به گزارش برگزیده، کاظم غریب‌آبادی، معاون حقوقی و بین‌المللی وزارت امور خارجه، در گفت‌وگو با شبکه خبر، در واکنش به نقض یادداشت تفاهم اسلام‌آباد از سوی آمریکا و حملات این کشور به مناطقی از جنوب ایران به بهانه اعمال حاکمیت ایران در تنگه هرمز اظهار کرد: در تفاهم‌نامه‌ای که میان ایران و آمریکا تحت عنوان یادداشت تفاهم اسلام‌آباد منعقد شد، یکی از بندها مربوط به تنگه هرمز است. بر اساس آن، جمهوری اسلامی ایران باید ترتیباتی را اتخاذ خواهد کرد که زمینه عبور ایمن کشتی‌های تجاری از تنگه هرمز را طی ۶۰ روز به‌صورت رایگان فراهم کرده و عملیات مین‌زدایی را نیز ظرف ۳۰ روز انجام دهد.
به روایت ایسنا؛ وی افزود: این بند از نظر ما تفسیرپذیر نیست. مفهوم آن این است که هم در دوره ۳۰ روزه و هم در دوره ۶۰ روزه، ترتیبات عبور شناورها باید توسط ایران تنظیم شود. ما نیز دقیقاً همین کار را انجام دادیم. نیروهای مسلح و نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی حدود دو الی سه هفته قبل، مسیر مشخصی را در شمال تنگه هرمز تعیین کردند و مشخصات این مسیر نیز به سازمان بین‌المللی دریانوردی اعلام شد تا شناورها در مدت اجرای بند ۵ تفاهم‌نامه از آن عبور کنند. همچنین این مسیر توسط ایران مین‌زدایی شده و از نظر ما یک مسیر ایمن است.
غریب‌آبادی ادامه داد: آنچه رخ داد این بود که آمریکایی‌ها با اعمال فشار بر عمان، مسیر دیگری را در جنوب تنگه هرمز و از سمت آب‌های عمان باز کردند؛ مسیری که بسیار به آب‌های داخلی عمان نزدیک است و هم برای محیط زیست این کشور و هم برای فعالیت‌های اقتصادی مردم عمان از جمله ماهیگیری مضر است. آنها طی روزهای گذشته برخی شناورها را از این مسیر عبور دادند.
وی تصریح کرد: نیروی دریایی ما به شناورهای تجاری هشدار داد که این مسیر نه ایمن است، نه مجاز و نه قانونی و با ترتیبات مقرر در یادداشت تفاهم اسلام‌آباد مغایرت دارد و باید از مسیر اعلامی ایران در شمال تنگه هرمز استفاده کنند. اما نیروهای آمریکایی اجازه بازگشت این شناورها را نمی‌دادند و با زور و فشار، حتی آنها را مجبور می‌کردند سامانه‌های راداری و ناوبری خود را خاموش کرده و از مسیر جنوبی عبور کنند.
معاون وزیر امور خارجه با انتقاد از این اقدام آمریکا گفت: اگر قرار بود به یادداشت تفاهم احترام گذاشته شود، باید از مسیری استفاده می‌شد که ایران تعیین کرده بود و ما نیز آماده اجرای کامل تعهدات خود بودیم. این اقدام آمریکا به هیچ وجه قابل پذیرش نبود.
وی افزود: در سفرهای اخیر به عمان و دوحه ، هم به طرف عمانی، مقامات قطری و هم به‌صورت غیرمستقیم به آمریکایی‌ها اعلام کردیم که مسیر جنوبی کاملاً غیرقانونی است، در اجرای بند ۵ یادداشت تفاهم اخلال ایجاد می‌کند و باید بسته شود.
غریب‌آبادی تأکید کرد: از نظر ما اصرار آمریکا بر ایجاد مسیر موازی، اخلال در اجرای یادداشت تفاهم بود و اگر نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی واکنش نشان داد، این واکنش کاملاً قانونی و مجاز بود.
وی در ادامه گفتگو با شبکه خبر که ساعات پایانی چهارشنبه شب انجام شد ، گفت : اقدام آمریکا در هفت تا ۱۰ روز گذشته، چه در جلوگیری از اجرای ترتیبات ایران در تنگه هرمز و چه در حملات نظامی شب گذشته علیه کشورمان، تجاوزی آشکار و نقض دوم یادداشت تفاهم، یعنی نقض بند نخست آن، محسوب می‌شود. نیروهای مسلح غیور ما نیز پاسخ درخور و شایسته‌ای به این اقدام آمریکا دادند.
معاون وزیر امور خارجه با جمع‌بندی این بخش از سخنان خود اظهار کرد: ایران بر اساس بند ۵ یادداشت تفاهم، اختیار و مسئولیت تعیین مسیر عبور شناورها را داشته و اجازه ایجاد مسیرهای موازی را نمی‌دهد. اصرار آمریکا بر ایجاد مسیر موازی، مغایر این بند است و اگر آمریکا خواهان عبور شناورها بود، باید از مسیری که ایران تعیین کرده بود استفاده می‌کرد. در همین مدت نیز تعداد قابل توجهی شناور بدون هیچ حادثه و مشکلی از مسیر شمال عبور کردند.
وی با اشاره به حملات آمریکا به مناطقی از ایران تصریح کرد: اقدام آمریکا را تجاوز آشکار و نقض صریح و فاحش یادداشت تفاهم اسلام‌آباد می‌دانیم. مهم‌ترین بند این تفاهم‌نامه، بند مربوط به خاتمه عملیات‌های نظامی و پایان جنگ است که اساس این توافق ، بر آن استوار شده، اما آمریکا آن را نقض کرده است.
غریب‌آبادی با اشاره به شهادت شماری از نیروهای دریایی کشور در حملات اخیر آمریکا گفت: در این تجاوزات متأسفانه تعدادی از همکاران نیروی دریایی به شهادت رسیدند که به خانواده‌های آنان تسلیت می‌گویم و رژیم آمریکا باید پاسخگوی این جنایت باشد.
وی در پاسخ به سؤالی درباره اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا مبنی بر بی‌اعتبار دانستن یادداشت تفاهم اسلام‌آباد و موضع ایران در این زمینه گفت: نخست اینکه ما تفاوتی میان مقامات آمریکایی قائل نیستیم و همه آنها سیاست‌های سلطه‌جویانه و استکباری را دنبال کرده‌اند، اما رئیس‌جمهور فعلی آمریکا نه ساختارهای بین‌المللی را می‌شناسد، نه حقوق و مسئولیت‌های بین‌المللی را. از دیگر سو به طور مداوم از ادبیات توهین‌آمیز علیه کشورهای مختلف استفاده می‌کند که این موضوع مایه وهن جامعه آمریکاست و همان‌گونه که شما اشاره کردید، تمام توهین‌هایی که علیه ملت شریف ایران مطرح کرده، شایسته خود اوست.
وی افزود: نکته دوم این است که با وجود گذشت نزدیک به سه هفته از امضای تفاهم، هنوز هیچ مذاکره‌ای میان ایران و آمریکا آغاز نشده است. اگرچه پس از نشست سوئیس مقرر شد کارگروه‌های فنی تشکیل شوند، اما جلسات آنها برگزار نشد. قرار بود هفته گذشته این نشست برگزار شود، اما به دلیل اقدامات تجاوزکارانه آمریکا پس از تحولات تنگه هرمز و حملات به برخی اماکن ایران، آن را لغو کردیم و به طرف آمریکایی نیز اعلام شد که جمهوری اسلامی ایران در این گفت‌وگوها شرکت نخواهد کرد.
معاون وزیر امور خارجه ادامه داد: اساساً بند ۱۳ یادداشت تفاهم، الزامات آغاز مذاکرات را به روشنی مشخص کرده است و تاکنون شرایط لازم برای آغاز مذاکرات فراهم نشده است.
غریب‌آبادی خاطرنشان کرد: این یادداشت تفاهم بر مبنای اعتماد به آمریکا تنظیم نشده، بلکه کاملاً بر پایه بی‌اعتمادی و اصل «تعهد در برابر تعهد» شکل گرفته است. به همین دلیل، هر زمان آمریکا تعهدات خود را نقض کرده، جمهوری اسلامی ایران نیز متناسب با آن واکنش نشان داده است.
وی افزود: برای مثال، زمانی که در لبنان شاهد تداوم عملیات نظامی رژیم صهیونیستی و نقض بند نخست یادداشت تفاهم بودیم، مذاکرات با آمریکا را آغاز نکردیم. همچنین زمانی که در ترتیبات ایجادشده در تنگه هرمز اخلال ایجاد کردند، تلاش کردیم مسیرهای موازی را ببندیم و در برابر هر نقض تعهد، اقدام متقابل انجام دادیم.
غریب‌آبادی در پایان تأکید کرد: اکنون نیز در همین شرایط قرار داریم و اگر آمریکا بخواهد همه تعهدات خود را کنار بگذارد، جمهوری اسلامی ایران نیز همه تعهدات خود را کنار خواهد گذاشت.
315
