با پیشرفت علم و تکنولوژی طی چند سال گذشته تاکنون به خصوص در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه، به صورت روزمره شاهد استفاده گسترده مردم از شبکه های مجازی از طریق گوشی های تلفن همراه، تبلت، لپ تاپ و دیگر دستگاه های الکترونیکی هستیم.
فرامکان و فرازمان بودن و نیز بهره مندی از این روند از طریق اینترنت و در دسترس بودن آسان آن، سبب شکل گیری شیوه جدیدی از تعاملات اجتماعی در مقایسه با گذشته شده و تغییراتی شگرف در سبک زندگی، تعاملات اجتماعی و حتی مشارکت سیاسی و نحوه آن به وجود آورده است.
روند این تغییرات به قدری بوده که میتوانیم بگوییم امروزه استفاده از فضای مجازی بیشترین نقش را در زندگی، رفتارها، اطلاع رسانی و تبلیغات برای عموم به وجود آورده است و به عنوان اصلیترین کانال ارتباطی محسوب میشود.
در این میان نکته مهم اینجاست که این روند به رغم افزایش سرعت انجام برخی امورها و کاهش هزینه های جاری خالی از ایراد نبود و به نوعی سبب دوری انسان ها از یکدیگر و کاهش شدید تعاملات فیزیکی شده و روابط و آشنایی های مجازی جایگزین حضوری شده است.
دانشیار روانشناسی بالینی در گفت وگو با خبرنگار برگزیده های ایران افزود: استفاده از اینگونه دستگاه های الکترونیکی مانند تلفن همراه، تبلت و غیره برای گذران وقت در شبکه های مجازی به دلیل برخی جذابیت های کاذب و زودگذر آن جایگزین رابطه و روابط حضوری و فیزیکی مردم شده است.
دکتر نگار اصغری پور با بیان اینکه استفاده از فضای مجازی سبب اجتناب از حضور فیزیکی شده، ادامه داد: در فضای مجازی ارتباطات واقعی نبوده و نمی توان شخصیت های واقعی را رویت کرد بنابراین روند موجود اوضاع روابط را پیچیده و مبهم کرده است.
وی تصریح کرد: استفاده بیش از حد استاندارد مردم از فضای مجازی سبب ایجاد حس غریبانه و بیگانه ای در میان اقشار مختلف مردم شده است که این موضوع می تواند هر رابطه ای از قبیل والدین با فرزندان و بالعکس را تحت شعاع خود قرار دهد.
دانشیار روانشناسی بالینی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: در این اوضاع بچه ها بیش از اینکه بخواهند در جمع خانواده بوده و با یکدیگر تعامل داشته باشند در گوشی های تلفن همراه خود غرق هستند.
دکتر اصغری پور با تاکید بر اینکه استفاده نا متعارف از فضای مجازی رابطه میان زن و شوهرها را نیز تحت تاثیر قرار داده است، اظهار کرد: در همان زمان کیفی که زن و شوهر باید با هم باشند متاسفانه غرق در گوشی های تلفن همراه خود هستند.
وی گفت: در شرایط کنونی که غیر از عده ای همانند دانش آموزان که مجبور به استفاده چند ساعته از فضای مجازی هستند، باید سعی کنیم بیش از ۳۰ دقیقه در طول روز وارد فضای مجازی نشده و وقت اصلی خود را به خانواده و دیگر مسایل مربوطه اختصاص دهیم.
اصغری پور با تاکید بر اینکه استفاده بیش از حد از فضای مجازی به خصوص از طریق گوشی تلفن همراه سبب کاهش بینایی و عدم تمرکز برای دیگر مسایل روزمره خواهد شد، گفت: در این حالت سلامت جسم و روانشناختی تحت تاثیر قرار خواهد گرفت.
دانشیار روانشناسی بالینی با اشاره به موضوع بهداشت خواب نیز گفت: به هنگام خواب هیچگاه نباید دستگاه های الکترونیکی به خصوص تلفن همراه در اتاق خواب حتی در صورت خاموش بودن وجود داشته باشد زیرا امواج مضر آن تاثیرات منفی را به دنبال خواهد داشت.
وی با بیان اینکه متاسفانه برخی افراد با گوشی تلفن همراه حتی در زمان ورود به رختخواب در حال استفاده از فضای مجازی هستند، اظهار کرد: علاوه بر اینکه این روند مانع از یک خواب راحت می شود سبب ایجاد استرس نیز خواهد گشت.
دانشیار روانشناسی بالینی با تاکید بر اینکه برای دوری از یک عادت ناسازگار باید یک رفتار مناسب را جایگزین آن کرد، گفت: فضای مجازی هیچگاه نمی تواند جایگزین مناسبی برای حضور فیزیکی باشد.
