به گزارش برگزیده به نقل از آسوشیتدپرس؛ عربستان سعودی با وجود برخورداری از یکی از گران‌ترین و پیشرفته‌ترین زرادخانه‌های نظامی جهان، در روزهای اخیر نتوانسته است مانع موج حملات موشکی و پهپادی نیروهای انصارالله از یمن شود. این کشور میلیاردها دلار صرف خرید جنگنده‌های آمریکایی، سامانه‌های پدافند موشکی و تجهیزات پیشرفته نظامی کرده، اما حملات اخیر به فرودگاه‌های عربستان دست‌کم ۱۴ کشته بر جای گذاشته و باعث شده است دانش‌آموزان و صاحبان کسب‌وکارها برای در امان ماندن از حملات، در خانه بمانند.
نیروهای انصارالله که با حمایت ایران فعالیت می‌کنند، زمانی گروهی شبه‌نظامی و پراکنده به شمار می‌رفتند، اما حالا به نیرویی نظامی و قدرتمند تبدیل شده‌اند. حملات این گروه به عربستان، بزرگ‌ترین تولیدکننده نفت منطقه، خسارت وارد کرده و امنیت مسیرهای حیاتی انتقال کالا و انرژی در دریای سرخ را به خطر انداخته است. این حملات همچنین خطر ازسرگیری جنگی گسترده در شبه‌جزیره عربستان را افزایش داده‌اند؛ جنگی که پیش‌تر میلیون‌ها نفر را آواره کرد و ده‌ها هزار کشته بر جای گذاشت.
انصارالله عربستان را هدف قرار می‌دهد، زیرا ریاض از نیروهای دولت یمن حمایت می‌کند؛ دولتی که این گروه در پی سرنگونی آن است. اکنون عربستان باید ضمن بررسی علت ناکامی پدافند هوایی خود در مقابله با حملات انصارالله، درباره چگونگی پاسخ به این حملات و احتمال اقدامات بعدی این گروه نیز تصمیم بگیرد.
عربستان سعودی زرادخانه گسترده‌ای از تسلیحات آمریکایی در اختیار دارد
بر اساس گزارش مؤسسه بین‌المللی پژوهش‌های صلح استکهلم، عربستان سعودی بزرگ‌ترین خریدار تسلیحات آمریکایی در جهان است. طبق آمار این مؤسسه، عربستان در فاصله سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ میلادی، ۱۲ درصد از کل صادرات تسلیحاتی آمریکا را دریافت کرده است.
بر اساس اطلاعات این اندیشکده که انتقال تسلیحات در جهان را رصد می‌کند، عربستان طی سال‌های گذشته هواپیماهای جنگنده اف-۱۵ آمریکایی، سامانه‌های پدافند هوایی پاتریوت، رادارهای پیشرفته و سامانه‌های موشکی تهاجمی از آمریکا خریداری کرده است.
در بودجه سالانه عربستان برای سال ۲۰۲۶، مبلغ ۸۳ میلیارد دلار برای هزینه‌های نظامی در نظر گرفته شده است. این کشور همچنین در اوایل سال جاری میلادی، توافقی ۹ میلیارد دلاری با واشنگتن برای خرید ۷۳۰ فروند موشک پاتریوت امضا کرد.
اما عربستان باید از سرزمینی پهناور دفاع کند
نیروهای انصارالله توانسته‌اند از وسعت زیاد عربستان سعودی به سود خود بهره ببرند.
تأسیسات آسیب‌پذیر انرژی، اهداف غیرنظامی و مراکز نظامی در سراسر قلمرو کم‌جمعیت این کشور پراکنده‌اند؛ سرزمینی که مساحت آن تقریباً سه برابر ایالت تگزاس است. مرز عربستان با یمن نیز بیش از هزار و ۳۰۰ کیلومتر امتداد دارد و از مناطق بیابانی ناهموار می‌گذرد.
علی شهابی، تحلیلگر سعودی، روز دوشنبه در پیامی در فضای مجازی نوشت: «انتظار اینکه کشوری به وسعت عربستان سعودی بتواند همه موشک‌ها را رهگیری کند، به‌سادگی غیرواقع‌بینانه است. هیچ سامانه دفاعی نمی‌تواند حفاظت کامل را تضمین کند.»
بیشتر بخوانید:
سکوت مرگبار ریاض؛ چرا سامانه‌های هشدار قبل از حمله قطع شد؟/سفیر پیشین آمریکا: سکوت ریاض بر نگرانی‌ها افزود/سعودی به میزان نامحدودی به پدافند نیاز دارد
مقام‌های منطقه‌ای می‌گویند ذخایر موشک‌های رهگیر عربستان رو به اتمام است و ریاض برای تأمین نیازهای خود به کمک متحدانش چشم دوخته است.
عربستان به‌تازگی با پاکستان و ترکیه پیمان دفاعی مشترک امضا کرده، اما به نظر می‌رسد این دو کشور تاکنون نقش چندانی در درگیری اخیر نداشته‌اند و حمایتشان از ریاض نیز محدود بوده است.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، نیز این هفته اعلام کرد که در حال بررسی احتمال مشارکت ایالات متحده در حملات عربستان علیه نیروهای انصارالله است؛ با این حال، هنوز تصمیمی در این باره نگرفته است.
تسلیحات و تاکتیک‌های نیروهای انصارالله در میدان نبرد آزموده شده‌اند
نیروهای انصارالله نیز مانند ایران، با تکیه بر توانمندی‌های خود در زمینه پهپادها و موشک‌ها، از شیوه‌های جنگ نامتقارن استفاده می‌کنند. در چنین رویکردی، هدف لزوماً شکست دادن ارتش عربستان یا سرنگونی حکومت این کشور نیست؛ بلکه وارد کردن ضربه به اقتصاد عربستان و ایجاد ناامنی و ترس در میان مردم آن نیز می‌تواند اهرم فشاری برای انصارالله باشد تا در مذاکرات احتمالی برای پایان دادن به درگیری‌ها، دست بالاتری داشته باشد.
نیروهای انصارالله زرادخانه بزرگی در اختیار دارند که قادر است اهدافی را در فاصله بیش از هزار مایل، معادل حدود هزار و ۶۰۰ کیلومتر، هدف قرار دهد. برخی از کلاهک‌های موشکی این گروه در طول پرواز تغییر مسیر می‌دهند و چالش بیشتری برای سامانه‌های پدافند هوایی ایجاد می‌کنند.
از اکتبر ۲۰۲۳ و آغاز جنگ غزه، نیروهای انصارالله صدها پهپاد و موشک به سمت اسرائیل شلیک کرده‌اند. بیشتر این حملات رهگیری شد، اما برخی از موشک‌ها و پهپادها از پدافند اسرائیل عبور کردند و به اهدافی اصابت کردند. در یکی از این حملات، یک مرد اسرائیلی کشته شد. سال گذشته نیز یکی از فرودگاه‌های اسرائیل هدف حمله قرار گرفت.
آندریاس کریگ، استاد کینگز کالج لندن، معتقد است تجربه نیروهای انصارالله در مقابله با سامانه‌های پیشرفته پدافند هوایی اسرائیل، به آنها اعتمادبه‌نفس و مهارت بیشتری برای حمله به عربستان داده است.
او گفت: «آنها یاد گرفته‌اند چگونه رادارها را با حجم انبوه حملات از کار بیندازند.»
نیروهای انصارالله همچنین با همکاری شبه‌نظامیان متحد خود در عراق، تأسیسات نفتی عربستان را هدف قرار داده‌اند؛ از جمله یک خط لوله حیاتی که برای صادرات نفت از مسیر دریای سرخ استفاده می‌شود، در شرایطی که تردد از تنگه هرمز محدود شده است. نیروهای انصارالله همچنین مناطقی از یمن در نزدیکی باب‌المندب، آبراهی مهم در دریای سرخ، را تصرف کرده‌اند؛ اقدامی که فشار بیشتری بر صادرات نفت عربستان وارد می‌کند.
به نظر می‌رسد عربستان دچار اشتباه محاسباتی شده است
مایکل رتنی، سفیر پیشین آمریکا در عربستان سعودی، می‌گوید ریاض تصور می‌کرد نیروهای انصارالله اهداف غیرنظامی، مانند فرودگاه‌ها، را هدف قرار نخواهند داد. به گفته او، این اقدام نشان‌دهنده «تغییری بنیادین در الگوی درگیری» بود.
رتنی که اکنون به‌عنوان مشاور در مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی فعالیت می‌کند، گفت عربستان اکنون در موقعیتی قرار گرفته است که باید به حملات پاسخ دهد و در عین حال بکوشد مانع خارج شدن درگیری‌ها از کنترل شود.
او گفت: «آنها نمی‌توانند حمله را بی‌پاسخ بگذارند؛ دشمنان اصلی‌شان به شکلی بسیار بی‌رحمانه به آنها حمله کرده‌اند. آنها باید فشار نظامی بر نیروهای انصارالله وارد کنند و سپس راهی برای کاهش تنش پیدا کنند.»
چندین تحلیلگر گفته‌اند که عربستان به‌جای اعزام نیروهای زمینی به یمن، احتمالاً حملات هوایی علیه نیروهای انصارالله را آغاز خواهد کرد و حمایت خود از نیروهای ملی‌گرا را افزایش خواهد داد.
کریگ گفت: «این جنگی نیابتی خواهد بود.»
نیروهای انصارالله اکنون به نیرویی قدرتمند تبدیل شده‌اند
اگرچه نیروهای انصارالله از نظر قدرت آتش به پای عربستان سعودی نمی‌رسند، اما با کمک ایران به نیرویی هراس‌انگیز تبدیل شده‌اند که حدود یک‌سوم خاک یمن را در کنترل دارد.
برآورد سازمان ملل نشان می‌دهد که نیروهای انصارالله تا سال ۲۰۲۴ شمار نیروهای خود را به حداکثر ۳۵۰ هزار نفر رسانده بودند. این رقم در مقایسه با سال ۲۰۱۵، زمانی که عربستان سعودی در جنگ داخلی یمن علیه نیروهای انصارالله و در حمایت از دولت به‌رسمیت‌شناخته‌شده این کشور از سوی جامعه بین‌المللی مداخله کرد و محاصره دریایی یمن را به اجرا گذاشت، افزایش چشمگیری داشته است؛ شمار نیروهای انصارالله در آن زمان تنها ۳۰ هزار نفر بود.
رتنی می‌گوید نیروهای انصارالله اکنون با ایران رابطه‌ای «هم‌زیستانه» دارند و نباید آنها را صرفاً دست‌نشانده ایران دانست.
حملات به فرودگاه‌ها و دارایی‌های اقتصادی عربستان نمادی از تبادل تجربه و آموخته‌های جنگ نامتقارن میان نیروهای انصارالله و ایران است؛ از چگونگی عبور از سامانه‌های پدافند هوایی گران‌قیمت گرفته تا وارد کردن خسارت به تأسیسات آسیب‌پذیر انرژی و تهدید مسیرهای کشتیرانی بین‌المللی.
رتنی گفت: «ایرانی‌ها طی چند سال گذشته در این زمینه نوآوری کرده‌اند و دستاوردهای خود را با نیروهای انصارالله به اشتراک گذاشته‌اند؛ این روند دوطرفه بوده است. نیروهای انصارالله نیز نوآوری‌هایی داشته‌اند و آنها را در اختیار ایرانی‌ها گذاشته‌اند. اینکه در نهایت به رویکردی مشابه رسیده‌اند، تصادفی نیست.»
فارع المسلمی، پژوهشگر مؤسسه چتم‌هاوس که بر مسائل یمن تمرکز دارد، گفت موفقیت‌های نظامی اخیر باعث شده است نیروهای انصارالله احساس کنند «دست‌نیافتنی» هستند.
او گفت: «بسیار دشوار است به کسی که همین حالا به پیشروی دست یافته و اسلحه‌ای در دست دارد، بقبولانید که در مسیر اشتباهی حرکت می‌کند.» با این حال، به گفته المسلمی، نیروهای انصارالله اکنون احتمالاً با ضدحمله‌ای بی‌رحمانه از سوی عربستان روبه‌رو خواهند شد.
315
