رسانه و دوربین، مثل موشک کار می‌کند/ جنگ ۱۲روزه به مستند تحلیلی نیاز دارد

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری برگزیده های ایران، جنگ 12 روزه تحمیلی رژیم صهیونیستی علیه کشورمان ابعاد رسانه‌ای بسیار زیادی پیدا کرد و تقریبا تمام رسانه‌های اصلی دنیا، تحولات آن را بدون وقفه پوشش دادند. در چنین شرایطی، انتظار می‌رود که مستندهای قابل اعتنایی از این واقعه ساخته شود. در حین جنگ، آثار کوتاهی ساخته شد اما طبیعی بود که این آثار نتوانند نفوذ زیادی پیدا کنند. در این شرایط انتظار می‌رود که مستندهای جدی‌تری توسط مستندسازان کشور ساخته شود.

محسن اسلام‌زاده درباره پیوند سینمای مستند با جنگ گفت: به نظرم خاستگاه مستند، جنگ بوده است و بسیاری از مستندسازان از کارهای جنگی شروع کرده‌اند. ویژگی جنگ این است که در آن فضای داستانی کمرنگ می‌شود و به دلیل اتفاقات خاص و مهمی که در خلال آن رخ می‌دهد، نیاز به وجود مستندساز کاملا احساس می‌شود. البته درست است که خبرنگاران در حین جنگ، در میدان حضور دارند و به اطلاع‌رسانی می‌پردازند، اما مستندسازان نگاه زیرپوستی‌تری به جنگ دارند و می‌توانند زیرلایه‌های اجتماعی جنگ که کمتر در اخبار دیده می‌شود را استخراج کنند.

وی ادامه داد: فراموش نکنید یکی از قله‌های مستندسازی در جنگ، در جایی به نام روایت فتح متجلی شده است. دقت داشته باشید که این اسم با مسما از دل یک نوع نگاه خاص و ایدئولوژیک به جنگ، بیرون آمده است و باید این نوع نگاه در مستندسازان این دوره هم که قصد دارند از بحران و جنگ فیلم بسازند، به وجود بیاید.

او با اشاره به ساخت مستند از جنگ 12 روزه ایران و اسرائیل گفت: شب حمله اسرائیل، در مشهد برای داوری یکی از جشنواره‌ها حضور داشتم، اما وقتی شرایط را دیدم، برگشتم. دوستان سازمان اوج تصمیم به تشکیل یک ساختار گرفتند و جمعی از مستندسازان را دعوت کردند. ما در بحران‌های قبلی تجربه کسب کرده بودیم و می‌دانستیم که باید به سرعت کاری را آغاز کنیم. نهادهای دیگر هم پای کار آمدند و از همان روز جمعه کار را آغاز کردیم. در روزهای ابتدایی به شدت مشکل مجوز داشتیم و چون اجازه حضور در جایی را نداشتیم، دوربین‌مان را در یکی از بلندی‌های شهر تهران قرار دادیم تا آسمان پایتخت را به نمایش بکشیم. در روزهای آینده هم تصویربرداری داشتیم و اتفاقات مهمی مثل حمله موشکی ایران به تل آویو را در قالب یک فیلم مستند کوتاه به تصویر کشیدیم.

اسلام‌زاده بیان کرد: یکی از ابتدایی‌ترین کارهایی که می‌توانستیم انجام بدهیم، گفت‌وگو با مردم بود و همین کار را انجام دادیم. جالب است بدانید زمانی که با مردم صحبت می‌کردیم روحیه می‌گرفتیم. جالب است بدانید در یکی از تصویربرداری‌ها که همزمان با حمله رژیم صهیونیستی به صدا و سیما شد و صدایش را در حوالی خیابان پانزده خرداد شنیدیم، مردم می‌گفتند ما دهه 1360 و روزهای سخت جنگ تحمیلی را دیده‌ایم. حتما به ما سخت می‌گذرد اما آن را رد می‌کنیم. به نظرم در آن روزها، اتحاد بسیار خوبی بین همه جناح‌ها و مردم شکل گرفت.

این مستندساز با اشاره به ساخت مستند «انتفاضه در اروپا» درباره اسرائیل گفت: اخیراً سفری به اروپا داشتم و در آنجا مجموعه مستندی به نام «انتفاضه در اروپا» را در 3 کشور هلند، فرانسه و بلژیک ساختم و با بسیاری از فعالان حوزه فلسطین مصاحبه کردم. همینطور اعتراضات مهم در اروپا که در ماه‌های اخیر علیه اسرائیل شکل گرفت را پوشش دادیم. جالب است بدانید که بسیاری از فعالان اروپایی الاصل، تظاهرات‌های جدی علیه رژیم صهیونیستی انجام می‌دهند. آنان از جنایت‌های رژیم صهیونیستی سخن می‌گفتند. به نظرم در جنگ 12 روزه، خیلی از پشت پرده‌ها درباره اسرائیل افشا شد؛ وقتی اسرائیل، صدا و سیمای ایران، هلال احمر، بیمارستان‌ها و … را می‌زند، دیگر نمی‌تواند چهره حق به جانب بگیرد و از حقوق بشر حرف بزند و ادعای مظلوم‌نمایی کند.

وی درباره ساخت مستند از ساختمان شیشه‌ای صدا و سیما نیز گفت: اخیرا موفق شدیم مجوز تصویربرداری از آنجا را دریافت کنیم و به ساختمان شیشه‌ای صدا و سیما رفتیم. با تعدادی از افرادی که در لحظه حمله در آنجا حضور داشتند، مصاحبه کردیم و سعی کردیم روایت کوتاهی از اتفاق آن روز را به تصویر بکشیم. من معتقدم باید از کسانی که تا آخرین لحظه ایستادگی کردند و کار رسانه‌ای خود را رها نکردند تقدیر کنیم. اتفاقاتی شبیه به همین ایستادگی عوامل تولید یک برنامه زنده، گویای این مسئله است که وقتی فضای دفاع از کشور به وجود می‌آید، همه یکدست می‌شوند.

او در پاسخ به این سوال مستندسازان در ادامه این مسیر چه باید بکنند تا روایت درستی از جنگ علیه ایران ساخته شود، گفت: خاطرم هست در جنگ لبنان و بعد از ماجرای پیجر، یکی از واسطه‌ها به من زنگ زد و گفت به لبنان بیا و فیلم بساز. به لبنان رفتم و اتفاقات بزرگی که در آنحا رخ داد را به تصویر کشیدم. حتما به یاد دارید که یک هفته بعد از پیجرها، سیدحسن نصرالله به شهادت رسید. آن ایام، نزدیک به 10-15 روز در لبنان مثل یک خبرنگار کار می‌کردیم و روز پانزدهم به بعد شروع به تولید مستند کردیم. در جنگ 12 روزه اخیر نیز باید همین روند را در پیش بگیریم و اکنون زمان تولید مستند فرارسیده است.

این روزها به همراه آقای وحید فرجی که از مستندسازان بحران است، قصد تولید مستند بلندی را داریم و می‌خواهیم وارد لایه تحلیل بشویم. بر همین اساس، قصد داریم با افرادی از جناح‌های مختلف درباره آن روزها صحبت کنیم. فراموش نکنید که در جنگ اخیر و تصاویری که از آن در رسانه‌های دنیا مخابره شد، موجودیت اسرائیل در خطر قرار گرفته است. مستندسازان ما باید روی همین موج سوار بشوند. فراموش نکنید در این جنگ، عدم شکست‌ناپذیری رژیم صهونیستی برای دنیا عیان شد و از سویی دیگر، مظلوم‌نمایی آنان به بن‌بست رسید.

وی با تاکید بر اینکه اکنون در مرحله جنگ روایت‌ها قرار گرفته‌ایم، گفت: معتقدم همانطور که موشک کار می‌کند، رسانه و دوربین هم کار می‌کنند. دوربین مستندساز می‌تواند افشاگر جنایتی باشد که رژیم در ایران مرتکب شد و آن را به آزادی‌خواهان در غرب برساند.

/