ساخت ۲۵ مراکز درمانی در دستور کار سازمان اوقاف قرار گرفت

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری برگزیده های ایران، حجت الاسلام احمد شرفخانی، رئیس مرکز امور خیریه سازمان اوقاف و امور خیریه، در نشست تخصصی بررسی ظرفیت ها و چالش های مراکز درمانی موقوفه و خیریه در نظام سلامت کشور که با حضور جمال جعفریان، متولی بیمارستان الغدیر تهران، بهزاد کلانتری، رئیس بیمارستان بازرگانان و هادی خلجی، مدیرعامل بیمارستان سوم شعبان برگزار شد با بیان اینکه هدف از برگزاری این نشست تخصصی، ارتقای مدیریت مراکز درمانی و دریافت نظرات افرادی است که تجربه مدیریتی خوبی در بخش‌های مدیریت مراکز درمانی موقوفه و خیریه دارند، گفت: در کشوری زندگی می‌کنیم که سر سفره وقف نشسته‌ایم، وقفی که تحبیس الاصل و یا تحبیس العین و تسبیل المنفعه است یعنی به تعبیری اصل این امر خیرخواهانه باید بماند و مردم از منافع آن بهره ببرند.

شرفخانی خاطرنشان کرد: بر اساس نیت واقف خیراندیش که با توجه به نیاز جامعه اموال شخصی خود را وقف کرده این اموال نه اموال شخصی است، نه دولتی و نه بیت المال، بلکه جزء اموال شأنی است یعنی از اینجا به بعد شأنی بر آن حاکم است و آن هم شأن امانتداری است که از طریق متولی صورت می پذیرد. فقها می‌گویند شخصی که اموال خود را وقف می‌کند درواقع به خداوند متعال واگذار می‌کند، اما مدیریت شأنی آن به متولی واگذار می‌شود.

او اظهار کرد: خداوند متعال در اموال که وقف می‌شود، برکت بی‌نظیری در نظر می‌گیرد که تا روز قیامت این شخص از اموال خود بهره می‌برد. درواقع تنها روش مالی است که انسان می‌تواند بعد از مرگ با اموال خود ارتباط بگیرد و مدیریت اموال خود را خودش عهده‌دار شود.

شرفخانی با بیان اینکه در کشور بیش از 230 هزار موقوفه داریم، گفت: از این موقوفات حدود 807 نیت واقف داریم و تنوع نیات واقفان جالب است. وقف، کارکردهای مختلف مذهبی، فرهنگی، اجتماعی، رفاهی، اقتصادی و سیاسی دارد و یکی از مهمترین کارکردها در حوزه علم، بهداشت و درمان است که در جهان به عنوان الگو می‌توانیم معرفی کنیم.

او ادامه داد: بر اساس این کارکردها در کشور ما 1127 مرکز درمانی داریم که بر اساس ساختار وقف و خیریه اداره می‌شود. اما اینکه چرا ساختار خیریه مراکز درمانی را در کنار وقف آورده‌اند، به این دلیل است که بر اساس بند 7 ماده یک قانون اوقاف، در حکم وقف است.

رئیس مرکز امور خیریه سازمان اوقاف و امور خیریه با اشاره به اینکه از این تعداد مراکز درمانی، 133 مرکز درمانی بیمارستان است، تصریح کرد: بیمارستانی داریم که نزدیک به 500 تختخواب است و بیمارستانی وجود دارد که 30 تختخوابه است. اما نکته مهم اینکه در برخی شهرها اولین بیمارستانی که ساخته شده بیمارستان موقوفه بوده است و برخی از بیمارستان‌ها اینقدر در عرصه سلامت و بهداشت و درمان مؤثر هستند که امروز در جهان حرف برای گفتن دارند و این نشان از برکت وقف است.

شرفخانی از فعالیت حدود 402 درمانگاه در زیرمجموعه این سازمان خبر داد و اظهار داشت: برخی از این مراکز در منطقه خود، قطب درمانی مهم محسوب می‌شوند. همچنین مراکز بهداشت و خانه‌های بهداشت و اورژانس‌ها شامل  592 مرکز می‌شوند.

او درباره نوع مدیریت این مراکز درمانی خاطرنشان کرد: این مراکز به سه نحو مدیریت می‌شوند، بخشی که عرصه و اعیان موقوفه است در اختیار وزارت بهداشت قرار دارد و وزارت بهداشت بر اساس قوانین و مقررات و تعرفه دولتی این مجموعه‌ها را اداره می‌کند. بخشی از مراکز درمانی را متولیان مانند ساختارهای خیریه که تولیت دارند به صورت فردی و جمعی اداره می‌کنند. سومین ساختار نیز مجموعه سازمان اوقاف است که در مجموعه‌های درمانی هیئت امنا گذاشته یا مدیر نصب کرده یا مشارکتی با گروه‌های مردمی اداره می‌کند.

او بیان کرد: ما در کشورمان به غیر از مراکز درمانی، موقوفاتی داریم که واقف، مالی را وقف کرده درآمدش برای بهداشت و درمان نیازمندان هزینه شود که جدا از مراکز درمانی است و در کشور تعداد قابل توجهی از این موقوفات داریم.

رئیس مرکز امور خیریه سازمان اوقاف و امور خیریه عنوان کرد: در کشور بر اساس اطلاعات رسمی وزارت بهداشت، 156 هزار تخت بیمارستانی داریم که از این تعداد، حدود 24 هزار و 656 تخت بیمارستانی موقوفه و خیریه است؛ یعنی نزدیک به 17 درصد تختهای بیمارستانی موقوفه و خیریه محسوب می شوند و نزدیک به 30 درصد مراکز درمانی کشور موقوفه و خیریه هستند.

او ادامه داد: درآمد برخی موقوفات برای درمان نیازمندان اختصاص دارد. در چندسال اخیر 320 میلیارد تومان از درآمد موقوفات برای دارو و درمان نیازمندان هزینه شده است و در بحث خرید تجهیزات پزشکی از درآمد موقوفات مرتبط 110 میلیارد تومان هزینه شده که عدد قابل توجهی است.

شرفخانی در رابطه با ساختار مدیریتی مراکز درمانی گفت: در دوره های گذشته در سازمان اوقاف توجه جدی به نحوه مدیریت مراکز درمانی صورت نمی گرفته است علتش این بود که چون این مراکز انتفاعی است واگذار شده و به نحوی اداره می شود در حالیکه اشراف دارید که مدیریت مراکز درمانی، مدیریت ویژه و درواقع میان رشته ای است. در چند سال اخیر که مسئولیت مرکز خیریه بر عهده اینجانب قرار گرفت، یکی از سرفصلهای کاری این شد که به نحوه مدیریت مراکز درمانی ورود پیدا کنیم که متوجه شدیم اتفاقاتی رخ داده که بخشی از آن برمی گردد به اینکه ساختار حاکمیتی بهداشت، درمان و سلامت، ظلم جدی به مدیریت مراکز درمانی موقوفه روا داشته است.

او در این باره توضیح داد: علتش این است که فکر کرده‌اند این مراکز خیریه و موقوفه هستند بنابراین درآمد دارد در حالیکه واقف عرصه و اعیان را وقف کرده اما بعد از این منابع مالی ندارد که مرکز را اداره کند، بعد از اینکه 40 یا 50 سال از عمر مرکز گذشت چگونه این مرکز باید اداره شود؟ و این موضوع باعث شده شاهد باشیم که تعرفه خیریه در سال 97 ، 54 درصد بخش خصوصی بوده است، تعرفه این مراکز با بخش خصوصی اصولاً بر مبنای درآمد و هزینه باید یکی باشد و تنها تفاوتش این است که منافعش در مراکز خیریه به مردم و مرکز درمانی می‌رسد اما بخش خصوصی به سهامداران می‌رسد.

رئیس مرکز امور خیریه سازمان اوقاف و امور خیریه اظهار کرد: امروز مواجه هستیم با مراکز درمانی که سال‌ها قطب درمانی بوده‌اند و اکنون مخروبه شده و در اختیار اوقاف گذاشته شده است در حالیکه اگر مدیریت مطلوب صورت می گرفت این اتفاق نمی‌افتاد. امروز 52 پروژه ساخت مراکز درمانی را در مجموعه اوقاف در دستور کار داریم و حدود 60 مرکز درمانی هستند که برخی باید تخریب و از نو ساخته شوند.

شرفخانی تصریح کرد: امروز اگر می‌خواهیم درباره آسیب‌شناسی مدیریت مراکز درمانی صحبت می‌کنیم می‌خواهیم گفتمانی داشته باشیم و صدای مدیران مراکز درمانی را به گوش تصمیم‌گیران برسانیم تا متوجه شوند ساختار مدیریت یک مرکز درمانی موقوفه و خیریه متفاوت است و یک تصمیم را نمی‌شود برای هر مرکز درمانی خیریه در نظر گرفت زیرا هر کدام شخصیت حقوقی مستقل دارند.

/