صادرات کیسه خون ایرانی به ۲ کشور/ بیشترین مصرف خون در تهران

مصطفی جمالی در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی خبرگزاری برگزیده های ایران در آستانه روز جهانی اهدای خون که همه‌ساله در 14 ژوئن مصادف با 24 خردادماه برگزار می‌شود، درباره وضعیت ذخایر خونی اظهار کرد: میانگین ذخایر خون در کشور در زمان حاضر حدود 10.59 روز است؛ یعنی اگر تا 10 روز هیچ اهدای خونی صورت نگیرد، باز هم نیاز کل کشور تأمین می‌شود. در تهران، این عدد حتی به 16 روز می‌رسد؛ یعنی اگر تا 16 روز هیچ خونی اهدا نشود، باز هم کمبود جدی نخواهیم داشت.

رشد اهدای خون در 1404

وی افزود: تا پایان اردیبهشت‌ماه، بالغ بر 456 هزار واحد خون اهدا شده که مقایسه آن با همین بازه زمانی در سال 1403، حاکی از رشد میزان اهدای خون هموطنان است.

شرایط اهدای خون چیست؟

وی درباره شرایط اهدای خون بیان کرد: داشتن حداقل 18 و حداکثر 65 سال سن، وزن بالای 50 کیلوگرم و همراه داشتن کارت شناسایی، برای اهدای خون الزامی است.

نحوه پایش سلامت خون‌های اهدایی

مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران درباره پایش سلامت خون‌های اهدایی بیان کرد: پزشکان مستقر در مراکز اهدای خون با پرسش سؤالاتی صلاحیت افراد برای اهدای خون را بررسی می‌کنند. این غربالگری اولیه تا حد زیادی تضمین می‌کند که خون‌های سالم وارد چرخه درمانی کشور شوند، در عین حال پیشرفت‌های تخصصی زیادی نیز در حوزه سلامت خون صورت گرفته است و با استفاده از سیستم تشخیص مولکولی (تست NAT) می‌توان بیماری‌های منتقله از راه خون را با سرعت بسیار بیشتری شناسایی کرد، در زمان حاضر بیماری‌های سفلیس، هپاتیت ب، هپاتیت سی و HIV در خون‌های اهدایی موردبررسی قرار می‌گیرند و برای مثال با استفاده از این تست‌ها می‌توان ویروس‌هایی مانند HIV و هپاتیت را حتی پیش از شروع علائم بیماری و در کمتر از 10 روز پس از ورود ویروس به بدن شناسایی کرد.

کمبود 1200 نیرو در حوزه انتقال خون

جمالی با بیان این‌که “در برخی ایام مانند مناسبت‌های مذهبی یا حتی رخداد حوادث و افزایش نیاز به خون، مانند حادثه انفجار بندر شهیدرجایی، شاهد افزایش مراجعه مردم برای اهدای خون هستیم.”، از  کمبود نیروی انسانی در مراکز انتقال خون گفت و توضیح داد: در زمان حاضر، بیشتر کمبود ما در حوزه نیروی انسانی است نه پایگاه‌ها، اکنون بیش از 200 پایگاه و مرکز اهدای خون در کشور وجود دارد اما ما برآورد کرده‌ایم که با کمبود حدود 1200 نیرو در مراکز انتقال خون مواجه هستیم و اگر سهمیه‌ا‌ی در آزمون استخدامی به ما داده شود آمادگی استخدام آن‌ها را داریم و اکنون منتظر اعلام رسمی اختصاص سهمیه هستیم.

صادرات کیسه خون تولید ایران به لیبی و پاکستان

مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران به مبادلات بین‌المللی در حوزه انتقال خون نیز اشاره و تصریح کرد: بخشی از این تعاملات بین‌المللی مربوط به تجهیزات انتقال خون است، اکنون تعدادی کیسه خون تولید ایران به لیبی و 800 هزار کیسه خون نیز به پاکستان صادر شده است و ممکن است در آینده به تاجیکستان هم صادر شود. اخیراً به تاجیکستان سفر کردیم؛ اکنون چند نفر از تاجیکستان در ایران حضور دارند و آموزش‌های مربوط با طب انتقال خون را دریافت می‌کنند، همچنین انتقال خون آن کشور با شرکت‌های ایرانی وارد مذاکره شده است تا برخی از محصولات دانش‌بنیان ما را خریداری کنند.

ایران، مرجع شرق مدیترانه در طب انتقال خون

وی ادامه داد: امروز ایران به‌عنوان مرجع منطقه شرق مدیترانه برای طب انتقال خون شناخته می‌شود. ما اقدام به برگزاری کنگره‌های بین‌المللی می‌کنیم و برای کشورها آموزش‌های برخط و آن‌لاین برگزار می‌کنیم، بسیاری از کشورها به ایران می‌آیند، دوره می‌بینند و بعد بازمی‌گردند.

وی درباره خودکفایی در تولید تجهیزات انتقال خون نیز گفت: در حوزه تجهیزات، برخی کیت‌هایی که برای پایش خون استفاده می‌شوند ساخت داخل هستند اما برخی از این فناوری‌ها، مانند تست NAT در دنیا تنها توسط دو تا سه کشور ساخته می‌شود.

تهران، بیشترین مصرف‌کننده خون در کشور

مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران درباره استان‌های با بیشترین میزان مصرف خون در کشور تصریح کرد: تهران بیشترین مصرف خون را در ایران دارد و پس از آن استان‌ سیستان و بلوچستان است که علت بخشی از آن ابتلا به برخی بیماری‌های خونی و بخشی نیز مربوط به کمرنگ بودن فرهنگ اهدای خون در این استان است به‌طوری که سیستان و بلوچستان نسبت به اهدای خون، مصرف خون بالایی دارد.

نیاز بیشتر به گروه‌های خونی منفی

جمالی درباره بیشترین گروه‌های خونی موردنیاز انتقال خون اعلام کرد: از نظر نوع گروه خونی، گروه‌های خونی منفی، به‌خصوص O منفی و AB منفی بیشتر دچار کمبود می‌شوند، ما علاقه‌مندیم همیشه ذخیره بالایی از این گروه‌ها داشته باشیم، چون بسیار حساس و کمیاب‌اند.

پلاسمای ایرانی‌ها به آلمان می‌رود

مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران در پاسخ به پرسشی درباره جمع‌آوری پلاسما نیز توضیح داد: در زمینه پلاسما نیز، فرآیندی روی آن انجام می‌شود تا بیشترین بهره‌وری دارویی از آن حاصل شود. تنها پالایشگاه خون کشور که در سال 1392 به بخش خصوصی واگذار شده بود، طی سه تا چهار ماه اخیر مجدداً به دولت بازگشته است و انتظار می‌رود تولید در آن تا پایان امسال آغاز شود. در زمان حاضر دو پالایشگاه در بخش خصوصی در کشور فعال هستند که داروهای آی‌وی‌آی‌جی (IVIG) و آلبومین تولید می‌کنند اما بخش عمده پلاسمای اهدایی به خارج از کشور ارسال می‌شود تا در آنجا به دارو تبدیل و مجدداً وارد کشور شود، در حالی که کشور باید توان تولید داخلی داروهای مشتق از پلاسما را داشته باشد.

وی اضافه کرد: اکنون پلاسمای استخراج‌شده از خون ایرانیان به آلمان می‌رود و از آن داروهای مشتق از پلاسما تهیه می‌شود و به کشور بازمی‌گردد.

وی در پاسخ به این پرسش که “ارسال پلاسمای ایرانی‌ها به کشورهای خارجی ممکن است خطرات بیولوژیک داشته باشد؟” گفت: در دنیای امروز، با توجه به تنش‌ها و دشمنی‌هایی که علیه کشور ما وجود دارد، هیچ جنایتی از برخی دشمنان بعید نیست، به همین دلیل باید برای امنیت ملی‌مان در تولید داخلی فرآورده‌های خونی کاملاً مستقل عمل کنیم، به همین دلیل است که ما همواره بر حاکمیتی بودن تولیدات خونی تأکید داریم و معتقدیم که فرآورده‌های خونی باید در داخل کشور تولید و تأمین شود.

جمالی درباره وضعیت تأمین داروهای مشتق از پلاسما نیز تصریح کرد: در گذشته، فرآورده‌هایی مثل آلبومین و فاکتور هشتم بیشتر تأمین می‌شد، اما در دو سال اخیر، این تأمین کاهش یافته است. مسئولین فعلی سازمان غذا و دارو به‌خوبی موضوع را درک کرده‌اند و در حال پیگیری هستند تا از هدررفت پلاسما جلوگیری شود و بیشترین میزان دارو از آن استخراج شود.

/+