به گزارش برگزیده، روزنامه آمریکایی «بوستونگلوب» در گزارشی پیرامون شکایت قضایی علیه مدیریت این دانشگاه نوشت که محمد عطایی، مدرس دانشگاه ماساچوست امهرست و پژوهشگر تاریخ خاورمیانه شکایتی حقوقی را علیه این دانشگاه دولتی و دو تن از مدیران ارشد آن در دادگاه عالی همپشایر به ثبت رسانده است.
عطایی در این پرونده تصریح کرده است که پس از قرار گرفتن در آستانه دریافت یک کرسی رسمی هیئت علمی (پیمانی-رسمی) در حوزه مطالعات خاورمیانه، به دلیل مواضع انتقادی علیه اسرائیل، حمایت از حقوق فلسطینیان و تسلیم دانشگاه در برابر فشارهای سیاسی کاخ سفید، به شکلی غیرقانونی از روند استخدام کنار گذاشته شده است.
این شکایت در شرایطی مطرح میشود که دانشگاههای آمریکا زیر فشار شدید دولت فدرال به بهانه مقابله با یهودستیزی قرار گرفتهاند.
دولت آمریکا سال گذشته دانشگاه ماساچوست را در فهرست ۶۰ مرکز آموزشی قرار داد که آنها را به مماشات در برابر آنچه «یهودستیزی» خوانده متهم کرده بود.
در پی این فشارها، واشنگتن بودجه پژوهشی ۸ میلیون دلاری پروژههای فعال این دانشگاه را قطع کرد و مدیریت دانشگاه بلافاصله به بهانه بحران مالی بیسابقه، فرآیند جذب نیرو را در چندین موقعیت دانشگاهی، از جمله کرسی مرتبط با عطایی، تعلیق ساخت.
توقف روند استخدام پس از کسب جایگاه نهایی
بر اساس اسناد دادگاه، عطایی در جریان جستوجوی استخدامی سراسری در بهار ۲۰۲۵، با تکیه بر تخصص آکادمیک خود در حوزه انقلاب اسلامی ایران و تاریخ معاصر منازعه اسرائیل و فلسطین، به عنوان یکی از گزینههای نهایی دانشکده تاریخ برگزیده شد و در جایگاه دوم میان سه فینالیست قرار گرفت.
پس از انصراف نفر اول، طبق روال معمول دانشگاهی باید کرسی استادی به او واگذار میشد، اما معاونت آموزشی با دخالت مستقیم روند را متوقف اعلام کرد.
به گفته وکلای این استاد ایرانی، دانشگاه روالهای تثبیتشده پیشین را نقض کرد و به جای استخدام نفر بعدی، فراخوان نخست را باطل خواند و روند استخدامی تازهای را با شرایطی بازنویسی کرد که عمداً داوطلبان متمرکز بر مطالعات خاورمیانه را از گردونه رقابت حذف کند.
دانشگاه در دوره دوم استخدام حتی حاضر به انجام مصاحبه مجازی با عطایی نشد و مدعی شد پرونده پژوهشی او نسبت به رقبا ضعیف بوده است؛ ادعایی که وکلای عطایی آن را بهانهتراشی مغرضانه میدانند.
همزمان با این تحولات، مدیریت گروه تاریخ تا مرداد ۱۴۰۴ بار آموزشی این مدرس را از شش کلاس به تنها یک کلاس کاهش داد و تدریس درس پرمخاطب «تاریخ اسرائیل و فلسطین» را به طور کامل متوقف کرد.
بازجویی درباره عقاید و اتهامات کلاسی
بخش دیگری از مستندات ارائهشده در دادگاه، به شکایت یک دانشجوی حامی اسرائیل در اردیبهشت ۱۴۰۴ بازمیگردد که مدعی شده بود سرفصلهای تدریس عطایی یکجانبه و فضای کلاس یهودستیزانه بوده است.
عطایی در دادخواست خود فاش ساخت که بازرسان دانشگاه حین بررسی این پرونده، او را درباره اعتقادات مذهبی، محل تولد و دیدگاههای سیاسیاش در قبال اسرائیل تحت پرسش قرار دادند و از او خواستند اثبات کند که متون نگارششده توسط نویسندگان اسرائیلی را نیز در کلاس تدریس کرده است.
به گفته این مدرس، بازرسان دانشگاه صراحتاً به او گفتند چنین شکایتی در گذشته هرگز بررسی نمیشد، اما زیر فشار بیرونی دولت فدرال، دانشگاه ناگزیر است نشان دهد که علیه یهودستیزی موضعی فعال دارد.
اگرچه این پرونده در نهایت بدون اثبات هرگونه تخلف مختومه شد، اما به ابزاری برای بستن مسیر پیشرفت دانشگاهی وی بدل گردید.
عطایی از اعضای فعال تشکل «اساتید و کارکنان حامی عدالت در فلسطین» در دانشگاه ماساچوست به شمار میرود و در سالهای گذشته از سازماندهندگان کارگاههای آموزشی برای دانشجویان معترض علیه جنگ در غزه بوده است.
سخنگوی دانشگاه ماساچوست در واکنش، ادعا کرده که گزینش اساتید صرفاً بر پایه برتری علمی انجام میشود و مواضع سیاسی نقشی در تصمیمگیری نداشته است؛ با این حال، وکلای عطایی با غیرقانونی خواندن این تصمیمات و اشاره به وارد آمدن آسیبهای شدید اقتصادی و روحی به این استاد، خواستار ورود هیئت منصفه دادگاه و توقف انتصاب کاندیدای جایگزین شدهاند.
۴۲/۴۲
