بیماری قلبی عروقی (CVD) همچنان علت مرگ و میر شماره یک جهان است و به مرگ ۶.۱۸ میلیون نفر در سال میانجامد. ۵۲۰ میلیون نفر در جهان به بیماری قلبی عروقی مبتلا هستند و با پاندمی بیماری کووید-۱۹ توجه به بیماری قلبی عروقی اهمیت بیشتری یافته زیرا در صورت ابتلااین افراد به این بیماری، عوارض جدی و شدیدی ایجاد میشود.
به گزارش روز شنبه برگزیده های ایران از روابط عمومی مرکز درمان ناباروری ابنسینا، دکتر سعید آراسته جراح و متخصص اورولوژی، در این خصوص گفت: شعار روز جهانی قلب در سال ۲۰۲۱ به همه گیری کووید-۱۹ توجه داشته و بر ارتقای آگاهیبخشی، پیشگیری و مدیریت بیماریهای قلبی عروقی در سطح جهان تأکید کرده است و از همه افراد میخواهد که از دانش و همدلی خود برای اطمینان از سلامت قلب خود، عزیزانشان و جامعه استفاده کنند. شعار روز جهانی قلب در سال ۲۰۲۱ این است: «از قلب (همدلی) برای حمایت از همه قلبها، قلب خود و مبتلایان به بیماری قلبی عروقی استفاده کنید.»
وی به محورهای این شعار اشاره کرد و توضیح داد: شعار و برنامههای امسال روز جهانی قلب دربردارنده نکات مهمی است. نخست، به عدالت در دسترسی به دانش و خدمات مربوط به بیماری قلبی عروقی اشاره دارد که اطلاعرسانی گسترده بهخصوص با بهکارگیری رسانههای ارتباط جمعی و فضای مجازی، رسیدن به این هدف را آسانتر میکند. دوم، به پیشگیری از بیماری قلبی عروقی اشاره دارد و بدین منظور راهکارهایی ارائه شده است.
این پزشک متخصص تصریح کرد: همچنین براساس این شعار قطع مصرف دخانیات، تغذیه مناسب، ورزش و فعالیت بدنی، انجام معاینات منظم، استفاده از نرم گافزارهای سلامت که قابل نصب بر روی گوشی تلفن همراه است و تماس با اورژانس در صورت نیاز، توجه به مبتلایان به بیماری قلبی عروقی در دوران پاندمی کووید-۱۹ ضروری است.
آراسته ادامه داد: این افراد از ترس ابتلا به ویروس کرونا با خانواده و دوستان معاشرت نمیکنند، معاینات پزشکی را به تعویق میاندازند و دچار کاهش فعالیت بدنی میشوند که این وضعیت میتواند به پیشرفت بیماری منجر شود. در دنیای امروز به مدد فناوری دیجیتال، میتوان بر احساس انزوای این افراد فائق آمد و شرایط زندگی مبتلایان به بیماری قلبی عروقی را بهبود بخشید.
این اورولوژیست به عوامل خطر ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی اشاره و خاطرنشان کرد: نداشتن علامت دلیل بر سلامت قلب نیست و شناختن عوامل مؤثر در بروز بیماریهای قلبی گام نخست در حفظ سلامت قلب است. استعمال دخانیات، دیابت، فشارخون بالا، چاقی، نداشتن فعالیت بدنی، میزان کم HDL (کمتر از ۴۰ میلی گرم در دسیلیتر)، سابقه خانوادگی ابتلای زودرس به بیماریهای قلبی، و افزایش سن (در مردان از ۴۵ سالگی به بعد و در زنان از ۵۵ سالگی به بعد) علتهای شناختهشده در بروز بیماریهای قلبی هستند.
آراسته افزود: در بیماران قلبی اختلال در عملکرد جنسی و کاهش فعالیت جنسی شایع است و این موضوع بر کیفیت زندگی زناشویی ایشان اثر سوء میگذارد. کاهش یا از دست رفتن میل جنسی در بیماران قلبی به دلایل زیر اتفاق میافتد: ترس از وقوع سکته و مرگ ناگهانی طی رابطه جنسی، تفسیر تغییرات جسمی (افزایش ضربان قلب و تنفس) طی رابطه جنسی بهعنوان علائم قلبی و افسردگی بعد از حمله قلبی.
وی برخی از اختلالات عملکرد جنسی را عامل هشداردهنده بیماریهای قلبی عروقی دانست و یادآور شد: آسیب عروقی در اثر تصلب شرایین و افزایش فشارخون سبب اختلال در عملکرد جنسی مردان میشود. بنابراین به مردانی که دچار مشکل هستند باید درباره امکان وقوع بیماری قلبی عروقی در آینده نزدیک (طی پنج سال بعدی زندگی) هشدار داد و او را از لزوم اصلاح سبک زندگی و مشاوره با متخصص قلب و عروق آگاه کرد.
آراسته درباره بارداری در خانمهای مبتلا به بیماریهای قلبی عروقی گفت: خانمهای دچار مشکلات قلبی ممکن است ممنوعیت مطلق یا نسبی برای بارداری داشته باشند، بنابراین پیش از اقدام به بارداری باید با پزشک خود مشورت کنند.
عضو تیم تخصصی کلینیک سلامت جنسی مرکز درمان ناباروری ابنسینا درباره اثر داروها توضیح داد: داروهای قلبی عروقی بر میل جنسی، سطح انرژی و عملکرد جنسی فرد تأثیر میگذارند و در صورت نگرانی درباره این عوارض، بیمار نباید خودسرانه داروهای خود را کم یا قطع کند. در زنان یائسه که دچار بیماری قلبی عروقی شدهاند نیز تجویز استروژن موضعی بر استروژن سیستمیک (جذب خونی) اولویت دارد.
وی درباره تأثیر عوامل روانشناختی بر بیماریهای قلبی عروقی و همچنین سلامت جنسی مبتلایان به این بیماریها گفت: عوامل روانشناختی مانند استرس و سطح بالای اضطراب، بر هر دو موضوع، عملکرد جنسی و بیماری قلبی عروقی، اثر سوء دارند. بنابراین حمایت روانی از مبتلایان به بیماری قلبی عروقی ضروری است.
این متخصص اورولوژی یادآور شد: گاهی بیماران از اینکه درباره زندگی جنسی خودشان با پزشک صحبت کنند معذب میشوند و احساس ناراحتی میکنند. توصیه میشود کادر بهداشت و درمان با تمام بیماران قلبی عروقی درباره روابط زناشویی صحبت کنند، حتی اگر بیمار از وی سؤالی نپرسد و آگاهیهای لازم و خدمات مشاورهای در خصوص سلامت جنسی را به تمام بیماران و همسران ایشان ارایه دهند. مبتلایان باید بدانند که ابتلا به بیماری قلبی عروقی به معنای پایان زندگی جنسی نیست اما فرد مبتلا در صورتی میتواند فعالیت جنسی را از سر بگیرد که به وضعیت باثباتی از لحاظ قلبی عروقی رسیده باشد.
آراسته با تأکید بر ضرورت پیشگیری از ابتلا به کووید-۱۹ در بیماران مبتلا به بیماریهای قلبی عروقی خاطرنشان کرد: با توجه به عوارض شدید ابتلا به کووید-۱۹ در این دسته از بیماران لازم است بر اهمیت پیشگیری تأکید شود و این افراد باید افزون بر واکسیناسیون، دیگر دستورالعملهای بهداشتی مانند تماس حداقلی با دیگران، رعایت فاصله ایمن با دیگران، ماسک زدن، شستن دستها و تهویه مناسب را رعایت کنند.
وی اصلاح سبک زندگی را از مهمترین عوامل در پیشگیری از بروز بیماریهای قلبی عروقی و همچنین مدیریت این بیماری دانست و گفت: کاهش و قطع مصرف سیگار، رعایت رژیم غذایی متناسب با سن، سطح فعالیت بدنی و وضعیت طبی، انجام معاینات دورهای و منظم، ورزش و فعالیت بدنی حتی در حد روزی ۲۰ تا ۳۰ دقیقه پیادهروی و کاهش سطح استرسهای روزمره، به تمام افراد به خصوص مبتلایان به بیماری قلبی عروقی توصیه میشود.
عضو تیم تخصصی کلینیک سلامت جنسی مرکز درمان ناباروری ابنسینا یادآور شد: سلامت جنسی و بهبود روابط زناشویی در مبتلایان به بیماریهای قلبی عروقی نباید مغفول واقع شود، زیرا در کاهش استرس، بهبود کیفیت زندگی و افزایش امید به زندگی در این افراد و همسرانشان بسیار مؤثر است.
