به گزارش خبرگزاری برگزیده، خبرگزاری رویترز با اشاره به پیامها و پیامدهای تشییع میلیونی پیکر رهبر شهید انقلاب اسلامی ایران در تهران و قم و تداوم این مراسم در عتبات مقدسه کربلا و نجف و شهر مشهد مقدس نوشت که صحنه باشکوه مراسم تشییع پیکر رهبر عالی فقید ایران فراتر از یک وداع ملی بود، بلکه به عنوان یک برهان مردمی، حامل پیامی روشن برای آمریکا و رژیم صهیونیستی بود، مبنی بر اینکه تلاش آنها برای تسلیم کردن جمهوری اسلامی با شکست مواجه شده است.
بنابر روایت مهر، این خبرگزاری به نقل از مقامات منطقهای، دیپلماتها و تحلیلگران نوشت که این نمادگرایی مملو از چالش و قدرت تابآوری، از این پس به مبنایی برای استراتژی مذاکراتی تهران تبدیل خواهد شد و غرب این مراسم رابه عنوان لحظهای توصیف میکنند که تهران موفق شده از طریق آن، توان پایداری خود را به یک اهرم فشار تبدیل کند.
این ناظران اشاره میکنند که این در حالی است که جنگ اخیر، نفوذ ایران بر تنگه هرمز را کاملا آشکار کرد و در هرگونه مذاکرات آتی، جداسازی پرونده تنگه از جنگ یا برنامه هستهای ایران دشوار خواهد بود.
اهرمهای فشار تهران
این گزارش میافزاید که واشنگتن میخواست در طول دوره آتشبس ۶۰ روزه، برنامه هستهای ایران را متوقف کند، اما روزهای اخیر ثابت کرد که ایران اکنون صاحب اهرمهای فشار جدیدی شده است که دیگر تنها به برنامه هستهای محدود نمیشود.
به نوشته رویترز، تهران از طریق اهرم فشار تنگه هرمز و تلاش برای تضمین پذیرش وضعیت مسلط خود بر آن، در حال تبدیل دستاوردهای خود در جنگ به یک مزیت استراتژیک دائمی است و این کار را با کنترل سرعت حوادث در دوره آتشبس انجام میدهد. این کنترل ممکن است در قالب ترتیباتی برای عبور و مرور، یا مکانیسمهای هماهنگی، یا وضع مالیات بر خدمات در مسیری که یک پنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور می کند، نمود پیدا کند.
آلکسی واتنکا تحلیلگر مؤسسه خاورمیانه در آمریکا میگوید: با وجود امکان کسب درآمدهای هنگفت از وضع مالیات بر کشتیهایی که از تنگه عبور میکنند، اما نگاه تهران به تنگه هرمز فراتر از یک منبع اقتصادی است؛ بلکه تهران میخواهد از این تنگه به عنوان منبعی برای مشروعیت سیاسی خود استفاده کند.
وی افزود: دلالتهای نمادین برای ایرانیها بسیار مهمتر از درآمدهاست، آنها به نوعی خواهان پذیرش این موضوع هستند که تنگه متعلق به ایران است، چرا که این موضوع به پذیرش ایران به عنوان قدرتی دارای حاکمیت بر تنگه باز میگردد.
واتنکا ارزش حاکمیت ایران بر تنگه هرمز را برای این کشور بسیار بیشتر از رفع تحریمها و داراییهای مسدود شده تهران می داند و معتقد است حاکمیت ایران موضع قاطعانهای در قبال مسئله هرمز دارد و تحت هیچ شرایطی از حقوق خود کوتاه نخواهد آمد.
منابع منطقهای و دیپلماتها اشاره میکنند که ایران عمداً مذاکرات را کُند میکند تا پیش از بازگشت به موضوع هستهای، آنچه را که «دستاوردهای جنگ» میداند، تثبیت کند.
«آلن ایر» دیپلمات سابق آمریکایی و کارشناس امور ایران نیز می نویسد که موضوع تقویت موقعیت ایران در تنگه هرمز برای این کشور بسیار مهمتر از ست برنامه هستهای آن است. به نوشته این تحلیلگر مسائل بینالملل، ایران از وقتکشی و طولانی کردن مذاکرات کاملاً راضی است، آنها میخواهند بر تنگه هرمز کنترل داشته باشند و در حال انجام گفتگوهایی برای نهادینه کردن این کنترل هستند.
خبرگزاری رویترز میافزاید که از سوی دیگر دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا تحت محدودیتهای سیاست داخلی و انتخابات میاندورهای کنگره قرار دارد و فشارهایی که او برای تامین یک توافق با ایران با آن روبروست، بسیار بیشتر از فشارهایی است که ایران برای ارائه امتیاز با آن مواجه میباشد.
آلن ایر در این رابطه می گوید: ایرانیها میدانند که ترامپ میخواهد از بحران خارج شود و میدانند که میتوانند بر او فشار بیاورند، زیرا زمان به نفع آنهاست. او افزود: هیچکس پیروز نخواهد شد، اما ضرر ایران کمتر از ضرر آمریکا خواهد بود.
بازگشت به وضعیت سابق ممکن نیست
«آرون دیوید میلر» مذاکره کننده سابق آمریکایی در امور خاورمیانه میگوید: حمله نظامی که واشنگتن به راه انداخت، در شکستن اراده ایران ناکام ماند و دیپلماسی آمریکا را با یک آتشبس شکننده رها کرد که اجرای آن به زحمت و تلاش زیادی نیاز دارد.
وی افزود: تهران نیازی نمی بیند که پیش از اطمینان از پذیرش واقعیت جدید مربوط به تنگه هرمز و دستیابی به پیشرفت ملموس در آزادسازی میلیاردها دلار از داراییهای مسدود شده در خارج، به طور جدی در پرونده برنامه هستهای خود وارد شود.
میلر توضیح داد که مهلت ۶۰ روزه همیشه نوعی خیالپردازی بود، ایرانیها پیش از آنکه از تثبیت وضعیت جدید مطمئن شوند، به سمت پرونده هستهای حرکت نخواهند کرد. آنها میخواهند اطمینان حاصل کنند که رهبران جهان و در رأس آنها ترامپ درک میکنند که بازگشت به وضعیت پیش از ۲۷ فوریه ممکن نیست.
رویترز در پایان گزارش خود تصریح می کند که واشنطن احتمالاً مجبور خواهد شد بازگشایی تنگه هرمز را با شرایطی که تا حد زیادی توسط تهران دیکته میشود، بپذیرد.
۲۱۹
