برگزیده – مهسا مژدهی: همانطور که دونالد ترامپ رئیسجمهور ایالات متحده اخیرا در شبکههای اجتماعی نوشت، کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، بالاخره ناچار شد استعفای خود را از مقامی که دو سال قبل با افتخار به دست آورده بود، اعلام کند. استارمر صبح شنبه در مقابل رسانهها اعلام کرد که از کار کنارهگیری خواهد کرد و به محض مشخص شدن نخستوزیر بعدی، دولت را ترک خواهد کرد.
کمتر از دو سال پس از آنکه حزب کارگر به پیروزی تاریخی در انتخابات دست پیدا کرد، استارمر با درخواستهای فزایندهای از سوی نمایندگان حزبش روبهرو شد تا زمانبندی خروج خود را مشخص کند. بسیاری از آنان نگران بودند که پیش از انتخابات عمومی بعدی، حزب کارگر در برابر تهدید فزاینده حزب نایجل فاراژ آسیبپذیر شود. این آسیبپذیری از آن بابت ترسناک بهنظر میرسید که میتوانست بریتانیا را در دام پوپولیستهای راستگرا بیندازد. اتفاقی که اروپا، مطلقا در حال حاضر از آن استقبال نمیکند.
در همین حین و در شرایطی که استارمر استعفا داده، اندی برنهام، شهردار پیشین منچستر برای رهبری حزب کارگر و به طبع آن نخستوزیری آماده شده است، نایجل فاراژ، رهبر حزب راستگرای اصلاح بریتانیا، خواستار برگزاری انتخابات سراسری «در زودترین تاریخ ممکن» شد. فاراژ در شبکه اجتماعی ایکس، کییر استارمر را بیعرضهترین نخستوزیر بریتانیا خواند و گفت که این کشور به تغییر واقعی نیاز دارد. کمی بنداک، رهبر حزب محافظهکار، حزب اصلی مخالف با حزب کارگر، هم کمی پیش از انتشار بیانیه استارمر، او را نخستوزیری افتضاح خواند.
چرا استارمر رفتن را به ماندن ترجیح داد؟
در حالی که استارمر روز جمعه تأکید کرده بود که در هر رقابت رهبری حزب خواهد جنگید، گفتوگوهای او با وزرا و همچنین زمانی که آخر هفته را همراه همسرش، ویکتوریا، در اقامتگاه رسمی چکرز گذراند، نظرش را تغییر داد. آنطور که رسانههای بریتانیایی نوشتهتند، گفته میشود بیش از شش وزیر کابینه در دیدارهای خصوصی به او گفته بودند که زمان کنارهگیریاش فرا رسیده است. در همین حال، استارمر و حلقه نزدیکانش از روز شنبه مشغول تهیه پیشنویس سخنرانی استعفا شدند.
در ماههای اخیر استارمر در سیاست داخلی بریتانیا تبدیل به چهرهای از شکست شده بود. منتقدان او که حتی در میان هم حزبیهایش کم نبودند، میگفتند نه سیاستهای حزب، بلکه شخص استارمر مشکل اصلی است.
جانشین استارمر با چالشهای بزرگی از جمله وضعیت دشوار اقتصاد بریتانیا، شرایط بیثبات بینالمللی و همچنین رقابت فزاینده حزب کارگر با حزب نایجل فاراژ روبهرو خواهد شد.
استارمر در دو سال گذشته در تحقق وعدههای خود برای رشد اقتصادی، بهبود خدمات عمومی و کاهش فشار هزینههای زندگی با دشواری روبهرو شد. افزون بر این، مجموعهای از اشتباهات سیاسی نیز به جایگاه او آسیب زد؛ از جمله انتصاب پیتر مندلسون، سیاستمداری که به دلیل ارتباط با جفری اپستین با حواشی فراوانی مواجه بوده، بهعنوان سفیر بریتانیا در آمریکا.
در حال حاضر نگرانی برای چپها این است که حزب کارگر در حال از دست دادن بخشی از رایدهندگان لیبرال خود به نفع حزب سبز است و همزمان با رشد حزب راستگرای «اصلاح بریتانیا» به رهبری نایجل فاراژ نیز روبهروست؛ حزبی که در نظرسنجیهای سراسری پیشتاز شده است.
از این پس چه خواهد شد؟
گاردین نوشته است: تصمیم استارمر برای اعلام کنارهگیری، رقابتی را میان نمایندگان حزب کارگر برای انتخاب هفتمین نخستوزیر بریتانیا در ده سال گذشته آغاز میکند. در حال حاضر اندی برنهام بیشترین شانس را برای جانشینی او دارد و اگر رقیبی نداشته باشد، ممکن است ظرف چند هفته آینده وارد دفتر نخستوزیری در خیابان داونینگ شود.
کییر استارمر اعلام کرد که ثبت نام نامزدهای جانشینی او دو هفته دیگر آغاز میشود. استارمر اعلام کرد که از کمیته اجرایی ملی حزب کارگر خواهد خواست جدول زمانی رقابت رهبری را تعیین کند؛ بهطوری که نامزدیها از ۹ ژوئیه آغاز شود و روند انتخاب رهبر جدید پیش از تعطیلات تابستانی پارلمان، تنها یک هفته بعد، به پایان برسد. جدیترین گزینه تا امروز اندی برنهام شهردار منچستر و سیاستمدار کاریزماتیک و نسبتا جوان انگلیسی است که در دوران کرونا به خوبی درخشید.
نخستوزیر گفت تا زمان بازگشت پارلمان در ماه سپتامبر در سمت خود باقی خواهد ماند؛ بنابراین در نشست بعدی ناتو در اوایل ژوئیه نماینده بریتانیا خواهد بود. با این حال، اگر برنهام بدون رقیب وارد رقابت شود، ممکن است همزمان با آغاز تعطیلات پارلمان در ۱۶ ژوئیه قدرت را در دست بگیرد.
برنهام روز دوشنبه پس از پیروزی در انتخابات میاندورهای حوزه میکرفیلد و شکست حزب ریفورم، سوگند نمایندگی یاد کرد. انتظار میرود او بهراحتی حد نصاب ۸۱ امضای لازم برای نامزدی را کسب کند. متحدانش میگویند از حمایت بیش از ۲۰۰ نماینده برخوردار است.
پیش از این وس استریتینگ، وزیر بهداشت پیشین که در اعتراض به رهبری استارمر استعفا داده بود، اعلام کرد قصد نامزدی دارد؛ اما مشخص نیست از حمایت کافی برخوردار باشد. برخی معتقدند او ممکن است در ازای دریافت یک سمت کابینه با برنهام به توافق برسد. این پیشبینیها درست از آب درآمد و استریتینگ ظاهرا حمایت خود را از برنهام اعلام کرده است.
برنهام در سال ۱۹۷۰ در لیورپول متولد شد. پدرش مهندس مخابرات و مادرش منشی یک پزشک بود. او در روستای کالچث در منطقه چشر، نهچندان دور از میکرفیلد، بزرگ شد. برنهام که ریشههای ایرلندی دارد، در مدارس دولتی کاتولیک تحصیل کرد و بارها درباره باورهای مذهبی خود سخن گفته است. او در سال ۲۰۲۳ با پاپ فرانسیس هم دیدار کرد.
برنهام موفق شد در دانشگاه کمبریج در رشته ادبیات انگلیسی تحصیل کند. پس از فارغالتحصیلی، مسیر آشنای بسیاری از سیاستمداران بریتانیایی را در پیش گرفت؛ ابتدا پژوهشگر تسّا جوئل، نماینده حزب کارگر در جنوب لندن، شد و سپس بهعنوان مشاور کریس اسمیت، وزیر فرهنگ وقت، فعالیت کرد.
برنهام در سال ۲۰۰۱ به نمایندگی از حوزه «لِی» وارد پارلمان شد؛ منطقهای در شمال انگلستان که به زادگاهش نزدیک بود. او در دولت تونی بلر به مقام معاونت وزارت رسید و بعدها در کابینه گوردون براون سمتهای مهمی از جمله معاون وزارت خزانهداری، وزیر فرهنگ، رسانه و ورزش و در نهایت وزیر بهداشت را بر عهده گرفت.
پس از شکست حزب کارگر در انتخابات سال ۲۰۱۰، برنهام برای نخستین بار نامزد رهبری حزب شد اما در جایگاه چهارم قرار گرفت. او در سال ۲۰۱۵ بار دیگر وارد رقابت شد و حتی در ابتدا یکی از بختهای اصلی محسوب میشد، اما در نهایت از جرمی کوربین شکست خورد. با این حال بعدها در تیم سیاسی کوربین فعالیت کرد. در سال ۲۰۱۷ تصمیم گرفت وستمینستر را ترک کند و مسیر سیاسی خود را در سطح محلی ادامه دهد. همان سال بهعنوان شهردار منچستر بزرگ انتخاب شد.
بنا بر گزارش گاردین، برنهام در مقام شهردار توانست اقتصاد محلی شهر را تقویت کند و مهارتهای سیاسی خود را به نمایش بگذارد.
با این حال، مهمترین انتقادی که همواره به برنهام وارد شده، انعطافپذیری بیش از حد سیاسی اوست. او در دولتهای سه رهبر کاملاً متفاوت حزب کارگر یعنی تونی بلر، گوردون براون و جرمی کوربین، سمتهای مهمی داشته و همین مسئله باعث شده برخی منتقدان او را «آفتابپرست » بنامند.
۳۱۲/۴۲
