به گزارش برگزیده امیرعلی ابوالفتح در روزنامه اطلاعات نوشت: دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا در اقدامی کم سابقه، شخصاً در پایگاه هوایی اندروز از شی و همسرش در پای پله های هواپیما استقبال کرد که بیانگر اهمیت این سفر برای دولت آمریکا و شخص ترامپ به شمار می آید. آخرین باری که یک رییس جمهوری آمریکا در فرودگاه از یک رهبر خارجی استقبال کرد، به دهه ۱۹۶۰ و دوره ریاست جمهوری جان اف کندی بازمی گردد.
در بیانیه رسمی منتشرشده پس از سفر شی به آمریکا، گفته شد رهبران دو کشور به چند توافق مهم دست یافتند. نخستین و محوری‌ترین بند، توافق برای ایجاد رابطه سازنده چین و آمریکا بر پایه ثبات راهبردی، احترام، انصاف و عمل متقابل است. این فرمول‌بندی که چین بر آن تأکید ویژه دارد، تلاش پکن برای تثبیت روابط در چارچوبی برابر و کمتر مبتنی بر رقابت خصمانه را نشان می‌دهد. دو طرف همچنین موافقت کردند از میزبانی یکدیگر در اجلاس رهبران اقتصادی اپک (نوامبر ۲۰۲۶در چین) و اجلاس گروه ۲۰ (دسامبر ۲۰۲۶در آمریکا) حمایت کنند.
این توافق به معنای ادامه گفت‌وگوهای سطح بالا در ماه‌های باقی‌مانده سال است و نشانه‌ای از تمایل هر دو طرف به حفظ کانال‌های ارتباطی مستقیم محسوب می‌شود. در حوزه اقتصادی، نتایج ملموس‌تری اعلام شده است. به عنوان مثال، رهبران آمریکا و چین بر نقش مثبت سازوکار مشورت‌های اقتصادی و تجاری دو جانبه و نیز بر دستاوردهایی مانند ایجاد و پیشبرد شورای تجارت، ترتیبات کاهش متقابل تعرفه‌ها به ارزش حدود ۳۰میلیارد دلار، و تمدید نتایج مشورت‌های قبلی (از جمله آتش‌بس تجاری که قرار بود در نوامبر منقضی شود و تا ژانویه ۲۰۲۷تمدید گردید) تأیید کردند. این تمدید هرچند محدود و موقتی بود، برای بازارها، کشاورزان آمریکایی و صادرکنندگان چینی اهمیت داشت و از تشدید فوری جنگ تعرفه‌ای جلوگیری کرد. همچنین همکاری دو کشور در مبارزه با مواد مخدر و مواد روان‌گردان جدید تقویت شد و موارد مشترکی از کشف شبکه‌ها و دستگیری مظنونان در دو کشور اعلام گردید. در حوزه فناوری پیشرفته نیز چین و آمریکا بر ایجاد گفت‌وگوی دوجانبه درباره هوش مصنوعی توافق کردند تا درباره ریسک‌ها و منافع این فناوری تبادل‌نظر کنند.
از سوی دیگر، چین اعلام کرد ۱۰۰هزار جوان آمریکایی را طی پنج سال آینده برای تحصیل به چین دعوت می‌کند. چین همزمان دو خرس پاندا به باغ وحش آتلانتا اجاره داد که جنبه نمادین در تقویت روابط دو جانبه دارد.
البته اغلب تحلیلگران، سفر رییس جمهوری چین به آمریکا را بیشتر تشریفاتی و کم نتیجه در مسائل ساختاری توصیف کرده‌اند. اختلافات عمیق بر سر تایوان، کنترل صادرات فناوری‌های حساس، رقابت در هوش مصنوعی و حقوق بشر همچنان بین واشنگتن و پکن پابرجاست و توافق‌های اعلام شده بیشتر جنبه مدیریت تنش و تمدید وضعیت موجود دارند تا حل ریشه‌ای مشکلات فی مابین.
یکی از موضوعات کلیدی که در سفر شی مطرح شد، مربوط به تحولات منطقه غرب آسیا و پیامدهای حمله آمریکا به ایران بود. در بیانیه منتشر شده از جانب چین و در بند سوم توافق‌ها آمده است: دو رئیس جمهور توافق کردند که ایران باید به تعهد خود مبنی بر عدم توسعه سلاح هسته‌ای پایبند باشد و هیچ کشور یا نهادی نباید عوارض یا هزینه‌ای برای عبور از آبراهه‌های بین‌المللی وضع کند. وزیر امور خارجه چین نیز پس از سفر اعلام کرد شی جین‌پینگ از بازگشت آمریکا و ایران به یادداشت تفاهم اسلام‌آباد، از سرگیری گفت‌وگو و مذاکره در اسرع وقت و دستیابی نهایی به توافق جامع درباره مسئله هسته‌ای حمایت کرده است.
ارتباط سفر رییس جمهوری چین به واشنگتن با جنگ آمریکا علیه ایران از چند جنبه قابل بررسی است.
نخست، چین به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین خریداران نفت ایران و شریک اقتصادی مهم تهران، نقش کلیدی در مدیریت یا کاهش فشارهای اقتصادی آمریکا بر ایران دارد. توافق چین و آمریکا بر لزوم پایبندی ایران به عدم توسعه سلاحهسته‌ای، سیگنالی از هماهنگی نسبی دو قدرت بزرگ درباره خط قرمز هسته‌ای است، هرچند چین همواره مخالف استفاده از زور و تحریم‌های یک‌جانبه در این زمینه بوده و بر حل دیپلماتیک مناقشه هسته ای ایران و آمریکا تأکید دارد.
دوم، تأکید بر آزادی عبور از آبراهه‌های بین‌المللی نشان‌دهنده نگرانی مشترک از اختلال در تجارت جهانی انرژی است که هم اقتصاد آمریکا و هم اقتصاد چین را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
سوم، حمایت شی از بازگشت به مسیر دیپلماتیک در موضوع هسته ای ایران، بیانگر تلاش چین برای ایفای نقش سازنده یا حداقل کاهش تنش در این خصوص است تا از گسترش حملات آمریکا به ایران که تأثیری مخرب بر امنیت انرژی و ثبات منطقه‌ای برجا می گذارد، جلوگیری کند.
در مجموع می توان گفت سفر شی جین‌پینگ به آمریکا، تلاشی بود برای توازن بخشی به رفاقت و رقابت بین دو قدرت اول و دوم اقتصادی جهان که هر روز حفظ آن با دشواری بیشتری مواجه می شود .
17302
