رونمایی از دو کتاب تجربهنگاری فرهنگی
رونمایی از دو کتاب تجربهنگاری فرهنگی
به گزارش گروه حوزه و روحانیت خبرگزاری برگزیده های ایران قم، حجتالاسلام عباس حیدری پور، قائم مقام رئیس پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، در مراسم رونمایی از این دو کتاب که در پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) انجام شد،، تجربهنگاری را یکی از اقدامات پژوهشکده در تولید آثار دانست و اظهار کرد: فعالیتهای این مجموعه با کمترین تجهیزات آغاز شد و در بسیاری از سبکها از جمله تجربهنگاری مبدع بودهایم.
وی بیان کرد: تجربهنگاری ثمرات زیادی در عرصه تبلیغ دین و پژوهش دارد و باید بتوان تجربیات را به علم تبدیل کرد، به خصوص در بحرانها و یا رویدادهای مثبت نباید اجازه دهیم تجربیات در تاریخ حذف شود تا مبلغین و فعالان اجتماعی و فرهنگی بتواند از این ظرفیت استفاده کنند.
حجتالاسلام حیدری پور عنوان کرد: تجربهنگاری نیازمند مهارتهایی است و خوشبختانه در حوزه زنان در عرصه تبلیغ و دین و حوزه علمیه و مراکز علمی، تجربهنگاریهای خوبی اتفاق افتاده که باید حفظ و ارائه شود.
وی تصریح کرد: این دو اثر، محصولی از کارگروه تجربهنگاری فرهنگی هستند که با نگاهی تحلیلی، روایتهایی مستند از حضور و نقشآفرینی زنان در بزنگاههای بحرانی همچون جنگ، کرونا و حوادث طبیعی را ارائه میکنند.
در ادامه مهندس محسن اروجی، مدیرکل سابق مدیریت بحران استانداری قم با اشاره به پیشینه طولانی بحرانها در تاریخ بشر خاطرنشان کرد: مدیریت بحران، دانشی نوپاست که نیازمند ارتقا و بهرهگیری از تجربههای واقعی مردم در صحنههای گوناگون است.
وی ادامه داد: آنچه در قالب تجربهنگاری عرضه میشود، برای ما فقط مستندسازی نیست، بلکه ابزار یادگیری و ارتقاء عملکرد در حوادث مشابه آینده است؛ در این میان اگر از حوادث درس نمیگیریم به دلیل عدم تجربه نگاری است، در این مسیر حوزه مدیریت بحران در کنار مراکز حوزوی و پژوهشی است تا تجربیات به بهترین نحو نگارش شود.
مدیرکل سابق مدیریت بحران استانداری قم بیان کرد: تجربهنگاری از روایتهای میدانی و غیررسمی نیز اهمیت زیادی دارد؛ در بسیاری از حوادث، چه طبیعی و چه غیرطبیعی، مردم و نیروهای مردمی نقشآفرینی گستردهای دارند؛ اما چون این تجربهها ثبت نمیشوند، از چرخه آموزش و تصمیمسازی خارج میمانند.
وی عنوان کرد: این درحالیکه روایتها میتوانند منبع مهمی برای اصلاح ساختارهای مدیریت بحران باشند، برای نمونه در جنگ یک روزه سختیهای زیادی را تحمل کردیم که اگر به خوبی روایت شود، میتواند شرایط بهتری را در مواجهه با دشمن فراهم کند.
اروجی اظهار داشت: برخی از حوادث و رویدادها مانند کرونا ناشناخته بود که تجربهنگاری در این باره دشوارتر است، با این حال تجربهنگاری های خوبی در کرونا اتفاق افتاد، در این باره باید به رعایت نکات امنیتی در کنار مدیریت بحران توجه داشت.
وی گفت: احکام زیادی در حوزه دین و مسائل فقهی در حوادث اتفاق میافتد که پژوهشکدههای دینی از جمله باقرالعلوم میتواند برای پاسخگویی به سوالات و شبهات از آن استفاده کند، در این باره در کمک رسانیها و یا مدیریت بحران می توانیم آموزههای دینی را منتقل کنیم که برکات زیادی دارد.
در ادامه جلسه رونمایی از دو کتاب «تا زدن به بحران» و «درست مثل یک زن» فاطمه حیدری مدیر کل زنان و خانواده استانداری قم با اشاره به اهمیت نگاه زنانه در مدیریت بحران تصریح کرد: در شرایط بحرانی مانند جنگ یا کرونا، زنان در عین بیصدایی، نقشهای مؤثر و چندوجهی داشتهاند. اما اغلب این نقشها، یا روایت نشده یا در قالب روایتهای مردانه بازتعریف شده است.
وی بیان کرد: تجربهنگاری زنان، تنها خاطرهگویی نیست، بلکه تحلیلی از زیست روزمره آنان در دل بحران است؛ این نوع از مستندسازی، نهتنها موجب ثبت دقیق تجربهها میشود، بلکه میتواند الگویی کاربردی برای زنان در شرایط مشابه آینده فراهم آورد.
حیدری عنوان کرد: برخی از بحرانها، ساختارهای زندگی را از بین میبرد مثل جنگ 12 روزه که کوتاه بود و خاطرات ماندگاری نداشت، اما کرونا، مدت زیادی تعادل زندگی را برهم زد.
وی تاکید کرد: باید تلاش کرد موضوعات به روایتهای ماندگار تبدیل شود؛ کتابهاا بخشی از حافظه ملی زنان ما در تاریخ هستند که باید به آن توجه شود و مساله مهم دیگر رساندن کتاب به مصرف کننده واقعی و همچنین متولیان سیاستگذاریهاست و در نهایت باید بازخورد آثار را از مخاطبین دریافت کرد.
گفتنی است،کتاب «تا زدن به بحران» با هدف ارائه الگویی بومی از فعالیتهای جهادی در مواجهه با بحرانها، به قلم حسن غروی و محدثه مهرابیزاده توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام تدوین شده است.
محدثه مهرابیزاده نویسنده کتاب و استاد حوزه بیان کرد: در این کتاب، شبکه کمکرسانی توسط بانوان با حضور در عرصه اجتماعی و جهادی برای حل مسائل اجتماعی تبیین شده است.
وی تصریح کرد: این اثر با واکاوی سبک مدیریت جهادی، ساختارها و مؤلفههای مجموعه خیریه حضرت زینب سلامالله علیها، تلاش میکند الگویی قابلالاعتماد برای فعالیتهای جهادی بانوان ارائه دهد؛ این کتاب روایتی زنانه از مدیریت جهادی مبتنی بر گفتمان دینی است که تجارب زیسته زنان این مجموعه را از پیش از انقلاب تا بحران کرونا مستند میکند.
کتاب «درست مثل یک زن» نوشته صدیقه حاجیعلیان نیز حاصل تجربهنگاری فعالیتهای جهادی گروه بانوان «فیسبیلالله» در بحران کروناست.
نویسنده در این کتاب به بررسی ویژگیهای شخصی، خانوادگی و اجتماعی بانوان کنشگر، انگیزهها و سازوکار فعالیت گروهی آنان پرداخته و تلاش کرده است چگونگی شکلگیری این تشکل و مواجهه آن با مشکلات ناشی از بحران کرونا را به تصویر بکشد.
خبرنگار: حمیده زند
/
