به گزارش خبرگزاری برگزیده به نقل از ایرنا، یونس شکرخواه، استاد دانشگاه، روزنامهنگار و پژوهشگر ارتباطات، با اشاره به تغییرات بنیادین در صنعت خبر و کاهش انحصار خبرگزاریها در تولید و توزیع اطلاعات، گفت: «در شرایطی که گردآوری، پردازش و انتشار خبر بهصورت خودکار و با سرعتی بسیار بالا انجام میشود، «فراوانی تولید» دیگر ارزش رقابتی سابق را برای خبرگزاریها ندارد و آنچه در آینده میتواند به کالایی ارزشمند تبدیل شود، اعتبار منبع و اطمینان از صحت اطلاعات است.»
پایان دوران انحصار خبرگزاریها
شکرخواه با اشاره به وضعیت خبرگزاریها در گذشته اظهار کرد: «زمانی که روزنامهنگاری عمدتاً در حیطه خبرگزاریها بود، انتشار یک خبر به معنای در اختیار گرفتن یک سوژه محسوب میشد و خبرگزاریها با انتشار نخستین اطلاعات درباره یک رویداد، عملاً نشان میدادند که آن سوژه را در اختیار گرفتهاند.»
او ادامه داد: «این شکل از فعالیت، نوعی رقابت بر سر «زدن» سوژه بود؛ یعنی خبرگزاری نخست خبر را منتشر میکرد و سپس دیگران باید منتظر ادامه اطلاعات میماندند.»
به گفته این روزنامهنگار، خبرگزاریهای بزرگ جهان نیز در چنین ساختاری بهعنوان منابع اولیه خبر شناخته میشدند و روزنامهها عمدتاً مصرفکننده و منبع ثانویه این اطلاعات بودند، اما با ظهور خبر الکترونیک و سپس شبکههای اجتماعی، این تقسیمبندی بهشدت تغییر کرده است.
افزایش انفجاری تولید خبر
شکرخواه با اشاره به نقش فناوریهای جدید در تغییر فضای رسانهای گفت: «امروز حجم تولید و انتشار اطلاعات به شکل چشمگیری افزایش یافته است. نمونه آن را میتوان در سازوکارهایی مانند اخبار گردآوریشده بهصورت خودکار دید؛ جایی که گردآوری، ویرایش و انتشار اطلاعات میتواند تقریباً همزمان انجام شود.»
او افزود: «وقتی حجم تولید خبر تا این اندازه افزایش پیدا کرده است، باید پرسید چه چیزی برای خبرگزاریها باقی میماند و مزیت آنها در برابر این حجم عظیم تولید اطلاعات چیست.»
شکرخواه ادامه داد: «با ورود باتها و ابزارهای هوش مصنوعی، این روند با سرعت بیشتری پیش خواهد رفت و تولید حجم بالای محتوا دیگر امتیازی انحصاری برای خبرگزاریها نخواهد بود.»
از سرعت و حجم به اعتبار و حقیقت
این پژوهشگر ارتباطات با بیان اینکه نقش رسانهها در حال تفکیک شدن است، گفت: «پلتفرمها با ابزارهایی مانند پسندیدن، بازنشر و میزان تعامل، تصویری از آنچه در جهان در حال رخ دادن است ارائه میکنند؛ روزنامهها نیز بیش از گذشته بر بحران، فوریت و اخبار فوری تمرکز دارند.»
او تأکید کرد: «در چنین شرایطی، پرسش مهم مخاطب دیگر فقط این نیست که «چه خبری منتشر شده است»، بلکه این است که «آیا آنچه میخوانم راست است یا دروغ؟ آیا این اطلاعات حقیقت دارد یا نه؟»
شکرخواه افزود: «اگر خبرگزاریها هوشیار باشند، مزیت اصلی آنها در آینده نه فراوانی خبر و نه صرفاً دسترسی به اطلاعات، بلکه بهترین پردازش و اطمینانبخشی درباره صحت خبر خواهد بود.»
«حقیقت خبر»؛ کالای قابل فروش آینده
او با تأکید بر اهمیت اعتبار حرفهای خبرگزاریها اظهار کرد: «خبرگزاریای که بتواند به مخاطب، پلتفرمها یا مراکز تحقیقاتی اطمینان دهد اطلاعاتی که ارائه میکند واقعی و معتبر است، میتواند این اعتبار را به یک مزیت اقتصادی نیز تبدیل کند.»
شکرخواه گفت: «ممکن است بتوان اطلاعات را به پلتفرمها یا مراکز تحقیقاتی فروخت، اما آنچه ارزش بیشتری خواهد داشت این است که خبرگزاری بتواند بگوید «آنچه در اختیار شما قرار میدهم، واقعی و حقیقی است.»
به گفته او، همین اطمینان از صحت اطلاعات میتواند وجه تمایز خبرگزاریها در رقابت با سایر منابع خبری جهان باشد.
دفاتر محلی و تجربه روزنامهنگاری؛ سرمایهای برای آینده
شکرخواه در ادامه به اهمیت حضور میدانی و دفاتر محلی خبرگزاریها اشاره کرد و گفت: «در کنار زیرساختهای جدید مانند ویدئو، پادکست و تولیدات متکی بر وب، تجربه نیروهای قدیمی و باتجربه نیز نباید نادیده گرفته شود.»
او افزود: «نیروهای باتجربه کسانی هستند که میتوانند عیار یک خبر را تشخیص دهند، روندها را پیشبینی کنند، برای سوژهها اولویت تعیین کنند و تشخیص دهند که کدام موضوع ارزش پیگیری دارد و از کدام موضوع باید فاصله گرفت.»
شکرخواه در پایان تأکید کرد: «تغییر نقش خبرگزاریها اتفاقی جدی است و اگر این رسانهها بخواهند در آینده جایگاه خود را حفظ کنند، باید از رقابت بر سر صرفاً حجم و سرعت تولید عبور کرده و به سمت اعتبار، پردازش حرفهای و تضمین حقیقت خبر حرکت کنند.»
۵۹۲۴۴
