به گزارش برگزیده، کارشناسان و سفرای پیشین آمریکایی میگویند حتی در مورد «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا که مدتها بر انجام معاملات تمرکز داشته محول کردن مذاکرات فشرده و یکروزه درباره صلح اوکراین و مساله برنامه هستهای ایران در ژنو به تنها دو نفر ـ «استیو ویتکاف» مذاکرهکننده ارشد رئیسجمهور آمریکا و «جرد کوشنر» داماد وی، بسیاری را در دنیای سیاست خارجی سردرگم کرده است.
بنا بر گزارش ایسنا، خبرگزاری رویترز در گزارشی با این مقدمه درباره مذاکرات ژنو نوشت: به گفته کارشناسان، دیپلماسی رفت و برگشتی روز سهشنبه توسط ویتکاف و کوشنر نه تنها این سوال را ایجاد کرده است که آیا آنها بیش از حد تحت فشار قرار گرفتهاند و توانایی مقابله ندارند، بلکه تردیدهایی نیز درباره چشمانداز جدی آنها برای حلوفصل هر یک از این دو بحران ایجاد کرده است.
ترامپ که بارها به حلوفصل چندین جنگ و مناقشه در سال اول دومین دوره چهار ساله ریاست جمهوری خود بالیده است، روشن ساخته که به دنبال افزودن توافقهای بینالمللی بیشتری است که بتواند در تلاش خود برای کسب جایزه صلح نوبل از آنها نام ببرد. اما مذاکرات پرمخاطره بر سر این دو مساله پیچیده که مدتهاست حل نشده به سرعت ترتیب داده شد و چرایی انتخاب ژنو به عنوان محل برگزاری هر دو مذاکره هرگز روشن نشد، جز اینکه این شهر سابقهای طولانی در میزبانی دیپلماسی بینالمللی دارد.
در همین راستا، «برت بروئن» مشاور سیاست خارجی در دولت «باراک اوباما» و رئیس مشاوره راهبردی اتاق وضعیت جهانی میگوید: «به نظر میرسد ترامپ بیشتر بر کمیت به جای کیفیت متمرکز است، نه بر کار سخت و مفصل دیپلماسی. پرداختن همزمان به هر دو مساله در یک مکان، چندان منطقی به نظر نمیرسد.»
مذاکرات ایران پیش درآمد یک رقص دیپلماتیک با دقت طراحی شده در ژنو بود، جایی که مذاکرات با تدابیر شدید امنیتی در دو مکان در دو سوی این شهر سوئیسی فرانسویزبان انجام شد. پس از سه ساعت و نیم گفتوگوی غیرمستقیم بین تیم آمریکایی و «سید عباس عراقچی» وزیر امور خارجه ایران با میانجیگری عمان دو طرف نشان دادند که پیشرفتهایی حاصل شده است اما هیچ اشارهای به نزدیک بودن توافق در مساله دیرینه برنامه هستهای ایران نشد.
ویتکاف و کوشنر در برابر دیپلماتهای کهنهکار ایران و روسیه تحت فشارند
این رسانه انگلیسی در ادامه این مطلب نوشت: نمایندگان آمریکایی روز سهشنبه با مکثی کوتاه بلافاصله از مذاکرات ایران در سفارت عمان، برای اولین روز از دو روز مذاکرات روسیه و اوکراین بر سر جنگی که ترامپ در کارزار انتخاباتی ۲۰۲۴ قول داده بود در یک روز به آن پایان دهد، راهی هتل اینترکنتیننتال شدند. این در حالی بود که انتظارات برای دستیابی به پیشرفت در جدیدترین دور مذاکرات برای پایان دادن به بزرگترین جنگ اروپا از زمان پایان جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۴۵ پایین بود.
یک مقام منطقهای به شرط فاش نشدن هویتش درباره فشردگی این مذاکرات گفت: «این رویکرد خطر تحت فشار قرار گرفتن بیش از حد را به همراه دارد؛ شبیه یک اورژانس با دو بیمار بد حال و یک پزشک است که نمیتواند به هیچ کدام توجه مستمر داشته باشد و احتمال شکست را افزایش میدهد.»
«مهند حاج علی» پژوهشگر مرکز کارنگی غرب آسیا در بیروت گفت که در بحران ایران، به اندازهای مسائل مهم و چالشبرانگیزی مطرح است که مدیریت دیپلماسی به این شیوه برای آمریکا امر دشواری خواهد بود.
او گفت: «صادقانه بگویم که داشتن تیمی متشکل از ویتکاف و کوشنر که مامور حل تمام مشکلات جهان هستند، واقعیتی شوکهکننده است.»
برخی کارشناسان نیز گفتند این دو نفر که پیشینیه هر دو در دنیای توسعه املاک و مستغلات نیویورک متعلق به ترامپ است، فاقد عمق دانش و تجربه لازم برای مقابله با مذاکرهکنندگان کهنهکاری مانند عراقچی و همتایان روسی خود هستند و درگیر شدن در چنین مناقشههای پیچیدهای فراتر از تواناییهایشان است.
«آنا کلی» سخنگوی کاخ سفید در پاسخ به درخواست اظهارنظر در اینباره گفت که ترامپ و تیم او در امور اوکراین «بیش از هر کس دیگری برای گرد هم آوردن دو طرف به منظور توقف کشتار و ارائه یک توافق صلح تلاش کردهاند». او همچنین «منتقدان» ناشناس رویکرد رئیسجمهور آمریکا را محکوم کرد.
سوابق مذاکرهکنندگان ارشد ترامپ
در ادامه این گزارش آمده است: ویتکاف ـ دوست دیرینه ترامپ که به دلیل حوزه مسئولیت گستردهاش اغلب او را «فرستاده ویژه همه چیز» میخوانند، نقشی کلیدی در انجام شدن توافق آتشبس سال گذشته میان اسرائیل و حماس در جنگ غزه ایفا کرد، هرچند پیشرفت به سمت یک راهحل دائمیتر متوقف شده است. اما تلاشهای دیپلماتیک او با ایران و روسیه تاکنون موفقیت چندانی نداشته است.
کوشنر در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ هدایت روند انجام شدن توافق ابراهیم را بر عهده داشت که بر اساس آن چندین کشور عربی با رژیم صهیونیستی روابط دیپلماتیک برقرار کردند اما این پیمان از زمان بازگشت ترامپ به قدرت در نزدیک به ۱۳ ماه پیش پیشرفت چندانی نداشته است.
برخی تحلیلگران میگویند توانایی کوشنر و ویتکاف برای انجام دادن وظایف دیپلماتیک اخیرشان با کاهش نیروهای دستگاه سیاست خارجی دولت توسط ترامپ، هم در وزارت امور خارجه و هم در شورای امنیت ملی که در آن بسیاری از کارکنان باتجربه اخراج شدند، تضعیف شده است.
315
