به گزارش برگزیده؛ ورود گسترده مهاجران از خاک مراکش به دو منطقه خودمختار سبته (Ceuta) و ملیله در شمال آفریقا، دولت اسپانیا را در برابر یکی از بزرگترین بحرانهای مرزی سالهای اخیر قرار داده است؛ بحرانی که تنها در چند ساعت هزاران نفر را روانه مرزهای جنوبی اتحادیه اروپا کرد و مادرید را واداشت برای کنترل اوضاع، ارتش و نیروهای ویژه پلیس را به منطقه اعزام کند.
بر اساس گزارش رسانههای اسپانیایی، تنها در روز پنجشنبه بین دو تا سه هزار مهاجر وارد سبته (Ceuta) شدند؛ در حالی که گزارشهای دیگر از ورود بیش از هزار و ۵۰۰ نفر در روزهای گذشته حکایت دارد. هنوز مقامهای اسپانیا آمار نهایی مهاجران واردشده را به طور رسمی اعلام نکردهاند، اما تصاویر منتشرشده از منطقه، ازدحام بیسابقه مهاجرانی را نشان میدهد که با شنا، استفاده از تیوپهای بادی یا عبور از حصارهای مرزی، خود را به خاک اسپانیا رساندهاند.
مادرید؛ «همه امکانات را بسیج میکنیم»
در پی تشدید بحران، پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، اعلام کرد دولت «تمام منابع و امکانات لازم» را برای مدیریت شرایط به کار خواهد گرفت.
او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس تأکید کرد دولت اسپانیا متعهد است در سریعترین زمان ممکن به وضعیت سبته (Ceuta) رسیدگی کند و در این مسیر، علاوه بر همکاری با مقامهای مراکش، هماهنگی با نهادهای بینالمللی را نیز ادامه خواهد داد.
سانچز همچنین از گفتوگوی خود با خوان خسوس ویواس، رئیس دولت محلی سبته (Ceuta)، خبر داد و بر ضرورت همکاری همه نهادها برای بازگرداندن آرامش به منطقه تأکید کرد.
همزمان دفتر نخستوزیر اعلام کرد سانچز به همراه فرناندو گرانده مارلاسکا، وزیر کشور اسپانیا، روز جمعه راهی سبته (Ceuta) خواهند شد تا از نزدیک روند مدیریت بحران را بررسی کنند.
ارتش وارد صحنه شد
وزارت کشور اسپانیا نیز از استقرار نیروهای ارتش برای کمک به گارد شهری و نیروهای پلیس خبر داد.
دولت مادرید اعلام کرده است دستکم ۲۰۰ نیروی پلیس ویژه و ۶۰ نظامی از خاک اصلی اسپانیا برای تقویت نیروهای مستقر در سبته (Ceuta) اعزام شدهاند؛ هرچند هنوز مشخص نیست نیروهای کمکی مشابهی نیز به شهر مرزی ملیله فرستاده شدهاند یا خیر.
فیلمهای منتشرشده از ساحل «تاراخال» در سبته (Ceuta)، صدها مهاجر را نشان میدهد که از میان موجشکنها عبور کرده، در ساحل و خیابانها میدوند و تلاش میکنند خود را به داخل شهر برسانند. در میان آنان علاوه بر مردان جوان، خانوادههایی با زنان و کودکان نیز دیده میشوند.
بحران انسانی؛ دهها کشته و مراکز پذیرش مملو از جمعیت
همزمان با افزایش شمار مهاجران، بحران انسانی نیز ابعاد گستردهتری پیدا کرده است.
بر اساس گزارشها، دستکم ۱۸ مهاجر هنگام تلاش برای رسیدن به سواحل اسپانیا جان خود را از دست دادهاند. در گزارشهای محلی نیز آمده است که تنها در روز پنجشنبه اجساد ۹ مهاجر در سواحل سبته (Ceuta) پیدا شد.
خوان خسوس ویواس، رئیس دولت محلی سبته (Ceuta)، اعلام کرد مراکز پذیرش مهاجران دیگر ظرفیت پذیرش افراد جدید را ندارند و صدها نفر ناچار شدهاند شب را در فضای باز سپری کنند.
به گفته او، تنها در سال گذشته نیز دستکم ۶۰ جسد در مسیر دریایی منتهی به سبته (Ceuta) پیدا شده بود؛ آماری که از خطرناک بودن این مسیر مهاجرتی حکایت دارد.
در همین حال، گارد مدنی اسپانیا، نیروهای امداد دریایی و صلیب سرخ همچنان در حال نجات مهاجرانی هستند که خود را از طریق دریا به این منطقه میرسانند.
ملیله نیز در آستانه بحران
بحران تنها به سبته (Ceuta) محدود نمانده است. در شهر خودمختار ملیله نیز درگیریهای شدیدی در گذرگاه مرزی بنیانصار گزارش شده است؛ تنها مرز زمینی فعال میان مراکش و ملیله در شش سال گذشته.
بر اساس گزارش انجمن حقوق بشر مراکش، در جریان این ناآرامیها دستکم سه خودرو به آتش کشیده شد و تعدادی از مهاجران و نیروهای امنیتی زخمی شدند. مقامهای مراکشی تاکنون درباره این گزارشها اظهار نظر رسمی نکردهاند.
خبرنگاران همچنین گروههایی از جوانان را در داخل خاک مراکش مشاهده کردهاند که در حال حرکت به سمت مرز اسپانیا بودند؛ موضوعی که نگرانیها از ادامه موج مهاجرت را افزایش داده است.
جدال سیاسی بر سر سیاست مهاجرتی دولت
بحران تازه، بار دیگر سیاستهای مهاجرتی دولت سوسیالیست اسپانیا را به محور اختلافات سیاسی این کشور تبدیل کرده است.
دولت سانچز اخیراً برنامهای برای اعطای وضعیت قانونی به حدود ۵۰۰ هزار مهاجر بدون مدرک ارائه کرده است؛ طرحی که با استقبال گسترده مهاجران روبهرو شد و شمار درخواستهای ثبتشده برای استفاده از آن به حدود دو برابر ظرفیت پیشبینیشده رسید.
احزاب راستگرای اسپانیا این سیاست را عامل افزایش انگیزه مهاجرت غیرقانونی دانستهاند. آلبرتو نونیز فیخو، رهبر حزب مردم، وضعیت سبته (Ceuta) را «بحرانی» توصیف کرده و هشدار داده است که اسپانیا اکنون با یک بحران امنیت ملی روبهرو است.
از سوی دیگر، آنتونیو تاجانی، وزیر امور خارجه ایتالیا، نیز با اشاره به تصاویر منتشرشده از سبته (Ceuta)، سیاستهای مهاجرتی دولت اسپانیا را مورد انتقاد قرار داد.
نقش رأی دیوان عالی و قاچاقچیان انسان
چند هفته پیش، دیوان عالی اسپانیا حکمی صادر کرد که بر اساس آن، مهاجرانی که در دریا و هنگام تلاش برای رسیدن به سبته (Ceuta) یا ملیله بازداشت میشوند، دیگر نمیتوانند طبق مقررات ویژه این دو منطقه بهسرعت اخراج شوند.
دولت اسپانیا اما تأکید میکند موج اخیر مهاجرت، بیش از آنکه نتیجه این حکم یا برنامه اعطای اقامت باشد، ناشی از سوءاستفاده شبکههای قاچاق انسان از شرایط جدید است.
کنشگران حقوق بشر نیز میگویند بیشتر مهاجران اخیر را شهروندان مراکش تشکیل میدهند و در کنار آنان، شماری از شهروندان الجزایری ساکن مراکش نیز برای رسیدن به اروپا تلاش کردهاند.
تکرار بحرانی که اروپا فراموش نکرده است
رخدادهای اخیر یادآور بحران سال ۲۰۲۱ است؛ زمانی که حدود ۱۰ هزار مهاجر در مدت کوتاهی وارد سبته (Ceuta) شدند و یکی از بزرگترین بحرانهای مرزی اتحادیه اروپا را رقم زدند.
سبته (Ceuta) و ملیله، اگرچه در خاک قاره آفریقا قرار دارند، اما بخشی از قلمرو اسپانیا و تنها مرزهای زمینی اتحادیه اروپا با آفریقا محسوب میشوند. به همین دلیل، هر موج جدید مهاجرت به این دو منطقه، نهتنها به یک بحران برای مادرید، بلکه به چالشی امنیتی و سیاسی برای کل اتحادیه اروپا تبدیل میشود.
315
