به گزارش خبرگزاری برگزیده، اگر ارمنستان مسیر همگرایی اروپایی را انتخاب کند، مجبور خواهد شد رژیم روادید را با روسیه برقرار سازد. اتحادیه اروپا با وعده آزادسازی روادید، بر قطع روابط ایروان با مسکو اصرار میورزد.
بنابر روایت تسنیم، «فرناند کارتهایزر»، نماینده پارلمان اروپا و عضو سابق کمیته همکاری پارلمانی با ارمنستان، در اظهاراتی تاکید کرد که ارمنستان در مسیر پیوستن به اتحادیه اروپا نیازمند ایجاد رژیم روادید با روسیه و پیوستن به تحریمهای ضد روسی خواهد بود.
به گفته وی، برای پیوستن به اتحادیه اروپا باید از سیاست خارجی آن پیروی کرد؛ یعنی پیوستن به تحریمها علیه روسیه و لغو رژیم لغو روادید با این کشور.
کارتهایزر تصریح کرد: «فشار شدیدی بر ارمنستان وارد خواهد شد تا چنین تدابیری را اتخاذ کند. امیدوارم ارمنستان در برابر این فشارها مقاومت کرده و در درجه نخست، منافع خود را در نظر بگیرد.»
زیادهخواهیهای بروکسل و وعدههای مشروط به ایروان
در حال حاضر، ارمنستان هنوز درخواست رسمی برای پیوستن به اتحادیه اروپا ارائه نکرده و همهپرسی درباره مسیر آینده ارمنستان (بقاء در اتحادیه اقتصادی اوراسیا یا انتخاب اتحادیه اروپا) را برگزار نکرده است؛ با این حال، بروکسل از هماکنون خواستار کاهش حضور و فعالیت شرکتهای روسی در ارمنستان شده است.
به نوشته روزنامه «ایزوستیا»، این نماینده پارلمان اروپا بر این باور است که اتحادیه اروپا تنها به منظور تخریب و فروپاشی پیوندهای ایروان و مسکو، وعده همگرایی اروپایی را به ارمنستان میدهد.
شایان ذکر است بر اساس دادههای سرویس اطلاعات خارجی روسیه، اتحادیه اروپا خواستار قطع روابط ارمنستان با روسیه، کاهش حضور تجاری مسکو در این کشور و محدود ساختن ارتباطات بشردوستانه با مسکو شده است؛ آن هم در ازای لغو احتمالی روادید برای شهروندان ارمنستان. این در حالی است که سال گذشته بیش از ۴۰ درصد از گردشگران خارجی واردشده به ارمنستان را شهروندان روسی تشکیل میدادند.
آیا ارمنستان تن به لغو لغو روادید با روسیه خواهد داد؟
«میخائیل نِیژماکوف»، تحلیلگر مسائل سیاسی، در گفتگو با خبرنگاران خاطرنشان کرد که فرناند کارتهایزر از منتقدان سرسخت اتحادیه اروپا و کمیسیون اروپا به ویژه در حوزه سیاست خارجی به شمار میرود. از همین رو، وی چشمانداز روابط ارمنستان و اتحادیه اروپا را با نگاهی بدبینانه ارزیابی میکند و احتمالاً در این مورد به چشمانداز مذاکرات لغو روادید میان ارمنستان و اتحادیه اروپا اشاره دارد.
وی توضیح داد: «در چنین مواردی، اتحادیه اروپا معمولاً شروط و الزامات مضاعفی را پیش روی کشوری قرار میدهد که به دنبال دریافت چنین رژیمی برای شهروندان خود است؛ از جمله ارائه تضمینهایی برای اعمال کنترل شدیدتر مرزی با کشورهای ثالث.»
این کارشناس برجسته در عین حال یادآور شد: «به عنوان نمونه، گرجستان در سال ۲۰۱۷ موفق به دریافت رژیم لغو روادید با اتحادیه اروپا شد، اما حتی در دوره بیشترین همگرایی و نزدیکی به بروکسل نیز رژیم روادید با روسیه را اعمال نکرد و روابط کنسولی خود را در این بخش حفظ کرد.»
نیژماکوف تصریح کرد: «در عرصه عمل، ارمنستان در میانمدت به احتمال زیاد حداکثر تلاش خود را به کار خواهد بست تا از اعمال رژیم روادید با روسیه اجتناب ورزد؛ چرا که چنین اقدامی صراحتاً با مقررات و قوانین اتحادیه اقتصادی اوراسیا مغایرت داشته و ایروان فعلاً تصمیمی برای تسریع در روند خروج از این نهاد اقتصادی ندارد. علاوه بر این، حتی اگر فاکتور اتحادیه اوراسیا را کنار بگذاریم، اعمال رژیم روادید با روسیه هزینههای سنگین و خسارات عمده اقتصادی برای ارمنستان به همراه خواهد داشت.»
وی در پایان نتیجهگیری کرد: «در نهایت، هنوز هیچ نشانه روشنی وجود ندارد که ثابت کند بروکسل واقعاً قصد دارد در چشمانداز نزدیک بر اعمال رژیم روادید میان ارمنستان و روسیه پافشاری ورزد و آن را به عنوان شرط قطعی مطرح کند.»
سناریوهای آینده و پیامدهای سهمگین اقتصادی برای ارمنستان
«مالک دوداکوف»، کارشناس مسائل آمریکا، نیز در گفتگو با خبرنگاران اظهار داشت که بروکسل همچنان در تلاش است تا پیوندهای تجاری، دیپلماتیک، اقتصادی و سیاسی ارمنستان با روسیه را قطع کند تا این کشور را به حوزه نفوذ خود بکشاند و از آن به عنوان بازار جدیدی برای فروش کالاهای اروپایی و همچنین به عنوان ابزاری جدید علیه روسیه استفاده کند.
این کارشناس توضیح داد: «نیکول پاشینیان با توجه به گرایشهای غربگرایانه و بردار رو به اروپا در سیاستهایش، در مجموع با این نقش موافق است. اما با این حال او به خوبی درک میکند که اگر تمام این اتفاقات رخ دهد، اقتصاد ارمنستان توان تحمل آن را نداشته و به سادگی دچار فروپاشی خواهد شد؛ زیرا صرف نظر از تلاشهای پاشینیان، روسیه همچنان شریک تجاری اصلی و حیاتی ارمنستان باقی مانده است. حدود یکسوم از کل مبادلات تجاری — اعم از صادرات و واردات — ارمنستان با روسیه انجام میشود که رقمی به مراتب بیشتر از حجم تجارت با اروپاست. اصولاً کالاهای تولیدی ارمنستان در هیچ کجای دیگری به جز بازار روسیه مشتری و خریداری ندارد.»
دوداکوف پیشبینی کرد: «بنابراین اگر ارمنستان در یک فضای اقتصادی یکپارچه اروپایی ادغام شود، سرنوشتی مشابه کشورهای حوزه بالتیک در انتظارش خواهد بود؛ یعنی به آنها پول پرداخت میشود تا هیچ محصولی تولید نکنند. به عنوان مثال، از کشاورزان خواسته میشود محصول را برداشت کرده و بلافاصله آتش بزنند، همانطور که در بسیاری از کشورهای اروپای شرقی رخ میدهد. علاوه بر این، مبالغ پرداختی ناچیز خواهد بود و کالاهای ارمنستان هیچ دسترسی واقعی به بازار اروپا پیدا نخواهند کرد.»
وی همچنین درباره محدودیتهای روادیدی هشدار داد: «همین امر در مورد محدودیتهای روادیدی نیز صدق میکند؛ زیرا بخش قابل توجهی از اقتصاد ارمنستان متکی بر درآمدهای ارسالی هموطنانی است که در روسیه زندگی و کار میکنند، پول درمیآورند و آن را به کشورشان میفرستند. اگر محدودیتی برای آنها ایجاد شود، بسیاری ترجیح میدهند به طور دائمی در روسیه بمانند و کمتر به کشورشان سر بزنند. همچنین جریان سفر شهروندان روس به ارمنستان و خرید کالاها در چارچوب واردات موازی کاهش خواهد یافت که این موضوع نیز هیچ عاقبت خوشی برای اقتصاد ارمنستان ندارد.»
وی در پایان خاطرنشان ساخت: «بنابراین، صرفنظر از آنچه در بروکسل گفته میشود، من در آینده نزدیک انتظار اتخاذ چنین اقدامات رادیکالی را ندارم. بله، پاشینیان به تدریج به سمت غربی شدن حرکت خواهد کرد، اما معتقدم این فرآیندی سریع و شتابزده نخواهد بود. در نهایت، دوره فعلی پاشینیان به احتمال زیاد آخرین دوره نخستوزیری او خواهد بود. پس از او وضعیت جالبتر میشود، زیرا ممکن است نیروهایی غیر غربگرا و غیر اروپایی به قدرت برسند که قطعاً اجازه چنین سناریویی را نخواهند داد.»
۲۱۹
