به گزارش برگزیده به نقل از خبرگزاری رویترز، گزینه‌های مورد بررسی عربستان شامل حمله‌ای محدود و متمرکز به مناطق اطراف باب‌المندب یا عملیاتی گسترده‌تر در چند جبهه همزمان است. این عملیات که احتمال دارد طی هفته‌های آینده آغاز شود، قرار است عمدتاً توسط نیروهای یمنی در میدان اجرا شود؛ نیروهایی که تحت نظارت ریاض فعالیت می‌کنند و از حملات هوایی عربستان برخوردار خواهند بود.
شش فرد مطلع از روند آماده‌سازی این عملیات به رویترز گفته‌اند آمریکا در حال حاضر برای پشتیبانی از عملیات عربستان در یمن، اطلاعات در اختیار ریاض قرار می‌دهد. برخی کشورهای منطقه‌ای و اروپایی نیز عمدتاً کمک‌های نظامی دفاعی در اختیار عربستان گذاشته‌اند، اما به گفته این منابع که به دلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود، انتظار نمی‌رود متحدان عربستان مستقیماً در عملیات رزمی مشارکت کنند.
بازگشت عربستان به جنگ یمن؟
عربستان سعودی از سال ۲۰۱۵، با تشکیل ائتلافی عربی، در جنگ داخلی یمن مداخله کرد و از دولت این کشور که نیروهای انصارالله آن را از صنعا کنار زده بودند، حمایت کرد. آتش‌بس سال ۲۰۲۲ نیز تا حد زیادی پابرجا ماند، اما با گسترش جنگ ایران در منطقه، نیروهای انصارالله در ماه‌های اخیر حملات موشکی و پهپادی به کشتی‌ها و تأسیسات نفتی عربستان انجام دادند.
به گزارش برگزیده، رویترز به این موضوع اشاره نکرده است که انصارالله یمن درواقع حملات خود را برای شکست محاصره ۱۱ ساله عربستان علیه این کشور آغاز کرد و نه صرفا حمایت از جنگ علیه ایران.
رویترز در ادامه نوشت: اکنون ریاض در حال بررسی گزینه‌هایی برای عقب راندن نیروهای انصارالله از سواحل یمن و بازپس‌گیری کنترل باب‌المندب است؛ منطقه‌ای که این نیروها ماه گذشته در آن پیشروی کردند. رویترز می‌گوید این برنامه تاکنون گزارش نشده بود.
مقام‌های خلیجی و یمنی به رویترز گفته‌اند عربستان برای این عملیات دو گزینه را روی میز دارد: حمله‌ای محدود برای بازپس‌گیری مناطق اطراف باب‌المندب یا عملیاتی گسترده‌تر که همزمان چند جبهه دیگر در استان‌های البیضاء، مأرب، تعز و الجوف را نیز دربرگیرد.
در صورت اجرای طرح گسترده، بیش از ۱۰۰ هزار نیروی یمنی ممکن است در این عملیات به کار گرفته شوند.
اهمیت باب‌المندب برای عربستان تنها به تحولات یمن محدود نیست. این تنگه یکی از مسیرهای اصلی عبور کشتی‌ها میان دریای سرخ و اقیانوس هند است و با مختل شدن تردد در تنگه هرمز، اهمیت آن برای تجارت و انتقال انرژی بیشتر شده است.
به گفته دیپلمات‌های غربی و یک مقام خلیجی، عربستان معتقد است تا زمانی که نیروهای انصارالله بر باب‌المندب مسلط باشند، ورود به مذاکرات جدید صلح با این گروه دشوار خواهد بود؛ چرا که کنترل این مسیر دریایی، اهرم فشار قابل توجهی در اختیار انصارالله قرار می‌دهد.
زمان دقیق آغاز عملیات هنوز مشخص نیست. منابع رویترز از احتمال آغاز آن در فاصله یک هفته آینده تا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در اوایل نوامبر سخن گفته‌اند.
سخنگوی دولت عربستان، دولت یمن، نیروهای انصارالله و ارتش آمریکا نیز به پرسش‌های رویترز درباره این طرح پاسخ نداده‌اند.
مایکل راتنی، سفیر پیشین آمریکا در عربستان، گفت انتظار دارد عملیات احتمالی عربستان محدود باشد و از نظر ابعاد، قطعاً کوچک‌تر از عملیات سال ۲۰۱۵ به رهبری عربستان باشد؛ عملیاتی که با هدف شکست نیروهای انصارالله انجام شد.
راتنی گفت عربستان از یک سو می‌خواهد نیروهای انصارالله را به‌طور کامل شکست دهد، اما از سوی دیگر باید وضعیت را به شرایط پیش از کنترل مناطق اطراف باب‌المندب توسط این نیروها بازگرداند.
او افزود: «در حالت ایده‌آل، این عملیات باید نسبتاً محدود باشد؛ به‌گونه‌ای که مناطق ساحلی دوباره پس گرفته شوند و رفت‌وآمد عادی کشتی‌ها از سر گرفته شود.»
رویترز با اشاره به اینکه نیروهای انصارالله طی سه سال گذشته، پس از تضعیف حزب‌الله در لبنان توسط اسرائیل، به مهم‌ترین متحد ایران در خاورمیانه تبدیل شده‌اند نوشت: عملیات احتمالی تحت هدایت عربستان علیه این گروه، در صورت اجرا، می‌تواند به کانون جدیدی از تنش در منطقه‌ای تبدیل شود که از زمان حملات هفتم اکتبر ۲۰۲۳ به رهبری حماس علیه اسرائیل و جنگ متعاقب آمریکا و اسرائیل علیه ایران، درگیر مجموعه‌ای از بحران‌ها و درگیری‌های نظامی بوده است.
از حمایت اطلاعاتی آمریکا تا پهپادهای ترکیه؛ عربستان برای حمله به انصارالله چه پشتوانه‌ای دارد؟
آمریکا همچنان مهم‌ترین متحد عربستان در این جنگ است و به گفته یک دیپلمات غربی، واشنگتن برای عملیات ریاض در یمن، مشاوران نظامی و اطلاعاتی در اختیار عربستان قرار داده و اطلاعات مربوط به اهداف حملات را نیز در اختیار نیروهای سعودی می‌گذارد.
با این حال، این حمایت به معنای ورود مستقیم آمریکا به جنگ نیست. رویترز پیش‌تر گزارش داده بود که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، درخواست‌های محمد بن سلمان برای مشارکت نظامی مستقیم واشنگتن، از جمله انجام حملات هوایی علیه نیروهای انصارالله، را نپذیرفته است.
در کنار آمریکا، ترکیه و پاکستان نیز در حال کمک نظامی به عربستان هستند. این دو کشور ماه گذشته یک توافق دفاعی مشترک با ریاض امضا کردند و به گفته مقام‌های پاکستانی و منطقه‌ای، بخشی از تجهیزات نظامی مورد استفاده عربستان در یمن از سوی آنها تأمین شده است.
یک مقام دولت پاکستان به رویترز گفت اسلام‌آباد ماه گذشته چهار فروند هواپیمای باری حامل تجهیزات نظامی را به عدن، مقر دولت مورد حمایت عربستان در یمن، فرستاده است. این محموله‌ها شامل سامانه‌های پدافند هوایی، توپخانه سبک، پهپاد و تجهیزات مقابله با پهپاد بوده است.
پاکستان علاوه بر ارسال تجهیزات، نیروی مستشاری نیز در اختیار عربستان قرار داده است. به گفته یک مقام پاکستانی، یک مقام خلیجی و یک دیپلمات غربی، مشاوران نظامی پاکستان در کنار نیروهای سعودی فعالیت می‌کنند و به نیروهای یمنی تحت حمایت ریاض در عملیات کمک می‌رسانند.
ترکیه نیز در این میان نقش دارد. منابع مورد استناد رویترز می‌گویند پهپادهای ساخت ترکیه که عربستان پیش از آغاز جنگ کنونی خریداری کرده بود، اکنون در عملیات بر فراز یمن مورد استفاده قرار می‌گیرند.
یکی از نگرانی‌های اصلی عربستان در صورت آغاز عملیات جدید در یمن، نحوه حفاظت از تأسیسات نفتی و سایر زیرساخت‌های این کشور در برابر حملات پهپادی و موشکی نیروهای انصارالله است. مقام‌های منطقه‌ای گفته‌اند ریاض برای تقویت سامانه‌های دفاعی خود از چند متحد درخواست کمک کرده است.
یک مقام پاکستانی گفت پاکستان بین ۳۰ تا ۴۰ هزار نیرو را برای کمک به دفاع از مرزهای زمینی عربستان و مقابله با حملات پهپادی و موشکی در این کشور مستقر کرده است. به گفته او، این نیروها در چند مرحله و از سال گذشته، از جمله پس از تشدید اخیر تنش‌ها، وارد عربستان شده‌اند.
با این حال، این مقام پاکستانی تأکید کرد اسلام‌آباد هنوز هیچ تصمیمی برای اعزام نیرو به یمن با هدف مشارکت در عملیات رزمی نگرفته است.
وزارتخانه‌های دفاع پاکستان و ترکیه به درخواست رویترز برای اظهارنظر درباره حمایت نظامی خود از عربستان پاسخ ندادند.
فرانسه نیز اعلام کرده است که برای کمک به حفاظت از شهر بندری ینبع در ساحل دریای سرخ، سامانه‌های دفاعی و نیرو به عربستان اعزام خواهد کرد.
شکاف در نیروهای یمنی؛ آزمون سخت عربستان در میدان
اگر عربستان وارد عملیات زمینی شود، بخش اصلی نبرد را نیروهای یمنی مخالف انصارالله بر عهده خواهند داشت؛ نیروهایی که در سال‌های گذشته با حمایت و آموزش عربستان و امارات شکل گرفته‌اند، اما اختلاف میان آنها باعث شده جبهه ضدانصارالله همچنان یکپارچه نباشد.
محمد الباشا، تحلیلگر مسائل یمن، می‌گوید بسیاری از این نیروها هنوز برای یک عملیات گسترده و طولانی‌مدت علیه نیرویی منسجم مانند انصارالله آمادگی ندارند. به گفته او، این نیروها در شرایطی قرار گرفته‌اند که انصارالله همزمان چند جبهه را علیه آنها فعال کرده و فشار بر مواضعشان را افزایش داده است.
اختلاف میان گروه‌های یمنی در زمستان گذشته نیز بیشتر شد؛ زمانی که نیروهای جنوبی مورد حمایت امارات تلاش کردند مناطق شرقی یمن را به کنترل خود درآورند و از جدایی این مناطق سخن گفتند. این اقدام در نهایت با ورود نیروهای مورد حمایت عربستان و درگیری میان دو طرف ناکام ماند.
علی الشهابی، تحلیلگر سیاسی سعودی نزدیک به محافل دولتی این کشور، معتقد است سرنوشت عملیات احتمالی عربستان بیش از هر چیز به عملکرد نیروهای یمنی در میدان بستگی دارد.
او گفت عربستان و نیروهای هم‌پیمانش تاکنون بیشتر بر حفظ مواضع و تثبیت خطوط درگیری تمرکز داشته‌اند، اما اکنون به سمت عملیات تهاجمی حرکت خواهند کرد.
الشهابی تأکید کرد که نتیجه این عملیات تا حد زیادی به توانایی و عملکرد نیروهای محلی بستگی دارد.
315
