نخستین فیلم کاملاً تولیدشده با هوش مصنوعی در چین، با وجود هزینه ساخت «ده‌ها میلیون یوان»، در گیشه شکست خورد و تنها یک میلیون و ۷۰۰ هزار یوان (معادل ۱۹۱ هزار پوند) فروش داشت؛ رقمی که تهیه‌کننده فیلم اعلام کرده است.
اما آیا این فیلم اصلاً اثر خوبی از آب درآمده است؟ روزنامه گاردین فیلم «سان‌شینگ‌دویی: گذشته آینده» را در سینمایی تقریباً خالی در پکن تماشا کرد و به این نتیجه رسید که کیفیت آن از بسیاری از فیلم‌های اکشن بی‌محتوا که با حضور بازیگران انسانی ساخته می‌شوند، بدتر نیست.
البته شاید کمی هم بدتر باشد!
«سان‌شینگ‌دویی» داستانی گیج‌کننده از جامعه‌ای در آینده را روایت می‌کند که در آن همه تصمیم‌ها به الگوریتم‌ها و هوش مصنوعی سپرده شده و این وضعیت به فاجعه‌ای جهانی می‌انجامد. تنها راه جلوگیری از نابودی قریب‌الوقوع جهان، کشف رمز پنهانی است که در آثار برنزی سان‌شینگ‌دویی نهفته است؛ آثاری که با پادشاهی باستانی شو ارتباط دارند. در ادامه، فضانوردان را می‌بینیم که در مصر باستان به مسابقه می‌پردازند و باستان‌شناسانی که از گرداب‌های فضا و زمان عبور می‌کنند.
استفاده از ابزار اختصاصی شرکت سازنده برای نگارش فیلمنامه با هوش مصنوعی، به نام «بُوِن»، در دیالوگ‌هایی مانند «این همان ابرمغزِ ابرهوشمندی است که اشتراک آن ماهانه ۱۰ میلیون دلار هزینه دارد» کاملاً مشهود است. یا جمله «از آن چیز دور شو!» که هنگام نزدیک‌شدن هواپیما به لحظه سقوط و در پی پیش‌بینی الگوریتم شرور داستان گفته می‌شود. با این حال، من و تنها تماشاگر دیگر سالن توافق داشتیم که فیلم از انتظارات بسیار پایین ما هم فراتر رفت.
تمام تصاویر فیلم و بخشی از جلوه‌های صوتی آن با هوش مصنوعی تولید شده‌اند، اما تدوین اثر را انسان‌ها انجام داده‌اند.
بسیاری از شخصیت‌ها حالتی نامأنوس داشتند؛ اغلب آن‌قدر شبیه انسان واقعی بودند که عجیب به نظر می‌رسیدند و بقیه نیز در وضعیتی قرار داشتند که به «دره وهم‌آلود» معروف است؛ یعنی چهره‌ها و حرکاتشان به انسان شباهت دارد، اما این شباهت به‌جای ایجاد حس طبیعی، احساس ناخوشایندی به مخاطب منتقل می‌کند. شخصیت‌های چینی بسیار واقعی‌تر از شخصیت‌های سفیدپوست به نظر می‌رسیدند. همه آن‌ها هنگام دویدن ــ کاری که در فیلم زیاد انجام می‌دهند ــ مشکل داشتند و حرکاتشان شبیه راه‌رفتن یکنواخت و روان شخصیت‌های بازی‌های ویدئویی بود. یکی از شخصیت‌های اصلی، فضانوردی به نام وو شینگ‌یان، شباهت ترسناکی به «تیلی نوروود» دارد؛ بازیگر جنجالی ساخته‌شده با هوش مصنوعی که قرار است در فیلم هالیوودی آینده‌ای با عنوان «ناهم‌تراز» ایفای نقش کند.
با وجود استقبال‌نشدن از «سان‌شینگ‌دویی»، فعالان صنعت سینمای چین معتقدند این فیلم تنها آغاز راه سینمای مبتنی بر هوش مصنوعی در این کشور است.
یو یاقین، منتقد مستقل سینما در پکن، دلیل شکست فیلم را این‌طور توضیح می‌دهد: «فیلم سرگرم‌کننده نیست.» او معتقد است دست‌کم در کوتاه‌مدت، تولید فیلم‌های هوش مصنوعی در چین ادامه خواهد داشت، زیرا سرمایه‌گذاران ارزش زیادی برای این فناوری قائل‌اند.
یکی از فعالان حوزه توسعه فیلمنامه در پکن نیز می‌گوید در چند ماه گذشته، بیشتر پروژه‌هایی که به او پیشنهاد شده‌اند، فیلم‌های تولیدشده با هوش مصنوعی بوده‌اند. به گفته او، سرمایه‌گذاران چینی باور دارند این فناوری آینده سینماست؛ به‌ویژه از آن رو که تولید چنین فیلم‌هایی می‌تواند بسیار ارزان‌تر از آثار متعارف باشد.
او می‌گوید: «کاری که قبلاً ۱۰۰ نفر انجام می‌دادند، حالا با پنج نفر قابل انجام است و بقیه دیگر شغلی نخواهند داشت.»
در یکی از یادداشت‌های رسانه‌های دولتی چین نیز آمده است که اگرچه فیلم «سان‌شینگ‌دویی» «مملو از ایراد و نقص» است، ممکن است در تاریخ سینما به‌عنوان نقطه آغاز آنچه پس از این خواهد آمد، ثبت شود.
مخاطبان چینی با محتوای تولیدشده به کمک هوش مصنوعی بیگانه نیستند. هر ماه ده‌ها هزار مینی‌درام تولیدشده با هوش مصنوعی در پلتفرم‌های پخش بارگذاری می‌شوند؛ مجموعه‌های داستانی یک تا سه دقیقه‌ای که برای تماشا با تلفن همراه طراحی شده‌اند. این صنعت که تا چند سال پیش وجود نداشت، اکنون ارزشی حدود سه میلیارد دلار دارد. هرچند این رقم همچنان در مقایسه با صنعت سنتی سینما بسیار کمتر است، اما نشانه‌ای از مسیری است که صنعت سرگرمی در حال پیمودن آن است.
عملکرد ضعیف «سان‌شینگ‌دویی» در گیشه شاید به این دلیل هم باشد که مخاطبان تمایلی ندارند برای بلیت سینما ۵۰ یوان (حدود ۵ پوند و ۶۰ پنس) بپردازند، در حالی که می‌توانند محتوایی مشابه را به‌صورت رایگان در تلفن همراه خود تماشا کنند.
یکی از وبلاگ‌نویسان حوزه سینما در این‌باره نوشته است: «مینی‌درام‌های تولیدشده با هوش مصنوعی راهی برای گذراندن وقت می‌فروشند، اما فیلم‌هایی که در سینما نمایش داده می‌شوند، تجربه‌ای را عرضه می‌کنند که ارزش وقت‌گذاشتن دارد.»
یو نیز با لحنی امیدوارانه می‌گوید: «شاید مخاطبان همچنان بیشتر حاضر باشند برای فیلم‌هایی پول خرج کنند که تجربه‌ای منحصربه‌فردتر در اختیارشان می‌گذارند.»
