به گزارش خبرگزاری برگزیده به نقل مهر، موزه عکسخانه شهر به مناسبت صد و بیستمین سالگرد جنبش مشروطه نمایشگاهی با عنوان «مشروطه به روایت تصویر» با ۷۲ عکس و کارت پستال برگزار کرده است. این نمایشگاه شامل ۴۸ عکس از جنبش مشروطه در تبریز است. ۱۰ کارت پستال تصویرسازی شده با فضایی فانتزی و ملهم از نقاشی قاجاری از شکنجههای مربوط به دوران مشروطه که برای اولین بار به نمایش گذاشته میشود و ۱۴ تصویر نیز از کارت پستالهای متفاوت دوران مشروطه از جمله تصاویری از دستههای مجاهدان، متحصنان و آغاز به کار مجلس شورای ملی برگزیده شده است.
۱۲۰ سال از جنبشی میگذرد که نه تنها ساختار سیاسی ایران را دگرگون کرد، بلکه شیوه دیدن جامعه از خود را نیز تغییر داد. انقلاب مشروطه، در کنار مفاهیمی چون قانون، مجلس، آزادی و مشارکت عمومی، با گسترش عکاسی و فرهنگ تصویری در ایران شکل گرفت.
از همین رو، بسیاری از مهمترین خاطرات آن دوران نه فقط در اسناد مکتوب، بلکه در تصاویر و کارتپستالها از جمله، پرترههای افراد سرشناس، عکسهای جمعی متحصنان، صحنههای اجتماعات شهری، نظامیان مردمی از شهرهای مختلف ایران و … باقی ماندهاند.
در بخشی از بیانیه نمایشگاه نوشته شده است: «این نمایشگاه که با گردآوری ۴۸ تصویر تاریخی از رخدادها بهویژه در شهر تبریز، شخصیتها و فضاهای مشروطه و نیز مجموعهای از کارتپستالهای تصویرسازیشده (که برای اولین بار به نمایش درآمدهاند)، تلاشی است برای بازخوانی یکی از مهمترین فصلهای تاریخ معاصر ایران از دریچه تصویر. کارتپستالهای مربوط به شکنجهها و خشونتهای استبداد، تنها بازنمایی رنج نیستند؛ بلکه یادآور بهایی هستند که برای دستیابی به قانون، عدالت و آزادی پرداخت شد.
در کنار آن، کارتپستالهای مربوط به رجال، اجتماعات مردمی و نخستین دورههای مجلس شورای ملی، چهره دیگر مشروطه را به نمایش میگذارند؛ چهرهای که بر امید، مشارکت و شکلگیری نهادهای مدرن استوار بود. عکس، برخلاف روایتهای شفاهی و متون تاریخی، لحظه را متوقف و آن را به حافظهای ماندگار بدل میکند.»
هر تصویر در این نمایشگاه، سندی از یک زمان و در عین حال دعوتی است برای تأمل درباره نسبت گذشته و امروز؛ اینکه چگونه آرمانهای یک جنبش تاریخی همچنان در حافظه جمعی ما حضور دارند و چگونه تصویر میتواند واسطهای برای بازاندیشی آن تجربه باشد.
این نمایشگاه نه در پی داوری تاریخ، بلکه در پی زنده نگه داشتن حافظه بصری مشروطه است؛ حافظهای که از خلال چهرهها، خیابانها، اجتماعات، مجلس، مقاومت و رنج، روایتگر یکی از سرنوشتسازترین لحظات تاریخ ایران است.
این مجموعه، فرصتی برای گفتگو میان گذشته و اکنون فراهم آورده است و مخاطب را به تأمل در ارزش اسناد تصویری، نقش عکاسی در ثبت تاریخ و اهمیت میراث مشروطه در فرهنگ معاصر ایران دعوت می کند.
جایگاه عکسهای تاریخی در بازسازی تاریخ یک کشور، جایگاهی حیاتی و جایگزینناپذیر دارد. در حالی که متون تاریخی گاهی تحت تأثیر دیدگاههای نویسندگان یا فراموشیهای زمان قرار میگیرند، تصویر با صداقتی بیپرده، حقیقت عیان یک لحظه را فریاد میزند.
عکسهای دوران مشروطه، تضادهای اجتماعی، پوششها، معماری شهری و حتی احساسات جاری در چهرههای مردم آن دوران را به گونهای ثبت کردهاند که هیچ روایت مکتوبی نمیتواند به دقت آن دست یابد. این میراث تصویری، در واقع «شاهدان خاموش» تاریخ هستند که از هرگونه بازنویسی یا تحریف مصون ماندهاند تا حقیقت را برای آیندگان پاسداری کنند.
عکسهای نمایشگاه «مشروطه» به ما میآموزند که تاریخ، تنها مجموعهای از سالها و نامهای خشک در کتابها نیست، بلکه مجموعهای از چهرههای زنده، نگاههای امیدوار و دستهای گرهخوردهای است که در لحظهای از زمان، برای تغییر سرنوشت یک ملت تلاش کردند. حفظ و بازخوانی این تصاویر، در واقع تکریم همان ارادههای جمعی است که امروز ما را به اینجا رسانده است.
نمایشگاه عکس «مشروطه» که از روز ۱۵ مرداد بازدید عمومی دارد، تا ۲۵ شهریور ادامه خواهد داشت و برای علاقهمندان به تاریخ معاصر ایران، تاریخ عکاسی، جامعهشناسی و مطالعات بینارشتهای جذاب و تماشایی خواهد بود.
59243
