به گزارش آتیه آنلاین: مرگ سه نفر بر اثر ابتلا به هانتاویروس در ایالت آنسوآتگی ونزوئلا بار دیگر توجهها را به این بیماری ویروسی جلب کرده است. وزارت بهداشت ونزوئلا اعلام کرده که این افراد پس از ابتلا به نوعی بیماری شدید ریوی جان خود را از دست دادهاند و همزمان بررسی چند مورد مشکوک دیگر نیز در جریان است. هرچند مقامهای این کشور تأکید کردهاند که این موارد تهدیدی برای عموم مردم محسوب نمیشود، اما انتشار چنین اخباری بار دیگر این پرسش را مطرح کرده است که هانتاویروس چیست، چگونه منتقل میشود و تا چه اندازه میتواند خطرناک باشد.
هانتاویروس چیست؟
هانتاویروس نام گروهی از ویروسهاست که به طور طبیعی در بدن برخی گونههای جوندگان زندگی میکنند. این ویروسها معمولاً باعث بیماری در حیوانات ناقل نمیشوند، اما در صورت انتقال به انسان میتوانند بیماریهای شدید و حتی مرگبار ایجاد کنند. شدت بیماری ناشی از هانتاویروس به نوع ویروس و شرایط جسمی فرد بستگی دارد. برخی انواع این ویروس بیشتر موجب درگیری شدید ریهها میشوند و برخی دیگر میتوانند کلیهها و سیستم گردش خون را تحت تأثیر قرار دهند. به همین دلیل هانتاویروس در بسیاری از منابع پزشکی به عنوان یکی از بیماریهای مشترک بین انسان و حیوان شناخته میشود که نیازمند تشخیص و درمان سریع است.
هانتاویروس چگونه منتقل میشود؟
مهمترین راه انتقال هانتاویروس تماس با جوندگان آلوده یا ترشحات آنهاست. ادرار، مدفوع و بزاق جوندگان میتوانند حاوی ویروس باشند و پس از خشک شدن، ذرات بسیار ریزی وارد هوا شوند. استنشاق این ذرات یکی از اصلیترین راههای ابتلای انسان به هانتاویروس محسوب میشود. تماس مستقیم با جوندگان، لمس لانه آنها یا گازگرفتگی نیز میتواند احتمال انتقال بیماری را افزایش دهد. بیشترین خطر معمولاً در محیطهای روستایی، انبارها، کلبهها، سولههای کشاورزی، محل نگهداری علوفه و ساختمانهایی وجود دارد که مدتها بدون استفاده ماندهاند و احتمال حضور جوندگان در آنها بیشتر است. در بسیاری از کشورها شواهدی از انتقال گسترده انسان به انسان مشاهده نشده و اغلب موارد ابتلا ناشی از تماس با جوندگان آلوده است.
علائم ابتلا به هانتاویروس چیست؟
علائم بیماری معمولاً چند روز تا چند هفته پس از تماس با ویروس ظاهر میشود. در مراحل اولیه، هانتاویروس ممکن است شبیه آنفلوانزا یا سایر بیماریهای ویروسی باشد و تشخیص آن را دشوار کند.
از جمله علائم اولیه میتوان به تب، لرز، سردرد، درد عضلات، ضعف، خستگی، تهوع و استفراغ اشاره کرد. در برخی بیماران، بیماری به سرعت پیشرفت میکند و علائم تنفسی شدید مانند تنگی نفس، سرفه، احساس فشار در قفسه سینه و کاهش سطح اکسیژن خون بروز میکند. در موارد شدید، آسیب گسترده به ریهها یا اختلال عملکرد کلیه میتواند جان بیمار را تهدید کند و نیاز به بستری در بخش مراقبتهای ویژه ایجاد شود.
چه افرادی بیشتر در معرض ابتلا به هانتاویروس قرار دارند؟
احتمال ابتلا به هانتاویروس در افرادی که در محیطهای روستایی، جنگلی یا کشاورزی فعالیت میکنند بیشتر است. کشاورزان، دامداران، کارکنان انبارها، نیروهای خدماتی، جنگلبانان و افرادی که وارد ساختمانهای متروکه یا محلهای آلوده به جوندگان میشوند، بیش از سایر افراد در معرض تماس با ویروس قرار دارند. البته هر فردی که در محیط آلوده به فضولات جوندگان قرار بگیرد، ممکن است در معرض خطر باشد؛ به همین دلیل رعایت اصول بهداشتی هنگام نظافت این مکانها اهمیت زیادی دارد.
آیا هانتاویروس درمان یا واکسن دارد؟
در حال حاضر درمان اختصاصی و قطعی برای بیشتر انواع هانتاویروس وجود ندارد. درمان بیماران معمولاً بر کنترل علائم، حمایت از عملکرد ریه و سایر اندامهای حیاتی و مراقبتهای بیمارستانی متمرکز است. تشخیص زودهنگام و مراجعه سریع به مراکز درمانی میتواند احتمال بروز عوارض شدید را کاهش دهد و شانس بهبود بیمار را افزایش دهد. همچنین تاکنون واکسن عمومی و فراگیر برای پیشگیری از بیشتر انواع هانتاویروس در دسترس قرار نگرفته است.
چگونه میتوان از ابتلا به هانتاویروس پیشگیری کرد؟
پیشگیری از هانتاویروس بیش از هر چیز به کنترل جمعیت جوندگان و جلوگیری از تماس با ترشحات آنها وابسته است. تمیز نگه داشتن محیط زندگی، جلوگیری از ورود موشها به ساختمانها، نگهداری صحیح مواد غذایی و جمعآوری زبالهها از مهمترین اقدامات پیشگیرانه محسوب میشوند. هنگام نظافت مکانهایی که احتمال حضور جوندگان در آنها وجود دارد، بهتر است ابتدا محیط مرطوب شود تا از پراکنده شدن گرد و غبار جلوگیری شود. استفاده از دستکش، ماسک و رعایت اصول بهداشتی نیز میتواند خطر تماس با ویروس را کاهش دهد.
۲۳۳۲۳۳۵۷
