برگزیده- محمدحسین لطفالهی: برای چندین دهه، نوام چامسکی، روشنفکری مهم و نماد نقد ساختارهای قدرت در غرب محسوب میشد. اما اکنون در ۹۷ سالگی و در حالی که پس از سکته مغزی توان سخن گفتن را از دست داده، میراث فکری او زیر آوار روابطش با یکی از بدنامترین چهرهها در آمریکا و جهان در حال دفن شدن است. گزارشهای تحقیقی «گاردین» و «بیبیسی» فاش میسازند که عمق رابطه چامسکی و اپستین بسیار فراتر از مدیریت حسابهای بازنشستگی بوده است؛ رابطهای که شامل شامهای خصوصی با «وودی آلن»، شوخیهای جنسی و برنامهریزی برای سفر به کارائیب میشده است.
مشاوره به شکارچی
شاید ویرانگرترین سند منتشرشده، ایمیلی مربوط به فوریه ۲۰۱۹ باشد؛ زمانی که اپستین (که سال ۲۰۰۸ به جرم سازماندهی شبکه روسپیگری دختران زیر سن قانونی محکوم شده بود) بار دیگر زیر ذرهبین رسانهها قرار گرفت. در این ایمیل، اپستین از چامسکی میپرسد که آیا باید در برابر اتهامات از خود دفاع کند یا خیر.
پاسخ چامسکی که توسط گاردین منتشر شده، تکاندهنده است: «گفتنش دردناک است، اما فکر میکنم بهترین راه نادیده گرفتن آن است.»
چامسکی در ادامه با ادبیاتی که خشم بسیاری را برانگیخته، مینویسد: «این [نادیده گرفتن] بهویژه اکنون انتخابی مناسب است؛ با این هیستری که درباره آزار زنان به راه افتاده و به جایی رسیده که حتی زیر سؤال بردن یک اتهام، جرمی بدتر از قتل محسوب میشود.»
این مشاوره در حالی ارائه شده که ۱۱ سال از محکومیت قطعی اپستین میگذشت. والریا چامسکی، همسر او، اکنون در بیانیهای مدعی است که چامسکی تصور میکرد اپستین قربانی «فرهنگ حذف» شده و فریب روایتسازیهای او را خورده بود.
بیشتر بخوانید:
>>> ردپای سیاه اپستین در پروندههای مرتبط با ایران / اپستین با کدام ایرانیها در ارتباط بود؟
>>> اپستین ابزار دیپلماسی تلآویو بود؟ / اسناد افبیآی: ترامپ توسط اسرائیل کنترل میشد / از لابیگری برای گاز لویاتان تا فروش ابزار جاسوسی به دیکتاتورها
>>> وقتی اپستین دختر ۱۴ ساله را به ترامپ نشان داد: «این یکی خوب است؟»/ ۳۸ هزار ارجاع به نام ترامپ، خانواده و محل اقامت او/ ترامپ دستور قتل اپستین را داد؟
پل ارتباطی با ترامپیسم
اسناد جدید، ادعای پیشین چامسکی مبنی بر اینکه «رابطه ما گاهبهگاه و صرفاً مالی بود» را کاملاً رد میکند. چامسکی که همواره منتقد سرسخت دونالد ترامپ بوده، در ایمیلی عجیب از اپستین میخواهد که آدرس ایمیل استیو بنن، استراتژیست ارشد و از مشاوران سابق ترامپ را به او بدهد تا با او دیدار کند، زیرا معتقد بود «حرفهای زیادی برای گفتن دارند.»
سطح صمیمیت تا جایی بوده که اپستین در پاسخ به عکسی که چامسکی را شبیه شخصیت کارتونی «پلوتو» نشان میداد، شوخی رکیک و جنسی درباره سن چامسکی میکند و چامسکی تنها با گفتن «آخ» (Ouch) به آن واکنش نشان میدهد.
اعتراف همسر چامسکی: «او اسب تروآ بود»
والریا چامسکی، همسر این زبانشناس مشهور، در بیانیهای که گاردین منتشر کرده، اعتراف کرد که آنها مرتکب «اشتباهی فاحش» شدهاند. او میگوید: «ما بیدقت بودیم و سوابق او را بررسی نکردیم. ناآگاهانه در را به روی یک اسب تروآ باز کردیم.»
والریا تأیید کرده که آنها در آپارتمانهای لوکس اپستین در نیویورک و پاریس اقامت داشته و به مزرعه او در نیومکزیکو سفر کردهاند، اما مدعی است که از ابعاد جنایات او بیخبر بودهاند. او همچنین تأیید کرد که اپستین بهعنوان مشاور مالی به آنها کمک کرده تا ۲۷۰ هزار دلار از منابع بازنشستگی بلوکهشده چامسکی را زنده کنند و چکی ۲۰ هزار دلاری نیز برای حمایت از یک پروژه زبانشناسی ارسال کرده است.
ریزش یاران؛ چپها فاصله میگیرند
تبعات سنگین این افشاگریها در اردوگاه چپگرایان آغاز شده است. ویجی پرشاد نویسنده برجستهای که دو کتاب مشترک با چامسکی دارد، در نامهای نوشت که از دوستی چامسکی با اپستین «منزجر» و «دلشکسته» شده است و تأکید کرد: «هیچ دفاعی برای آن وجود ندارد.»
همچنین روزنامه «تلگراف» گزارش میدهد که «زارا سلطانا»، نماینده چپگرای پارلمان بریتانیا، عکس مشترک خود با چامسکی را پاک کرده است. تحلیلگران معتقدند این رسوایی، فرصتی طلایی برای منتقدان چامسکی فراهم کرده تا مواضع جنجالی گذشته او (مانند دفاع از آزادی بیانِ انکارکنندگان هولوکاست یا نظرات بحثبرانگیزش درباره خمرهای سرخ کامبوج) را بازخوانی کنند و اعتبار اخلاقی او را بهکلی زیر سؤال ببرند.
پایان تلخ یک اسطوره
نوام چامسکی که شاهکار «تولید رضایت» را در نقد دستکاری رسانهها نوشت، در پایان عمر خود در دام روایتی افتاد که یک مجرم جنسی برایش «پهن» کرده بود. اسناد جدید نشان میدهد که هوش سرشار آکادمیک، لزوماً مترادف با هوشمندی در روابط شخصی و اجتماعی نیست. برای مردی که جهان را با عینک بدبینی به قدرت تحلیل میکرد، نادیده گرفتن ماهیت واقعی قدرتمندترین دوستش، طنزی تلخ و پایانی تراژیک برای یک عمر فعالیت فکری رقم زده است.
۳۱۲/۴۲
