عراقچی: وزارت خارجه محور مقاومت را تقویت میکند
عراقچی: وزارت خارجه محور مقاومت را تقویت میکند
به گزارش گروه سیاست خارجی خبرگزاری برگزیده های ایران، سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشورمان امروز دوشنبه با حضور در صحن علنی مجلس شورای اسلامی ایران با موضوع “اجرای تکالیف وزارت امور خارجه وفق قانون برنامه هفتم پیشرفت” تأکید کرد: وزارت امور خارجه در راستای تحقق اهداف مندرج در سند قانون برنامه هفتم توسعه و سایر اسناد بالادستی، اقدامات خود را در چهار مسیر کلان ساماندهی کرده است. مسیر امنیتمحور شامل دیپلماسی بازدارندگی، دیپلماسی جنگ و دفاع، و دیپلماسی مقاومت، مسیر اقتصادی و توسعهمحور شامل دیپلماسی اقتصادی، دیپلماسی اقتصاد مقاومتی، و دیپلماسی استانی.
متن سخنرانی عراقچی بهشرح زیر است:
بسم اللّه الرّحمن الرّحیم
با سلام و احترام خدمت رئیس محترم مجلس و نمایندگان معزز خانه ملت
از فرصتی که در اختیار اینجانب، برای ارائه گزارشی در مورد اهمّ اقداماتی که در اجرای تکالیف مواد 100 و 101 فصل 21 قانون برنامه هفتم قرار گرفته است، سپاسگزاری مینمایم.
در طول 14 ماه گذشته، وزارت امور خارجه برای رسیدن به اهداف موردنظر در سند قانون برنامه هفتم و دیگر اسناد بالادستی، در چهار مسیر کلی اقدامات خود را در پیش گرفته است:
1. مسیر امنیتمحور شامل دیپلماسی بازدارندگی، دیپلماسی جنگ و دفاع، و دیپلماسی مقاومت
2. مسیر اقتصادی و توسعهمحور شامل دیپلماسی اقتصادی، دیپلماسی اقتصاد مقاومتی و دیپلماسی استانی
3. مسیر تولید نفوذ و قدرت شامل دیپلماسی همسایگی، ائتلافسازی، و تعامل با قدرتهای نوظهور
4. مسیر جریانساز و اندیشهمحور شامل دیپلماسی اندیشکدهای، دیپلماسی عمومی و رسانهای،
در این چارچوب، به اقدامات صورتگرفته در اجرای تکالیف مواد 100 و 101 قانون برنامه هفتم بهصورت فشرده اشاره میشود:
1 ـ بند 1 ماده 100 قانون؛ تثبیت و تقویت اقتدار محور مقاومت و حمایت از جریانهای وحدتآفرین در جهان اسلام
همانگونه که نمایندگان محترم اطلاع دارند از ابتدای دولت چهاردهم با چند موج از جنایات رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه محور مقاومت و جهان اسلام مواجه بودهایم: از ترور شهید اسماعیل هنیه در روز پس از تحلیف ریاستجمهوری تا ترور شهید سید حسن نصرالله، رهبر پرافتخار حزبالله؛ از جنایات علیه مردم مظلوم لبنان و سوریه و یمن و فلسطین تا حملات رژیم صهیونیستی علیه کشورمان؛ و نهایتاً حمله به سران حماس در قطر، در این شرایط، بخش زیادی از انرژی دستگاه دیپلماسی صرف پشتیبانی از جبهه مقاومت شده است و وزارت امور خارجه در حقیقت در حد وزارت امور خارجه جبهه مقاومت ایفای نقش کرده است. چند دور سفرهای منطقهای اینجانب، از جمله سفرهای اینجانب به دمشق و بیروت در اوج درگیریها، حضور قوی هیئتهای دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران در سازمانهای بینالمللی، ملاقاتها، گفتگوهای تلفنی و نامههای اینجانب و همکارانم به همتایان، دبیرانکل سازمانهای منطقهای و بینالمللی، با همین هدف صورت گرفته است، در همین راستا، فعالسازی و بهرهگیری از ظرفیتهای سازمانهای منطقهای و بینالمللی بهویژه سازمان همکاری اسلامی، جنبش عدمتعهد، گروه بریکس و سازمان همکاری شانگهای مورد تأکید ویژه قرار گرفت. بهدرخواست ما سه نشست اضطراری سازمان همکاری اسلامی برای بررسی موضوعات فلسطین، لبنان و ایران تشکیل شده است که در این فاصله کوتاه بیسابقه میباشد، همچنین در فرصتهای دوجانبه و چندجانبه رسمی و از طریق دیپلماسی عمومی و رسانهای برای راهاندازی یا حمایت از ابتکارهای دیپلماتیک در جهت اعمال فشار علیه رژیم صهیونیستی استفاده شد.
2 ـ بند 2 ماده 100 قانون؛ «کنشگری فعال در موضوعات مختلف بینالمللی و افزایش نقش منطقهای جمهوری اسلامی ایران و تقویت نظام چندقطبی با اقدامات سیاسی این تکلیف نیز همچون تکلیف قبلی، از وظایف و مأموریتهای کلیدی وزارت امور خارجه است، اقدامات در این زمینه در ابعاد مختلف بهویژه در ابعاد سیاسی و حقوقی بینالمللی دنبال شده است،
در این رابطه میتوان به موارد زیر در طول یک سال گذشته اشاره کرد:
دفاع از مواضع کشورمان و مقابله با هجمههای بینالمللی از جمله در موضوعات حقوقبشری؛ تبیین دستاوردهای حقوقبشری جمهوری اسلامی ایران و وضعیت حقوق بشر در کشورهای مدعی؛ حفاظت و پاسداری نسبت به اقدامات و ادعاهای نقض حاکمیت و تمامیت سرزمینی کشورمان با استفاده از امکانات حقوقی و بینالمللی؛ ایفای نقش فعالانه در چهارچوب سازمانهای منطقهای و بینالمللی چه در چهارچوب سازمان ملل و چه در نهادهایی همچون سازمان همکاری اسلامی، سازمان همکاری شانگهای و گروه بریکس؛ طراحی و پیگیری اقدامات در سطوح دوجانبه، چندجانبه و بینالمللی برای مقابله با اقدامات قهری و تحریمهای یکجانبه؛ و از همه مهمتر دیپلماسی فعال در جهت مقابله با تجاوز رژیم صهیونیستی و آمریکا به کشورمان و اجماعسازی در سطح بینالمللی علیه این تجاوز، که منجر به محکومیت آن از سوی بیش از 120 کشور جهان شد؛ کنار پیشبرد همهجانبه سیاست حسن همسایگی؛ روابط مستحکم با روسیه و چین؛ رایزنیهای مستمر با کشورهای همسو بهویژه میان همسایگان و قدرتهای نوظهور؛ حمایت از مردم فلسطین و لبنان و جنبشهای مقاومت در عرصههای منطقهای و بینالمللی؛ گسترش میدان دیپلماسی و استفاده از ظرفیتهای دیگر مناطق، و بالاخره دیپلماسی فعال در سازمان ملل در موضوع موسوم به سازوکار ماشه که منجر به ایجاد شکاف در شورای امنیت با اعلام مواضع قاطع چین و روسیه و حمایت 121 کشور عضو جنبش عدمتعهد از مواضع ایران، روسیه و چین علیه سازوکار ماشه، و عدم پذیرش اعاده قطعنامههای گذشته شورای امنیت شد.
3 ـ بند 3 ماده 100: تکلیف به وزارت امور خارجه برای «بازنگری آییننامه شورایعالی ایرانیان خارج از کشور»
متن این آییننامه توسط دبیرخانه شورایعالی امور ایرانیان خارج از کشور وزارت امور خارجه تهیه و پس از تأیید در کمیسیون سیاسی و امنیت ملی دولت، در جلسه هیئت دولت ارائه شد. این سند در تاریخ 14 آذر 1403 به تصویب هیئت وزیران رسید و در تاریخ 28 آذر 1403 توسط هیئت وزیران ابلاغ شد.
4 ـ بند الف ماده 101: تکلیف به وزارت امور خارجه برای «تهیه طرح جامع ارتقای کارآمدی و اثربخشی سیاست اقتصادی با تمرکز بر پیوندهای اقتصادی همسایگان»
معاونت اقتصادی وزارت امور خارجه پیشنویس این طرح را تهیه کرد و پس از تبادلنظر و مشورت با دیگر نهادهای ذیربط، نهایتاً در جلسه مورخ 4 آذر 1403 ستاد هماهنگی روابط اقتصادی خارجی به تصویب اعضای ستاد، بهعنوان مرجع تصویب این سند، رسید. این سند در تاریخ 20 آذر 1403 برای معاون اول محترم رئیسجمهوری و دبیر محترم هیئت دولت ارسال شد.
5 ـ بند ب ماده 101: وظیفه «انعقاد و تعمیق موافقتنامههای تجارت ترجیحی و آزاد با کشورهای هدف»
وظیفه انعقاد موافقتنامههای تجارت ترجیحی و آزاد بهعنوان یک موضوع تخصصی در حیطه وظایف ذاتی وزارت صمت است و وزارت امور خارجه همچون سایر بندهای ماده 101 وظیفه تسهیل، زمینهسازی، کمک و همکاری در این زمینه را بهعهده دارد. وزارت امور خارجه در مکاتبات خود با سازمان برنامه و بودجه و دبیر محترم هیئت دولت آمادگی خود را برای همکاری در این زمینه یادآور شده است.
6 ـ بندهای پـح ماده 101: «تسهیلگری در حوزه دیپلماسی اقتصادی برای اشخاص حقیقی و بنگاههای اقتصادی»
طی چهارده ماه دوران فعالیت اینجانب بهعنوان وزیر امور خارجه، اقدامات بسیار زیادی در این راستا انجام گرفته است، یکی از مهمترین این اقدامات، اجرایی شدن موافقتنامه تجارت آزاد بین جمهوری اسلامی ایران و اتحادیه اقتصادی اورسیا بوده است که موجب میشود بیش از 87 درصد از کالاها با تعرفه صفر میان ایران و کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا (شامل روسیه، ارمنستان، قزاقستان، قرقیزستان و بلاروس) جابهجا شوند، بهدنبال آن هستیم که تجارت با دیگر کشورهای همسایه و مناطق پیرامونی هم با اولویت اجرای موافقتنامههای تجاری موجود و تشکیل مناطق آزاد تجاری تسهیل و حمایت شوند، دیگر محور مهم فعالیتهای همکاران ما، ایفای نقش فعال در ترتیبات چندجانبه منطقهای و بینالمللی اقتصادی با هدف تسهیل و تقویت مناسبات اقتصادی با کشورهای عضو این سازمانها بوده است، از جمله کشورمان میزبانی سه نشست وزرای امور خارجه، وزرای راه و وزرای کشور کشورهای عضو سازمان اکو در ایران، و برگزاری نشست مشترک وزرای امور خارجه کشورهای عضو اکو و آسهآن بهریاست مشترک ایران و مالزی در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک را بهعهده گرفت.
برگزاری مستمر جلسات ستاد هماهنگی روابط اقتصادی خارجی با حضور نمایندگان همه نهادها و وزارتخانههای اقتصادی، برگزاری 18 نشست کمیسیونهای مشترک اقتصادی با کشورهای مختلف، تشکیل ستاد دیپلماسی استانی با هدف تسهیل در گسترش روابط خارجی استانها با کشورهای هدف بهویژه کشورهای همسایه و برگزاری دو همایش در شیراز و مشهد، برگزاری وبینارهای تجاری بین استانها و رؤسای نمایندگیهای جمهوری اسلامی ایران در خارج و رؤسای اتاقهای بازرگانی و نهادهای تجاری دولتی در کشورهای هدف صادراتی، تأمین اطلاعات اقتصادی موردنیاز فعالان اقتصادی کشور از طریق پایگاه اینترنتی معاونت دیپلماسی اقتصادی و راهاندازی «میز خدمت» در معاونت دیپلماسی اقتصادی، از دیگر اقدامات در راستای انجام این تکلیف بودهاند.
7 ـ بند خ ماده 101: تکلیف به وزارت امور خارجه برای «کمک به ارتقای جایگاه جمهوری اسلامی در سطح منطقه و بینالمللی با استفاده از ظرفیتهای بینالمللی و توسعه سواحل مکران»
طی چهارده ماه گذشته، اقدامات متعددی برای تحقق این هدف انجام شده است، از جمله مشارکت فعال در سازمان همکاری شانگهای، گروه بریکس، سازمان همکاری اقتصادی اکو، اتحادیه اقتصادی اوراسیا از جمله در جنبههای اقتصادی و ترانزیت؛
رایزنیهای سیاسی و تسهیل همکاری اقتصادی در جهت توسعه سواحل مکران با اولویت ﺗﮑﻤﯿﻞ ﺑﻨﺪر ﭼﺎﺑﻬﺎر، و تکمیل و متصل کردن کلیه بنادر گذری (ترانزیتی) سواحل ﺷﻤﺎﻟﯽ و ﺟﻨﻮﺑﯽ ﮐﺸﻮر؛ اقدامات متعدد در عرصه دیپلماسی اقتصادی در جهت تنوعبخشی بیشتر ﺑﻪ ﺑﺎزارﻫﺎی ﺻﺎدراﺗﯽ و وارداﺗﯽ ﮐﺸﻮر؛ معرفی فرصتهای سرمایهگذاری و طرحهای ملی و استانی به علاقهمندان از طریق نمایندگیهای جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور، کمک به حل مشکلات سرمایهگذاران خارجی؛ تلاش برای ﯾﺎﻓﺘﻦ ﺳﺎزوﮐﺎرﻫﺎی ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺗﺤﺮیمهای بانکی و بیمهای بهویژه از طریق گسترش ﭘﯿﺎمرسانهای بانکی جایگزین سوئیفت، و کمک به انعقاد پیمانهای دو یا چند جانبه پولی، تجاری و سرمایهگذاری با اقتصادهای نوظهور و همسایگان؛ همکاری با وزارت جهاد کشاورزی در جهت توسعه کشت فراسرزمینی؛ پیگیری امور حقاﺑﻪﻫﺎ از ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﻫﻤﺴﺎﯾﻪ و ﺑﻬﺮهﻣﻨﺪی ﮐﺸﻮر از دﺳﺘﺎوردﻫﺎی ﻋﻠﻤﯽ و فنآوراﻧﻪ دﯾﮕﺮ کشورها در امر مصرف و توزﯾﻊ آب؛
همکاری با عراق در حوزه انرژی، امضای قرارداد ترکمنستان و ایران جهت سوآپ گاز ترکمنستان از طریق ایران به عراق؛ پیشبرد طرح تبادل برق میان ایران و روسیه از طریق جمهوری آذربایجان؛ همکاری در جهت ارتقای صنعت گردشگری؛ ارﺗﻘﺎی ﺟﺎﯾﮕﺎه ﮐﺸﻮر در زﻣﯿﻨﻪ ﺗﺠﺎرت ﺑﺎ ﺗﺄکید بر ﺗﺠﺎرت فنآوری و دانشﺑﻨﯿﺎن و ﺻﺪور ﺧﺪﻣﺎت ﻓﻨﯽ و ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ؛ و اﻧﺘﻘﺎل و ﺧﺪﻣﺎت ﻣﻌﺎوﺿﻪ (ﺳﻮآپ) اﻧﺮژی اﻋﻢ از ﮔﺎز، نفت و برق ﺑﺎ ﻫﻤﮑﺎری دﺳﺘﮕﺎههای ذیرﺑﻂ.
وزارت امور خارجه همچنین در جهت توسعه سواحل مکران در چهارچوب کارکردهای خود ایفای نقش کرده است، سومین همایش دیپلماسی استانی با عنوان توسعه دریامحور در سال جاری در بندر چابهار برگزار خواهد شد.
/+