به گزارش برگزیده، خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام ارشد ایرانی گزارش داد که اظهارات اخیر جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا درباره برنامه هسته‌ای ایران صرفاً بازتاب‌دهنده «ایده‌ها و مطالبات طرف آمریکایی» است و هیچ سنخیتی با خواسته‌های اساسی تهران ندارد.
این مقام آگاه با رد هرگونه گفت‌وگوی مستقیم یا غیرمستقیم درباره پرونده هسته‌ای افزود که تاکنون هیچ‌گونه مذاکره‌ای میان ایران و ایالات متحده درباره برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای انجام نشده است.
وی با تاکید بر لزوم تغییر در رفتار واشنگتن تصریح کرد ایالات متحده پیش از هر چیز باید شروط اعلام‌شده از سوی تهران را محقق سازد تا پس از آن امکان بحث پیرامون مسائل هسته‌ای فراهم شود.
این مقام ارشد ایرانی به رسمیت شناختن رسمی حق غنی‌سازی اورانیوم از سوی ایالات متحده را «خط قرمز قطعی تهران» برشمرد و خاطرنشان ساخت که ایران هرگز از حق قانونی خود برای غنی‌سازی چشم‌پوشی نخواهد کرد، اما جزئیات فنی و سطح ظرفیت آن می‌تواند در مراحل بعدی مورد بررسی قرار گیرد.
چرخش تاکتیکی ونس؛ عبور از دکترین «غنی‌سازی صفر» ترامپ
اظهارات ونس در مصاحبه با رویترز از سوی تحلیلگران بین‌المللی به عنوان نشانه‌ای از تعدیل مواضع سرسختانه پیشین واشنگتن ارزیابی شده است.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در بهمن‌ماه گذشته و یک روز پیش از آغاز جنگ علناً اعلام کرده بود که ایران نباید هیچ سطحی از غنی‌سازی حتی در مقیاس ۲۰ یا ۳۰ درصد را در اختیار داشته باشد و در فروردین‌ماه نیز از ضرورت انتقال کامل ذخایر به خارج از کشور سخن گفته بود.
با این حال، ونس در موضع‌گیری تازه خود خواستار توقف غنی‌سازی ۶۰ درصدی و کاهش معنادار ظرفیت سانتریفیوژها شد و ادبیات الزام به غنی‌سازی صفر را تکرار نکرد.
معاون ترامپ با طرح این ادعا که سوخت ۶۰ درصدی ضرورتی برای مصارف غیرنظامی ندارد، اعلام کرد واشنگتن از توافقی که متضمن عدم دستیابی ایران به سلاح باشد استقبال می‌کند.
این رویکرد یادآور ساختار توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ (برجام) است که در دوران ریاست‌جمهوری باراک اوباما حاصل شد و غنی‌سازی را در سقف ۳.۷۵ درصد تثبیت کرد؛ توافقی که ترامپ در سال ۲۰۱۸ به شکل یک‌جانبه از آن خارج شده بود.
الجزیره: واشنگتن اولویت‌های تهران را نادیده می‌گیرد
با این وجود، شبکه خبری الجزیره در گزارشی تحلیلی تاکید کرد تمرکز واشنگتن بر مباحث فنی غنی‌سازی، نادیده گرفتن اولویت‌های اصلی تهران در معادله کنونی است.
سایمون مابون، استاد روابط بین‌الملل در دانشگاه لنکستر به الجزیره گفت چشم‌انداز دستیابی ایران به تسلیحات هسته‌ای همواره دور از ذهن بوده و دغدغه اصلی مذاکره‌کنندگان ایرانی در حال حاضر لغو تحریم‌های اقتصادی، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده، شکستن محاصره دریایی و پایان دادن به منازعات منطقه‌ای به‌ویژه در لبنان است.
مابون خاطرنشان ساخت که طرح پیشنهادی تهران در جریان مجمع عمومی سازمان ملل شامل توقف جنگ در تمام جبهه‌ها، رفع محاصره بنادر و آزادسازی اموال بلوکه‌شده در ازای بازگشایی هفت‌روزه تنگه هرمز بود که توسط ترامپ رد شد.
وی افزود نرمش ظاهری ونس نشان‌دهنده تردید واشنگتن درباره میزان امنیت تردد انرژی در تنگه هرمز است، زیرا اگر کاخ سفید از بازگشت کامل خطوط اطمینان داشت، مواضع بسیار سخت‌تری اتخاذ می‌کرد.
این ارزیابی در شرایطی مطرح می‌شود که تنش‌ها در آبراهه هرمز همچنان ادامه دارد و روز سه‌شنبه نیز ۱۲ خدمه یک نفتکش با پرچم پاناما بر اثر اصابت پرتابه‌ای ناشناس در این تنگه مجروح شدند.
رجزخوانی روبیو در آتن و موضع قاطع پزشکیان پیرامون مذاکرات بیهوده
هم‌زمان با لحن محتاطانه ونس، سایر مقامات آمریکایی رویکردی تهاجمی‌تر را به نمایش گذاشته‌اند.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا در جمع خبرنگاران در آتن ادعا کرد که ایران کنترل تنگه هرمز را از دست داده و صادرات نفت کشورهای حوزه خلیج فارس به سطح پیش از جنگ بازگشته است.
روبیو با تکرار ادعاهای پیشین، وضعیت اقتصادی ایران را در حال سقوط مطلق توصیف کرد و گفت واشنگتن هرگز اجازه نخواهد داد تهران به سلاح هسته‌ای یا توان بازدارندگی غیرقابل‌دسترس دست پیدا کند.
در تهران، رویکرد متناقض واشنگتن با انتقاد شدید دستگاه اجرایی همراه بوده است.
مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران روز دوشنبه در دیداری رسمی اعلام کرد مذاکره با کشوری که در میانه گفت‌وگو دست به تجاوز نظامی می‌زند بی‌فایده است.
پزشکیان با اشاره به سه بار حمله نظامی پس از جلسات دیپلماتیک تاکید کرد هدف آمریکا نه توافق، بلکه براندازی ساختار جمهوری اسلامی است و با طرفی که روزانه به ترور، تحریم و نقض تعهدات متوسل می‌شود مذاکره‌ای معنا ندارد.
با این حال، سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران در نشستی با سفرای خارجی یادآور شد که تنها مذاکراتی که بر پایه «عدالت و انصاف» استوار باشد می‌تواند به بحران خاتمه دهد.
ناظران مسائل راهبردی معتقدند ورود جنگ به هشتمین ماه خود و فشارهای متقابل در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، کاخ سفید را ناچار به بازبینی در خطوط قرمز پیشین کرده است، اما پافشاری تهران بر حفظ چرخه کامل غنی‌سازی و گره زدن آن به پایان واقعی محاصره، دستیابی به هرگونه توافق فوری را به آزمونی پیچیده برای دیپلماسی تبدیل ساخته است.
