به گزارش خبرگزاری برگزیده، رابرت مالی؛ عضو ارشد تیم مذاکره کننده هستهای با ایران در دولت جو بایدن دوشنبه شب در باره توافق ایران و آمریکا با شبکه سیانان سخن گفت که متن آن را در ادامه می خوانید:
ترامپ در دوره اول ریاستجمهوری خود سعی کرد این واقعیت درباره اعطای امتیازات اقتصادی در ازای اقدامات هستهای را انکار کند و در یک سال و نیم گذشته هم همین کار را انجام داد. اما حالا پذیرفته که این کار، کار درستی است.
این موضوع خوبی است که دوباره به شرایطی بازگردیم که در آن، تسهیلات و امتیازات اقتصادی در برابر اقداماتی که ایران انجام میدهد مبادله شود؛ زیرا به نظر من این تنها راه پیشرو است.
البته باید موضوع را در چارچوب درستش ببینیم. این داراییها و باز هم تأکید میکنم، تنها در صورتی آزاد میشوند که به توافقی جامع برسیم، فعلاً مربوط به آینده است و علامت سؤال بزرگی درباره آن وجود دارد.
آنچه اکنون دربارهاش صحبت میکنیم، چندین میلیارد دلار است که برای خریدهای بشردوستانه اختصاص مییابد. با توجه به ویرانیهایی که رخ داده، این حداقل کاری است که آمریکا باید انجام دهد تا ایران را به مذاکره و پذیرش برخی اقدامات، مانند بازگرداندن بازرسان هستهای و اعمال برخی محدودیتها، ترغیب کند.
البته که این مذاکرات شباهتهایی با رویکرد گذشته دارد، اما این به آن معنا نیست که روند کنونی میان آمریکا و ایران فاقد جنبههای مثبت است. من فکر میکنم خوب است که دو طرف در حال گفتوگو هستند؛ آن هم به شیوه و در سطحی که اکنون شاهد آن هستیم.
درست است که چینیها، روسها و اروپاییها را در این مذاکرات نمیبینیم. در عوض، بازیگران دیگری حضور دارند، بهویژه قطریها و پاکستانیها. بنابراین این یک رویکرد منطقهایتر است.
در واقع، یکی از انتقادهایی که همواره به برجام وارد میشد، این بود که برای کشورهای منطقه و شرکای آمریکا در خلیج فارس جایگاهی قائل نشده بود. اما این توافق جدید ظاهراً چنین فضایی را ایجاد کرده است و این میتواند یک تفاوت مهم باشد.
همچنین اگر قرار باشد روزی بازسازی اقتصادی ایران انجام شود، احتمالاً سرمایه آن بیشتر از کشورهای خلیج فارس خواهد آمد.
البته باید بگویم که در حال حاضر کشورهای خلیج فارس هیچ تعهدی ندادهاند. اما باید دید آیا در مقابل، چیزی که میخواهند به دست خواهند آورد یا نه. اگر چنین شود، شاید در آینده در ایران سرمایهگذاری کنند.
من هرگز از انتقاد به عملکرد خودمان خودداری نکردهام. به نظر من، در دو ماه نخست دولت بایدن این تصور وجود داشت که مسئله ایران اولویت اصلی نیست.
تحریمهایی که ترامپ وضع کرده بود برقرار مانده بود و این احساس وجود داشت که چون این اهرم فشار را داریم، میتوانیم برای دستیابی به توافقی «طولانیتر و قویتر» صبر کنیم. به نظر من، این چند هفته یا چند ماه ارزشمند از دست رفت.
اما من ایران را هم از مسئولیت مبرا نمیدانم. پس از آن، فرصتهای زیادی وجود داشت. روسها، چینیها و اروپاییها هم در روند مذاکرات حضور داشتند.
اما به اعتقاد من، حکومت ایران در آن زمان دچار اشتباه محاسباتی شد؛ تصور میکرد میتواند زمان بخرد، امتیازات بیشتری بگیرد و ببیند پس از حمله روسیه به اوکراین و افزایش قیمت نفت چه اتفاقی خواهد افتاد.
به نظر من دولت آمریکا در ابتدا بیش از حد کند عمل کرد و ایران نیز بیش از حد مردد بود. در نهایت هیچیک حاضر نبودند هزینه سیاسی برای رسیدن به توافق را بپردازند.
۲۱۹
