برگزیده – سیدجلال ساداتیان، کاردار پیشین ایران در انگلستان، در گفتوگو با خبرگزاری برگزیده اظهار داشت: «آقای عاصم منیر دیروز با هیئتی به تهران آمد، برای چه آمد؟ امیدوار بود بتواند آن تفاهمنامه را احیا کند و ظاهراً هم مشکل نیز از همینجا آغاز شد که همه تحلیلگران دنیا و حتی تعدادی از شخصیتهای سیاسی داخل آمریکا، به تعبیر عامیانه ما، ترامپ را سرزنش کردند که این چه تفاهمنامهای بوده که امضا کردهای؛ تفاهمنامهای که مثلاً ۹۰ درصد به نفع ایران بوده و حتی ۱۰ درصد هم به نفع آمریکا نبوده است. یعنی این امتیازات را به ایران دادهاید.»
در ادامه بخشی از گفتگو سیدجلال ساداتیان، با برگزیده را میخوانید؛
در آمریکا معتقدند تفاهمنامه ای که ترامپ امضا کرد ۹۰ درصد به نفع ایران بوده
اگر بخواهیم آن را احیا کنیم، کمااینکه آقای عاصم منیر دیروز با هیئتی به تهران آمد، برای چه آمد؟ امیدوار بود بتواند آن تفاهمنامه را احیا کند و ظاهراً هم مشکل نیز از همینجا آغاز شد که همه تحلیلگران دنیا و حتی تعدادی از شخصیتهای سیاسی داخل آمریکا، به تعبیر عامیانه ما، ترامپ را سرزنش کردند که این چه تفاهمنامهای بوده که امضا کردهای؛ تفاهمنامهای که مثلاً ۹۰ درصد به نفع ایران بوده و حتی ۱۰ درصد هم به نفع آمریکا نبوده است. یعنی این امتیازات را به ایران دادهاید.
حالا واقعیت این است که نباید صرفاً از دید منتقدان داخلی ایران به موضوع نگاه کرد؛ واقعاً باید تحلیلگران و سیاسیون دنیا را نیز در نظر گرفت. به نظر میرسد چنین وضعیتی وجود داشته است.
ترامپ برای جبران این مسئله، تعبیر و تفسیری از این تفاهمنامه مطرح کرده است مبنی بر اینکه در این ۶۰ روزی که قرار بوده طرفین با یکدیگر مذاکره کنند، آمریکا نیز میتواند از این آبراه استفاده کند و کشتیهایی را که مورد نظرش است، عبور دهد.
جمهوری اسلامی میگوید: خیر، این تفسیر شما غلط است و شما با این کار در حال دور زدن تفاهمنامه هستید. قرار بر این بود که خود جمهوری اسلامی تا حدی شرایط را تسهیل کند و اجازه عبور تعداد بیشتری از کشتیها را بدهد، اما این عبور از مسیر ایران و تحت کنترل ایران انجام شود.
اینجا این اختلافات به وجود آمد و حالا ترامپ با تلاش بسیار سعی دارد این وضعیت را تغییر دهد. کمااینکه امروز نیز عنوان شده که تعدادی از کشتیها ردیاب خود را خاموش کردهاند و با کمک ناوگان آمریکا، از کانال و مسیر جنوبی توانستهاند تعدادی از کشتیها را عبور دهند و وارد دریای عمان و سپس اقیانوس شوند و در آنجا بهاصطلاح کشتیبهکشتی شوند.
اگر ما نتوانیم نفت صادر کنیم، اجازه نمیدهیم دیگران هم این کار را انجام دهند
او اکنون مطرح میکند که بله، من این اقدامات را انجام دادهام. ایران نیز اعلام کرده است که اگر این وضعیت بخواهد ادامه پیدا کند و ما در اثر محاصره دریایی نتوانیم نفت صادر کنیم، در آن صورت اجازه نخواهیم داد هیچکس دیگری نیز این کار را انجام دهد؛ یعنی مناطق و مسیرهای دیگری نیز میتوانند مورد تعرض واقع شوند.
در حقیقت، شرایط موجود باعث شکلگیری این تنش فعلی شده است. در این میان، کشورهایی که منافع خود را در کاهش تنش میبینند، از جمله عربستان، حتی ترکیه و خود پاکستان، همچنان تلاشهای خود را ادامه میدهند تا بتوانند مشکل را برطرف کنند و طرفین به یک تفاهم برسند.
آنها منتظر این هستند که ایران، همانگونه که اعلام کرده است، درباره این آبراه و آبهای سرزمینی مشترک با عمان، به ترتیباتی برسد که مشخص شود این منطقه به چه شکلی و چگونه اداره خواهد شد.
در ابتدا این موضوع مطرح شد که مثلاً پیشنهادی وجود داشته باشد مبنی بر اینکه کشتیها از کانال شمالی وارد شوند تا ایران بتواند آنها را کنترل کند؛ برای مثال، کشتیهای جنگی آمریکا از این مسیر عبور نکنند و وارد نشوند تا بخواهند پایگاههای تخریبشده خود را احیا کنند، اما مسیر خروج از طریق کانال جنوبی و به سمت عمان باشد.
بعد گفته شد که این طرح شدنی و امکانپذیر نیست. سپس به این سمت حرکت کردند که یک راه مشترک و میانه انتخاب شود؛ بهگونهای که در آن مینگذاری وجود نداشته باشد و کشتیها بتوانند از آن مسیر عبور کنند. این موضوع نیز مطرح و مورد بحث قرار گرفته است.
ایران معتقد است به دلیل فشارهایی که دیگران وارد میکنند، از جمله آمریکا و انگلستان که نفوذ قابل توجهی در عمان دارند، به این کشور فشار وارد میشود تا بهراحتی با ایران به توافق نرسد. برخی کشورهای عربی منطقه نیز در این زمینه بیتأثیر نیستند و در نتیجه، عمان بهسادگی حاضر نمیشود به ایران امتیاز بدهد.
به همین دلیل، وزیر امور خارجه ما نیز اعلام کرد که فشارهای حاشیهای و اطراف، باعث طولانی شدن مذاکرات شده و هنوز این مذاکرات به نتیجه نرسیده است. آمریکاییها نیز چشم دوختهاند که در اینجا توافقی صورت بگیرد تا بتوانند با آزادی عمل بیشتری کشتیهای خود را عبور دهند.
ایران میداند که اینجا یک گلوگاه است و کنترل آن را در اختیار دارد؛ بنابراین، حاضر نیست بهراحتی از این ابزار صرفنظر کند. نکته اختلافی نیز دقیقاً همین است و باید دید طرفهای میانجی با چه ترفند و راهحلی میتوانند این مسئله را حلوفصل کنند تا طرفین دوباره به متن همان تفاهمنامه بازگردند.
۲۱۹
