در همه این سالها و با وجود اینکه در زمانهایی به دلیل گلایههای شدید اجتماعی و فرهنگی از همه برنامهها و محافل ادبی و هنری اجتناب میکردم، هیچگاه نتوانستم حتی یکبار هم که شده سری به نمایشگاه قرآن نزنم. این نمایشگاه برای من یادآور خاطرات شیرین فراوانی است. چه سالهایی که از دستاندرکاران نمایشگاه بودم، چه سالهایی که به عنوان نویسنده و ناشر و مدرس و سخنران همراهی داشتم و چه سالهایی که در جایگاه روزنامهنگار و فعال فرهنگی، مخاطب و تحلیلگر این نمایشگاه بودم.
امسال هم نمایشگاه با استقبال فراوان مردم همراه بود و بخشهای مختلف هنری، سازمانهای بینالمللی، محصولات، پوشاک، کودک و … لبریز از بازدیدکننده.
با این حال بیمهری و کملطفی شگفتآوری نسبت به بخش ناشران و کتاب در این نمایشگاه دیده میشد. سالن ناشران پرتترین قسمت نمایشگاه و مشارکت ناشران بسیار اندک بود و جای خالی بسیاری از ناشران مذهبی و کتب دینی به چشم میآمد.
نمایشگاه بینالمللی قرآن کریم برخلاف بسیاری از دیگر رویدادهای فرهنگی، رویدادی موضوع محور است و محدودیت قالب ندارد. این نمایشگاه را معاونت قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار میکند. نمایشگاه قرآن و معاونت قرآنی هر دو از دل معاونت فرهنگی وزارت ارشاد و نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران بیرون آمدهاند و بنیان و ریشه و اهداف آنها منبعث از کتاب است.
در چنین نمایشگاهی نهادها و خدمات مختلفی میتوانند حضور یابند. یک دسته مؤسسات قرآنی هستند که مجوز آنها توسط همان معاونت قرآن و عترت صادر شده است. دسته دوم به فعالیتهای قرآنی سایر نهادها برمیگردد از نهادهای متولی همچون سازمان اوقاف و امور خیریه و سازمان تبلیغات اسلامی گرفته تا امور قرآنی سایر وزارتخانهها و نهادها و دانشگاهها و …
اما بخش سوم که قدیمیترین و شاید جذابترین بخش برای مخاطبان عمومی است فعالیتهای فرهنگی و هنری مرتبط با قرآن است که در سایر معاونتهای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دنبال میشوند و جا دارد با میانداری و همراهی همان معاونتها در نمایشگاه بینالمللی قرآن کریم به نمایش گذاشته شوند. مثلاً معاونت هنری ارشاد زمینه حضور هنرمندان قرآنی در عرصههای نمایش، موسیقی، هنرهای تجسمی، خوشنویسی و تذهیب، عکاسی، مد و لباس، زیورآلات و … را فراهم سازد و معاونت امور مطبوعاتی زمینهساز مشارکت روزنامهها، مجلات و فصلنامههای دینی و قرآنی و دینی و خبرگزاریها و سایتهای مذهبی باشد. همینطور سازمانهای امور سینمایی، انیمیشن، بازیهای رایانهای، فضای دیجیتال و مجازی.
در این میان وظیفه و نقش معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سنگینتر و جدیتر است. جا دارد این معاونت با برنامهریزی و سعه صدر حضور پررنگ و حداکثری همه ناشران دینی و قرآنی از شهرهای مختلف را در این نمایشگاه ممکن و عملیاتی سازد. از انجمنها و نهادها و تشکلهای فعال در عرصه کتب دینی دعوت کند. غرفههای تجمیعی برای عرصه کتب دینی سایر ناشران غیرتخصصی و ناشران کوچک که در نمایشگاه حضور ندارند، برپا کند. نشستهای علمی، آموزشی و ترویجی با موضوع قرآن، ادبیات دینی و معارف مذهبی پیشبینی کند و از فعالان این عرصه از میان اصناف مختلف اهل کتاب، همچون قصهنویسان، شاعران، مترجمان، نویسندگان ادبیات کودک، بانوان، دانشگاهیان، مروجان، منتقدان و … تقدیر نماید.
همچنین معاونت فرهنگی ارشاد میتواند در تعامل با ادارات کل استانها و با مشارکت انجمنها و بخش خصوصی امکان عرضه کتب دینی ناشران سراسر کشور را در نمایشگاههای استانی قرآن کریم که معمولاً در ایام ماه مبارک رمضان در استانهای مختلف برپا میشوند، فراهم آورد.
بیمهری به کتاب در نمایشگاهی که برای تکریم و تعظیم یک کتاب برپا شده است واقعاً حزنآور و تأسفبرانگیز است. راه اصلاح آن هم ساده و در دسترس است: تعامل بیشتر با اهالی فرهنگ و ادب و هنر و مشارکت تشکلها و اصناف فرهنگی.
۲۴۵۲۴۵
