲۰۲۶ نتانیاهو به ابوظبی نشان داد که روابط زیرپوستی و امنیتی تل‌آویو با پایتخت‌های منطقه، فراتر از پروتکل‌های رسمی دیپلماتیک جریان دارد. این سفرها اگرچه با هدف مدیریت بحران‌های سیاسی داخلی و هماهنگی‌های امنیتی علیه تهدیدات مشترک انجام می‌شوند، اما نشان‌دهنده اتکای ساختار سیاسی اسرائیل به دیپلماسی در سایه برای پیشبرد اهداف استراتژیک خود است.
۳۱۲
