به گزارش برگزیده، رویترز نوشت کمیسیون مرکزی انتخابات روسیه تایید کرده است که پس از شمارش تمامی صندوقها، رمضان قدیروف، رئیسجمهور چچن با کسب ۹۹.۸۵ درصد کل آرا بار دیگر به عنوان حاکم این منطقه عمدتاً مسلماننشین برگزیده شد.
بر اساس آمارهای رسمی، دو رقیب تشریفاتی وی یعنی اسماعیل دنیلخانوف، رئیس اتاق عمومی چچن از حزب «روسیه عادل» و خالد ناکائف، نماینده پارلمان محلی از حزب کمونیست، هر کدام صرفاً ۰.۰۵ درصد آرا را کسب کردند.
قدیروف پیش از این نیز در سال ۲۰۱۶ با ۹۴.۸ درصد و در سال ۲۰۲۱ با ۹۹.۷ درصد آرا پیروز اعلام شده بود؛ روندی که همواره با انتقاد نهادهای ناظر و سازمانهای حقوق بشری به دلیل سرکوب شدید مخالفان و نبود بستر رقابت عادلانه روبهرو بوده است.
این انتخابات در شرایطی به پایان رسید که پس از گذشت چهار سال و نیم از آغاز جنگ در اوکراین، احزاب و نامزدهای مورد حمایت کرملین با حذف و رد صلاحیت گسترده چهرههای ضدجنگ، بر تمامی مجالس منطقهای و دومای دولتی سیطره یافتند.
قدیروف از سال ۲۰۰۷، یعنی سه سال پس از ترور پدرش احمد قدیروف، با اختیاراتی گسترده که ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه به او اعطا کرده، این منطقه ناآرام را مانند تیول شخصی خود اداره میکند و در ازای تضمین سرکوب شورشهای جداییطلبانه و اعلام وفاداری مطلق به کرملین، خودمختاری ویژهای یافته است.
بحران سلامت «سرباز پیاده پوتین» و شتاب در واگذاری مناصب خانوادگی
اما آنچه این دوره از ابقای قدیروف را با دورههای گذشته متمایز میسازد، وضعیت شکننده جسمانی اوست.
جو مورلی-دیویس، پژوهشگر مرکز مطالعات امنیتی ناتو و نویسنده اندیشکده پادشاهی خدمات متحد بریتانیا (RUSI) در یادداشتی تحلیلی تصریح کرد که قدیروف دیگر آن مهره راهبردی بلندمدت پیشین برای کرملین به شمار نمیرود؛ چراکه گزارشهای مکرر از نارسایی کلیوی و نکروز لوزالمعده او حکایت دارند.
غیبتهای طولانیمدت و محسوس او از محافل عمومی، تغییرات چهره در تصاویر و شتاب غیرعادی در اعطای مناصب کلیدی به اعضای خانواده و بستگان، گویای آن است که حاکم گروزنی از بیماری ناتوانکنندهای رنج میبرد.
قدیروف اخیراً پسر ۲۰ ساله خود، احمد را به عنوان سرپرست معاونت نخستوزیر چچن منصوب کرد و همزمان کوشید چهرهای مقتدر از پسر ۱۸ سالهاش، آدم بسازد.
با این وجود، طبق قانون اساسی چچن، رئیس دولت باید دستکم ۳۰ سال سن داشته باشد؛ محدودیت سنی روشنی که مانع از جانشینی مستقیم فرزندان در کوتاهمدت میشود و سپردن اداره سرزمینی محافظهکار با ساختارهای پیچیده قبیلهای به جوانانی کمتجربه، ریسکی نیست که کرملین به راحتی آن را بپذیرد.
گزینههای جانشینی؛ از «مردی با تپانچه طلا» تا تمرکزگرایی مسکو
تحلیلگران امنیتی در ارزیابی کاندیداهای بالقوه جانشینی قدیروف به چند چهره کلیدی اشاره دارند:
- آدام دلیمخانوف، نماینده دومای دولتی روسیه: چهرهای تندرو و متنفذ معروف به «مردی با تپانچه طلا» که روابط بسیار نزدیکی با دستگاههای اطلاعاتی و امنیتی مسکو دارد و دیدگاههایی مشابه قدیروف در حوزه مسائل جهان اسلام بازتاب میدهد.
- ماگومد دائودوف، نخستوزیر چچن: چهرهای که نفوذ گستردهای در ساختار اداری گروزنی دارد و به دلیل اجرای سیاستهای ضدهمجنسگرایی و دفاع از ارزشهای سنتی، میتواند برای دستگاه تبلیغاتی مسکو در کشورهای محافظهکار کارکرد داشته باشد.
- سرلشکر آپتی آلائودینوف، فرمانده نیروهای ویژه اخمت: وی به دلیل مشارکت فعال در عملیاتهای جنگ اوکراین، سازماندهی بقایای گروه واگنر پس از شورش ژوئن ۲۰۲۳ و حضور پررنگ در شبکههای اجتماعی، از حمایت ویژه محافل نظامی و امنیتی مسکو برخوردار است.
با این حال، کارشناسان اندیشکده روسی معتقدند کرملین ممکن است پس از تجربه شورش واگنر، به جای بازتولید یک حاکم مقتدر محلی، به سمت تمرکزگرایی و کاهش قدرت ساختار خاندانی در چچن گام بردارد.
در این چارچوب، مسکو میتواند به چهرههای ملایمتری در جهان اسلام متکی شود؛ شخصیتهایی چون رستم مینیخانوف، رئیسجمهور تاتارستان که از طریق اجلاس بینالمللی کازان نقشی محوری در دیپلماسی اقتصادی با کشورهای اسلامی ایفا کرده، یا ژنرال یونسبک یوکوروف، معاون وزیر دفاع روسیه که مسئولیت سازماندهی نیروهای تحت امر مسکو در موسوم به «سپاه آفریقا» را بر عهده دارد.
پیامدها بر کارزار نفوذ مسکو در جهان اسلام و جنوب جهانی
قدیروف در سالهای اخیر به ابزار ارتباطی و رسانهای مهمی برای کرملین در جهان اسلام و جنوب جهانی بدل شده بود.
در شرایطی که روسیه پس از جنگ اوکراین با انزوای دیپلماتیک از سوی غرب مواجه شد، دستگاه تبلیغاتی مسکو با برجستهسازی مواضع قدیروف مبنی بر «جهاد مقدس علیه غرب فاسد»، تلاش کرد افکار عمومی جهان اسلام را همراه سازد.
مواضع او در بازتاب سیاستهای مسکو در مناقشه غزه و مقایسه آن با جنگ اوکراین، در شبکههای تلویزیونی عربی و فضای مجازی کشورهایی نظیر اندونزی بازتاب گستردهای داشت.
تحلیلگر اندیشکده روسی نتیجه میگیرد که خروج احتمالی قدیروف از صحنه سیاسی ضربهای به بازوی ارتباطی کرملین خواهد بود؛ با این حال، شاکله عملیات نفوذ روسیه متکی به شکافهای ژئوپلیتیک و انتقاد از سیاستهای دوگانه غرب است و مسکو تلاش خواهد کرد با جایگزین کردن مهرههای جدید، پیوندهای راهبردی و فرار از تحریمها از طریق منطقه خلیج فارس و شمال آفریقا را بدون وابستگی به یک فرد خاص زنده نگه دارد.
۴۲/۴۲
