به گزارش برگزیده، عراقچی در آغاز سخنان خود گفت: «امروز در اینجا گرد هم آمدهایم تا درباره عنوانی سخن بگوییم که نهتنها بازتابدهنده چالشهای پیش روی ما، بلکه بیانگر مسئولیتی است که همگی بر دوش داریم: فراخوان برای یک چرخش جهانی؛ بازگرداندن توسعه به کانون توجه، احیای انسانیت و استقرار دوباره عدالت در جهانی آشفتهتر.»
وی افزود: «دنیایی که در آن زندگی میکنیم، بیش از هر زمان دیگری به یک تغییر مسیر بنیادین نیاز دارد؛ چرا که در آن جنگ، مداخله، تحریم و اعمال زور، به جای آنکه استثنا باشند، به ابزارهای عادی سیاست تبدیل شدهاند.»
وزیر امور خارجه ایران ادامه داد: «حال پرسش اساسی این است: چگونه به این نقطه رسیدهایم؟ چگونه نظامی که برای جلوگیری از جنگ، حمایت از صلح، حراست از کرامت انسان و تضمین اجرای عدالت بنا شده بود، امروز در برابر تجاوز، کشتار غیرنظامیان و نقض آشکار حقوق بینالملل تا این اندازه ناتوان شده است؟»
عراقچی: مداخله نظامی امنیت ایجاد نمیکند
عراقچی پاسخ این پرسش را در «یک واقعیت تلخ» دانست و گفت: «دههها مداخله خارجی، فشار نظامی و جنگهای بیپایان در خاورمیانه، یک حقیقت انکارناپذیر را به اثبات رسانده است: مداخله نظامی امنیت ایجاد نمیکند و اعمال فشار و اجبار نیز به صلح منجر نمیشود.»
وی افزود: «در عوض، جنگ بهعنوان یکی از ابزارهای اصلی روابط بینالملل عادی شده و به تداوم الگویی از تقابل و منازعه دائمی انجامیده است.»
وزیر امور خارجه ایران در ادامه با اشاره به وضعیت غزه اظهار کرد: «تراژدی غزه و جنایات مستمر ارتکابی از سوی رژیم اسرائیل، از روشنترین و هولناکترین جلوههای این الگوی شکستخورده است.»
عراقچی گفت: «آنچه در غزه میگذرد، صرفاً یک تراژدی انسانی نیست؛ آزمونی برای وجدان و مسئولیت جمعی جامعه بینالمللی است. کشتار غیرنظامیان، آوارگی اجباری، مجازات جمعی و تخریب زیرساختهای حیاتی، زمانی که بدون پاسخگویی مؤثر باقی ماند، به لبنان هم گسترش یافت.»
«زور نظامی» به ابزاری برای بازطراحی منطقه تبدیل شده است
وی ادامه داد: «اکنون الگویی خطرناک شکل گرفته است؛ الگویی که در آن زور نظامی دیگر بهعنوان آخرین راهحل مورد استفاده قرار نمیگیرد، بلکه به سازوکاری دائمی برای بازطراحی چشمانداز سیاسی و امنیتی منطقه تبدیل شده است.»
عراقچی افزود: «در چنین شرایطی، تجاوز عادی میشود، تشدید تنش نهادینه میشود و ویرانی، از یک پیامد جنگ به ابزاری برای پیشبرد اهداف سیاسی تبدیل میگردد. این روند در مرزهای غزه و لبنان متوقف نشد.»
وزیر امور خارجه ایران در ادامه گفت: «تجاوز نظامی ایالات متحده و رژیم اسرائیل علیه ایران نیز در همین چارچوب قابل فهم است؛ جنگی که غیرقانونی، ناعادلانه و تجاوزکارانه و بدون هیچ تحرک قبلی بود.»
وی این جنگ را بخشی از «الگوی گستردهتر از تجاوزهای بدون مجازات» دانست و افزود: «از جمله کارزار ترورهای هدفمند مسئولان ایرانی، تهدید علیه مقامات و شخصیتهای سیاسی، نقض حاکمیت کشورها و بیکیفرمانی اقدامات تجاوزکارانه.»
عراقچی هشدار داد: «اگر با واکنش مؤثر جامعه بینالمللی مواجه نشوند، بهتدریج مرزهای ممنوعه حقوق بینالملل را از میان خواهند برد.»
وی در ادامه گفت: «چنین سیاستهایی نتایجی جز فاجعه کشتار ۱۶۸ دانشآموز بیگناه در میناب نخواهد داشت.»
وزیر امور خارجه ایران تأکید کرد: «کشتهشدگان اینگونه جنایات تنها اعدادی در میان آمار قربانیان جنگ نیستند. پشت هر یک از این جانهای ازدسترفته، یک خانواده، یک آینده و یک زندگی قرار داشت.»
عراقچی در پایان این بخش گفت: «این همان نقطهای است که باید از خود بپرسیم: تا کجا؟ چه زمانی میگوییم دیگر بس است؟»
اگر حقوق بینالملل گزینشی باشد، نمیتوان از حاکمیت قانون سخن گفت
وزیر امور خارجه ایران در ادامه سخنان خود گفت: «اگر حقوق بینالملل زمانی که منافع قدرتهای بزرگ اقتضا میکند نادیده گرفته شود، دیگر نمیتوان از حاکمیت قانون سخن گفت.»
وی افزود: «اگر حقوق بشر برای برخی ملتها حقی ذاتی و برای برخی دیگر امتیازی مشروط باشد، دیگر نمیتوان آن را جهانشمول نامید.»
عراقچی ادامه داد: «اگر نهادهای بینالمللی، از جمله سازمان ملل متحد، نتوانند در برابر تجاوز ایستادگی کنند و عاملان نقض حقوق بینالملل را پاسخگو سازند، طبیعی است که اعتبار و مشروعیت این نهادها آسیب ببیند.»
جهان بیش از هر زمان دیگری به چندجانبهگرایی نیاز دارد
وی تأکید کرد: «اما راهحل، کنار گذاشتن چندجانبهگرایی نیست. برعکس، جهان امروز بیش از هر زمان دیگری به چندجانبهگرایی واقعی، مؤثر و عادلانه نیاز دارد.»
عراقچی گفت: «چرخش جهانی مستلزم اراده و شجاعت سیاسی برای تغییر مسیر حرکت کنونی است: از نظامیگری به سوی توسعه پایدار، از مداخلهگرایی به سوی احترام به حاکمیت ملی، از مجازات جمعی به سوی حمایت از غیرنظامیان، از پاسخگویی گزینشی به سوی عدالت جهانشمول، و از جنگهای بیپایان به سوی صلحی پایدار.»
وزیر امور خارجه ایران افزود: «این تغییر مسیر یک انتخاب آرمانگرایانه نیست؛ یک ضرورت است.»
وی ادامه داد: «باید بپذیریم که هر جنگی هزینهای بسیار فراتر از میدان نبرد دارد. هزینه جنگها را مالیاتدهندگان میپردازند، اما سنگینترین بهای آن را مردم عادی با جان، خون، خانه، آینده و امنیت خود میپردازند.»
عراقچی تأکید کرد: «جهان به یک نسل دیگر از جنگهای بیپایان نیاز ندارد. به استقرار نیروهای نظامی بیشتر نیاز ندارد. به مداخله بیشتر و خونریزی بیشتر نیاز ندارد.»
توسعه باید بخشی از امنیت باشد/امنیت پایدار خاورمیانه نمیتواند از بیرون منطقه دیکته شود
وزیر امور خارجه ایران گفت: «آنچه جهان نیاز دارد، یک پارادایم جدید است؛ پارادایمی که در آن توسعه، بخشی از امنیت تلقی شود؛ حاکمیت کشورها محترم شمرده شود؛ حقوق بینالملل بدون تبعیض و بهطور برابر بر همگان اعمال گردد؛ و هیچ منفعت سیاسی، راهبردی یا ژئوپلیتیکی بر جان انسانها اولویت پیدا نکند.»
عراقچی در ادامه با تمرکز بر شرایط منطقه گفت: «در خاورمیانه، امنیت پایدار نمیتواند از بیرون منطقه دیکته شود.»
وی افزود: «امنیت منطقه باید متعلق به خود منطقه باشد. کشورهای منطقه باید بتوانند درباره امنیت، ثبات، توسعه و آینده مشترک خود گفتوگو کنند و راهحلهای خود را بدون مداخله قدرتهای خارجی بیابند.»
وزیر امور خارجه ایران گفت: «برای جمهوری اسلامی ایران، این صرفاً یک دیدگاه نظری نیست. این رویکرد، حاصل تجربهای تاریخی و درسی است که ملت ایران هزینههای سنگینی برای آن پرداخته است.»
عراقچی تأکید کرد: «ما باور داریم امنیت پایدار از مسیر گفتوگو، اعتمادسازی، همکاری و احترام متقابل میان کشورهای منطقه حاصل می شود، نه از مسیر حضور نظامی قدرتهای خارجی و تحمیل اراده آنان.»
وزیر امور خارجه ایران در پایان گفت: «جامعه بینالمللی امروز در برابر یک انتخاب تاریخی و تمدنی قرار دارد.»
وی افزود: «میتوانیم همین مسیر را ادامه دهیم؛ مسیر نظامیگری، مداخله، تقابل و جنگهای بیپایان. یا میتوانیم اراده و شجاعت تغییر مسیر را داشته باشیم.»
عراقچی ادامه داد: «میتوانیم توسعه را دوباره در مرکز توجه قرار دهیم. میتوانیم کرامت انسان را بر محاسبات قدرت مقدم بدانیم. میتوانیم عدالت را از انحصار و گزینش خارج کنیم. و میتوانیم دوباره به حقوق بینالملل معنا و اعتبار واقعی ببخشیم.»
وزیر امور خارجه ایران در پایان تأکید کرد: «این همان چرخش بنیادینی است که جهان امروز به آن نیاز دارد. و زمان آن، نه فردا و نه در آیندهای نامعلوم؛ زمان آن اکنون است.»
315
