قاتلانی که حضرت محمد (ص) پس از فتح مکه آنها را بخشید

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری برگزیده های ایران، کتاب «محمد رحمهللعالمین»، نوشته مرضیه محمدزاده به تازگی و همزمان با ایام هفته وحدت و میلاد پیامبر اکرم (ص) و امام جعفر صادق (ع)، توسط انتشارات امیرکبیر منتشر و راهی بازار نشر شده است.

مرضیه محمدزاده، مؤلف و گردآورنده این اثر، متولد ۱۳۳۷ است که در رشته تاریخ و تمدن ملل اسلامی تحصیل کرده و یکی از موضوعات متمرکز تحقیقاتش هم امام حسین(ع) است. او به عنوان مدرس تاریخ اسلام در دانشگاه تدریس می‌کند و یکی از کارهای پژوهشی‌اش درباره امام حسین (ع) از سال ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۰ طول کشید. «مریم(س) شاهکار آفرینش»، «فرزندان امام علی(ع)»، «عاشورا و تحریفات»، «نقش زنان در نهضت امام حسین(ع)»، «فرزندان امام حسین (ع)»، «شهیدان جاوید»، «دوزخیان جاوید»، «خدیجه همتای بی همتا» و … ازجمله آثار محمدزاده هستند. نگارش «محمد رحمهللعالمین» هم به عنوان اثر تازه او ۷ مرداد ۱۴۰۳ همزمان با ۲۲ محرم ۱۴۴۶ هجری قمری تمام شده است.

این پژوهشگر تاریخ اسلام معتقد است، حضرت محمد (ص) یکی از چهره‌های درجه اول و نامدار تاریخ بشریت است که از جهات فکری، اخلاقی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی و در مجموع تمدنی، اثرات مهم و برجسته‌ای در جهان به جا گذاشتند. جنبشی که رسول خدا(ص) آغاز کرد، از مرزهای شبه جزیره عربستان فراتر رفت و به ویژه پس از فتح مکه و بازپس‌گیری کعبه از جریان کفر، وارد ایران و روم، یعنی دو همسایه نیرومند عربستان آن زمان، شد.

محمدزاده بر این باور است که هیچ شخصیتی در طول تاریخ نتوانسته مانند حضرت محمد (ص) در جهت فهم و درک مبانی معرفتی زمینه‌سازی کند و افراد را به‌گونه‌ای بپروراند که گویی زندگی پس از مرگ را می‌بینند. به این ترتیب کسانی در مکتب اسلام تربیت شدند که به راحتی از حیات مادی دست کشیده و حاضر به انجام هرگونه فداکاری در راه عقیده و باور خود می‌شدند.

کتاب حاضر چهار فصل اصلی دارد که به ترتیب عبارت‌اند از: «قبل از بعثت»، «بعثت تا هجرت»، «هجرت تا رحلت» و «سیره رسول الله». «طلوع خورشید خاندان»، «ولادت»، «نام کنیه و القاب»، «دوران کودکی» و «ایام نوجوانی و جوانی» عناوین بخش های مختلف فصل اول کتاب هستند. در فصل دوم هم مخاطب با این عناوین روبروست: «بعثت»، «دعوت پنهانی»، «هجرت به حبشه»، «شعب ابی طالب»، «وفات ابوطالب و خدیجه»، «هجرت به طائف»، «دعوت از بادیه نشینان»، «معراج» و «گسترش اسلام در یثرب».

«سال اول هجرت»، «اهداف، برنامه‌ها و اقدامات رسول الله در مدینه»، «سال دوم هجرت»، «غزوه بدر»، «غزوه سویق»، «مخالفت قبایل یهود با پیامبر و مسلمانان»، «غزه بنی قینقاع»، «سال سوم هجرت»، «سال چهارم هجرت»، «سال پنجم هجرت»، «سال ششم هجرت»، «سال هفتم هجرت»، «سال هشتم هجرت»، «سال نهم هجرت»، «سال دهم هجرت» و «سال یازدهم هجرت» هم بخش‌های تشکیل دهنده فصل سوم کتاب «محمد رحمه للعالمین» هستند.

فصل چهارم هم که «سیره رسول‌الله» است این فصول را در بر می‌گیرد: «شمایل و سیره فردی»، «سیره اخلاقی»، «سیره حضرت در امور خانوادگی»، «سیره سیاسی – اجتماعی»، «سیره اجتماعی»، «سیره اقتصادی»، «سیره عبادی» و «سیره نظامی».

در قسمتی از این کتاب می خوانیم:

شاید این اولین و احتمالاً آخرین‌بار است که شهری به وسیله فاتحی تسخیر می‌شود و در مجموع از ویرانی و خونریزی و خشونت خبری نیست و اگر هم در مواردی افرادی کشته شدند، به خاطر مقاومت نابخردانه مقتولان بود؛ اما در عین حال پیامبر (ص) کسانی را نام برد و مسلمانان را فرمود که هریک از آنان را هرکجا بیابند، بکشند. یکی از آنان هبار بن اسود بود. در هنگام هجرت زینب، دختر رسول الله (ص) به مدینه او با نیزه به هودج زینب حمله کرد. نیز به پشت زینب اصابت کرد و او که باردار بود، از ترس فرزندش را سقط کرد. اگرچه پیامبر (ص) خون هبار را هدر اعلان فرموده بودند، اما او مسلمان شد و آن حضرت نیز او را بخشید. گاهی از حویرث بن نقیذ بن وهب نام برده می‌شود که هم رسول الله (ص) را در مکه آزار می‌داد و هم او بود که شتر زینب را رم داد. روز فتح مکه حویرث به دست امام علی (ع) کشته شد.

چندتن از آنها اسلام گزیدند و مورد عفو قرار گرفتند؛ همچون عکرمه بن ابی جهل و وحشی قاتل حمزه بن عبدالمطلب؛ و برخی دیگر طی مقاومت و درگیر یبا سپاه اسلام کشته شدند.

رسول الله (ص) پس از انجام کار فتح و آرامش مردم، به مسجدالحرام رفت و سوار بر شتر پیرامون خانه، هفت‌بار طواف کرد و رکن را با همان چوبی که در دست داشت، استلام فرمود و به هر یک از ۳۶۰ بت که در پیرامون کعبه نصب شده و با قلع محکم شده بود، می‌رسید با همان چوب اشاره می‌کرد تا به زمین می‌افتاد و در این میان می‌گفت: «جاء الحق و زهق الباطل ان الباطل کان زهوقا» اگر به روی بتی اشاره می‌کرد به پشت می‌افتاد و اگر به پشت آن اشاره می‌کرد به رو می‌افتاد. امام علی (ع) بت‌هایی را که در خانه کعبه نهاده بودند، برانداخت و برای افکندن بت‌های روی کعبه از دوش پیامبر (ص) بالا رفت و آنها را بر زمین انداخت. بلال بر بام کعبه برآمد و برای نخستین‌بار اذان گفت. ظاهراً تاریخ فتح بیستم رمضان بود.

در اینکه مکه با جنگ فتح شده یا با صلح بین فقیهان اختلاف هست. شافعی و احمد بن حنبل و برخی دیگر عقیده دارند گشودن مکه با صلح بوده است؛ اما ابوحنیفه و مالک بن انس معتقدند «مفتوح العنوه» (گشوده شده با جنگ) است. اینان استدلال می‌کنند اینکه مکه به‌عنوان غنیمت غارت نشد، به خاطر حفظ حرمت کعبه بوده است. از این رو ابوحنیفه و برخی علمای هم فکر او با خرید و فروش اراضی مکه و پیرامون (حریم) آن مخالف بودند.

این کتاب با ۲۸۸ صفحه، شمارگان ۲۰۰ نسخه و قیمت ۲۹۰ هزار تومان منتشر شده است. «محمد رحمه للعالمین» صبح امروز شنبه ۱۵ شهریور در مجموعه فرهنگی هنری شهدای انقلاب اسلامی (سرچشمه) رونمایی شد.

/