غزال زیاری – سالها پیش، باستان شناسان موزه باستان شناسی لندن (MOLA) در نزدیکی روستایی به نام بار هیل، در فاصله چند کیلومتری شمال غرب کمبریج، شانه ای را از زمین بیرون کشیدید که به ۷۵۰ سال قبل از میلاد مسیح تا ۴۳ سال پس از میلاد تعلق داشت و از استخوان ساخته شده بود.
البته نه یک استخوان معمولی؛ دانشمندان کشف کرده اند که این شانه از استخوان آهیانه که بخشی از جمجمه انسان است ساخته شده. این درحالی است که تا پیش از این نیز مصنوعات دست سازی از جنس استخوان انسان مربوط به عصر آهن در منطقه کمبریج شایر کشف شده بود؛ اما این شانه، مورد خاصی و عجیبی بود. چرا که هیچ نشانه ای از سایش روی دندانه های شانه وجود ندارد و به نظر می رسد که بیشتر یک ابزار تزئینی یا معنوی بوده تا یک ابزار کاربردی و عملی.
این حفاری ها پیش از آغاز فرآیند بهبود و توسعه یک بزرگراه اصلی دراین منطقه انجام شد و این شانه استثنایی بعد از هزاران سال پنهان شدن در زیر خاک، یافت شد. البته خوداین شانه چندان مهم نیست و تنها یک تکه استخوان مستطیلی شکل کوچک به اندازه یک کف دست است که به شکل شانه تراشیده شده و به شدت هم شکننده است.
بیشتر بخوانید:
-
چطور « کپک بدبو » قصر مخفی ولادیمیر پوتین را فاش کرد؟
-
از این بزرگتر در جهان پیدا نمیشود!
اینطور به نظر می رسد که این شانه، روزگاری بخشی از یک شی بزرگتر بوده؛ یک لبه آن به وضوح شکسته شده و روی لبه یک سوراخ دایره ای وجود دارد. همین باعث شد که مایکل مارشنال، باستان شناس موزه لندن، به یک فرضیه برسد: این شانه ممکن است نوعی طلسم باشد که به عنوان آویز مورد استفاده قرار می گرفته. او در این رابطه گفته:« این شانه ممکن است یک شی نمادین و قدرتمند برای اعضای جامعه محلی بوده باشد. این امکان وجود دارد که این شانه از اسکلت یکی از اعضای مهم جامعه در عصر آهن ساخته شده باشد تا حضورش به نحوی حفظ شده و از طریق استخوانهایش به یادگار بماند.»
در منطقه کمبریج شایر، ابزارهای متعددی یافت شده که از استخوانهای دست و پای انسان ساخته شده اند و از آنها برای تمیز کردن پوست حیوانات استفاده می شده؛ اما این شانه ساخته شده از جمجمه، اهمیت خاصی داشت. در طول عصر آهن در سراسر اروپا، آویزهای متعددی از جمجمه انسان ساخته می شده و این امری رایج بوده؛ جالب توجه اینجاست که آویزهای باستانی و ابزارهای ساخته شده از استخوان انسان در سراسر دنیا یافت شده است. ولی این شانه موردی استثنایی بوده.
تا به حال تنها دو شانه دیگر که در عصر آهن از استخوان انسان ساخته شده، در بریتانیا یافت شده و همه این موارد در یک منطقه مشخص بوده اند. این بدان معناست که این سبک از مصنوعات دست ساز، یکی از فرهنگ و رسوم محلی این منطقه بوده.
مایکل هندرسون، استخوان شناس موزه باستان شناسی لندن درباره شکل و فرم این شانه معتقد است که باید پاسخ سوالات را از خود جمجمه گرفت. جمجمه انسان، یک تکه کامل نیست و متشکل از استخوانهای جداگانه ای است که توسط بافتی فیبری که با اصطلاح “بخیه های جمجمه” شناخه می شود، به هم متصل هستند که این مفاصل شبیه دندانه های زیب یا شانه هستند.
محققان معتقدند که شاید دندانه های این شانه، به نحوی تراشیده شده باشد که به مردم یادآوری کند که این استخوان از کجا آمده.
مارشال ادامه داد:« این دندانه های تراشیده شده و خطوط موجود روی شانه، منشا این شانه را مشخص می کند؛ به ویژه برای جوامع محلی در عصر آهن که با بقایای اسکلت انسانی آشنا بودند. یعنی یک نماد مفهومی که برای هرکسی که با آن روبرو می شد، آشکار و مشخص بود.»
این امکان وجود دارد که مردمی که هزاران سال پیش در اطراف بار هیل زندگی می کردند، احتمالا اقدامات و رفتارهای متعددی داشتند که برای مردمان امروزی عجیب و حیرت انگیز است. در این حفاری مقدار زیادی استخوان قورباغه و وزغ (حدود ۸۰۰۰ تکه استخوان) نیز در گودالی در نزدیکی یک خانه یافت شد که مشخص نیست این حجم استخوان چگونه و چرا در این محل زیر خاک دفن شده بودند.
حالا باید امیدوار باشیم که در حفاری های آینده سرنخهای بیشتری از این اکتشافات اسرارآمیز به دست بیاید.
منبع: sciencealert
۴۱۴۱
