به گزارش برگزیده، روز شش اکتبر ۲۰۲۶، بیش از ۵۰ هزار دانش‌آموز، والد و معلم در اعتراض به کمبود نیرو و منابع در مدارس دولتی فرانسه در میدان جمهوری در مرکز پاریس گرد هم آمدند. این گردهمایی که بعدها به تظاهرات انجامید بخشی از جنبشی که چند هفته قبل از آن در یک دبیرستان در حومه کِرتِی پاریس آغاز شده بود. خیلی زود گروه‌های معترض دیگر—کشاورزان، اعضای اتحادیه‌های کارگری، فعالان اقلیمی و معترضان جلیقه‌زرد که از افزایش هزینه‌ها خشمگین بودند—به آن‌ها پیوستند و تظاهراتی که در پی آن رخ داد، به‌سرعت به یکی از گسترده‌ترین اعتراضات فرانسه از سال ۱۹۶۸ تبدیل شد.
کمتر مکان و نمادی در پاریس وجود دارد که این‌چنین تنگاتنگ با سنت بسیج و کنشگری نیروهای چپ پیوند خورده باشد.
با ما باشید تا یک تور تصویری از میدان جمهوری را مشاهده کنیم. میدانی که مکانی برای اعتراضات و درگیری‌های سیاسی در پاریس طی ۱۵۰ سال گذشته به شمار می‌رود.
سال ۱۸۹۸
در نقطه اوج ماجرای دریفوس، گردهمایی و تجمعی در حمایت از مکس رژیس یک یهودستیز خشن و چهره‌ای جنجالی و تفرقه‌افکن از جناح راست افراطی، در این میدان برگزار شد.
در اواخر قرن نوزدهم، ماجرای دریفوس (اتهام دروغین خیانت به یک افسر یهودی ارتش به نام آلفرد دریفوس) جامعه فرانسه را به دو قطب متخاصم تقسیم کرد. مکس رژیس روزنامه‌نگار و فعال تندرو که مدتی شهردار الجزیره شد، از چهره‌های خشونت‌طلب ضدیهود بود که هوادارانش در میدان جمهوری پاریس تجمعات پرشوری در دفاع از عقاید نژادپرستانه و حمایت از ارتش ترتیب دادند؛ رویدادی که نشان داد این میدان نمادین تنها محل اعتراضات چپ‌گرایان نبوده، بلکه بارها به صحنه زورآزمایی راست افراطی و نیروهای ملی‌گرا نیز بدل شده است.
دهه ۱۹۳۰
همزمان با تثبیت قدرت هیتلر در آلمان، راهپیمایی‌ها و تظاهرات سالانه‌ای در این میدان برگزار می‌شد تا از مقاومت طبقه کارگر در برابر فاشیسم تجلیل کند. در دهه ۱۹۳۰ و با اوج‌گیری فاشیسم در اروپا و به قدرت رسیدن هیتلر در آلمان، فرانسه با بحران‌های سیاسی عمیق و شورش‌های راست افراطی (به‌ویژه وقایع فوریه ۱۹۳۴) روبه‌رو شد. در پاسخ به این تهدیدها، احزاب چپ‌گرا، اتحادیه‌های کارگری، سوسیالیست‌ها و کمونیست‌ها با تشکیل ائتلافی موسوم به جبهه مردمی متحد شدند. میدان جمهوری در این دوران به دژ نمادین مقاومت کارگری، تجمعات ضدفاشیستی و دفاع از ارزش‌های جمهوری تبدیل شد.
۲۶ اگوست ۱۹۴۴
در ۲۵ آگوست ۱۹۴۴، نیروهای مقاومت فرانسه و ارتش متفقین شهر پاریس را پس از سال‌ها اشغال توسط آلمان نازی آزاد کردند. فردای آن روز، ژنرال دوگل در میان استقبال مردم در خیابان‌های پاریس رژه رفت. با این حال، جو جشن و شادمانی ناگهان با شلیک تک‌تیراندازان پنهان‌شده (شامل نیروهای باقیمانده نازی و شبه‌نظامیان فرانسوی همکار آن‌ها موسوم به میلیس) از روی پشت‌بام‌ها به هرج‌ومرج کشیده شد. در میدان جمهوری، صدها تن از مردم سراسیمه برای نجات جان خود روی زمین دراز کشیدند و پشت پایه مجسمه بزرگ پناه گرفتند.
۴ سپتامبر ۱۹۵۸
ژنرال شارل دوگل خواستار تصویب قانون اساسی جدید شد. سندی که به بنیاد و اساس جمهوری پنجم کنونی فرانسه تبدیل شد. در بحبوحه بحران عمیق سیاسی ناشی از جنگ استقلال الجزایر و ناتوانی ساختار پارلمانی جمهوری چهارم، فرانسه در آستانه فروپاشی سیاسی و جنگ داخلی قرار گرفت. در چنین شرایطی، ژنرال شارل دوگل برای نجات کشور به قدرت فراخوانده شد. او در ۴ سپتامبر ۱۹۵۸، در میدان جمهوری پاریس حاضر شد تا پیش‌نویس قانون اساسی جدید را پیش روی ده‌ها هزار شهروند رونمایی کند. سخنرانی او در پای بنای یادبود جمهوری، ساختار سیاسی نوینی با محوریت ریاست‌جمهوری مقتدر پایه گذاشت که همان جمهوری پنجم فرانسه است.
۲۴ مه ۱۹۶۸
اعتراضات مه ۱۹۶۸، به‌عنوان خیزش و شورش دانشجویی علیه دیوان‌سالاریِ نظام دانشگاهی فرانسه آغاز شد و این کشور را بار دیگر تا آستانه یک انقلاب پیش برد. روز ۲۴ مه ۱۹۶۸ یکی از بحرانی‌ترین و خشن‌ترین روزهای این جنبش بود. در این میان، میدان جمهوری و مجسمه ماریان به یکی از کانون‌های اصلی تسخیر نمادین توسط دانشجویان و جوانان تبدیل شد؛ جایی که آنان با بالا رفتن از تندیس و برافراشتن پلاکارد «دولت مردمی»، خواستار دگرگونی بنیادین در ساختارهای قدرت سیاسی و اجتماعی شدند.
۷ مارس ۱۹۸۲
بیست هزار زن در میدان راهپیمایی کردند و خواستار اصلاحات عملی، از جمله برابری در محیط کار و مهدکودک رایگان، و پایان دادن به سرکوب مردسالارانه شدند. در راهپیمایی ۷ مارس ۱۹۸۲ که به ابتکار «اتحادیه زنان فرانسه» و گروه‌های متعدد مدافع حقوق زنان برگزار شد، هزاران زن از میدان باستی به سوی میدان جمهوری راهپیمایی کردند تا نشان دهند حقوق برابر صرفاً به موضوعات نمادین محدود نمی‌شود. آویختن پلاکارد بزرگ بر گردن ماریان که نماد زنانه جمهوری فرانسه است؛ اقدامی بود تا یادآوری کند نماد یک زن نباید در حد مجسمه‌ای سنگی در مرکز میدان باقی بماند.
۲۹ فوریه ۱۹۸۹
حدود هزار و ۵۰۰ نفر از مسلمانان در چارچوب اعتراض به رمان سال ۱۹۸۸ سلمان رشدی، «آیات شیطانی»، در این مکان سجده کردند.
۱ دسامبر ۱۹۹۵
در روز جهانی ایدز، تظاهرکنندگان گروه اکت‌آپ پاریس در میدان جمهوری اسن شهر گرد هم آمدند تا به نحوه برخورد و رفتار دولت فرانسه با افراد مبتلا به اچ‌آی‌وی اعتراض کنند.
۲۶ ژوئیه ۲۰۱۴
چندهزار معترض گرد هم آمدند تا با اقدامات اسرائیل در جریان جنگ ۲۰۱۴ غزه مخالفت کنند. در تابستان سال ۲۰۱۴ و همزمان با عملیات نظامی گسترده اسرائیل در نوار غزه، اعتراضات خیابانی متعددی در شهرهای مختلف فرانسه به راه افتاد. به دلیل وقوع تنش‌ها و درگیری‌های خشونت‌بار در تجمعات پیشین در محله‌هایی مانند سارسِل، پلیس پاریس ابتدا برپایی این راهپیمایی در ۲۶ ژوئیه را به دلایل امنیتی ممنوع اعلام کرد؛ با این حال، چندین هزار تن از فعالان مدنی، حامیان فلسطین و شهروندان با نادیده گرفتن دستور ممنوعیت، خود را به میدان جمهوری رساندند.
۷ ژانویه ۲۰۱۵
در همان روزی که افراد مسلح وابسته به القاعده به دفتر تحریریه نشریه طنز «شارلی ابدو» حمله کردند، جمعیتی بالغ بر ۳۵ هزار نفر برای یک گردهمایی شبانه و خودجوش در این میدان گرد هم آمدند تندیس ماریان در قلب میدان به سرعت پوشیده از شمع، گل، مداد و کاریکاتور شد و عبارت «من شارلی هستم» در تجمع بر سر زبان‌ها افتاد. تجمعی که سرآغاز راهپیمایی میلیونی چند روز بعد با حضور سران کشورهای مختلف در خیابان‌های پاریس شد.
۱۰ آوریل ۲۰۱۶
در بهار سال ۲۰۱۶ و در پی معرفی لایحه جنجالی اصلاح قانون کار توسط دولت فرانسوا اولاند، موجی از خشم جوانان، فعالان چپ و کارگران را فرا گرفت که به تولد جنبش مدنی شب‌زنده‌داری انجامید.از ۳۱ مارس ۲۰۱۶، میدان جمهوری به کانون اصلی تحصن شبانه معترضان تبدیل شد؛ جایی که هزاران نفر با برپایی چادرهای موقت، کارگاه‌های عمومی و مجامع دموکراتیک مستقیم، هر شب گرد هم می‌آمدند.
۲۰ ژوئن ۲۰۲۴
پس از آن‌که حزب اجتماع ملی به رهبری مارین لوپن بیشترین آرا را در دور اول انتخابات پارلمانی به دست آورد، هزاران معترض گرد هم آمدند تا خواستار تشکیل یک جبهه مردمی جدید متشکل از احزاب چپ‌گرا شوند.
۶ اکتبر ۲۰۲۶
در میدان جمهوری پاریس، نقطه اوج نارضایتی‌های انباشته‌شده در بدنه آموزش عمومی فرانسه بود که ابتدا از اعتراضات یک دبیرستان در حومه کرتیل آغاز شد و سپس با همراهی ده‌ها هزار دانش‌آموز، آموزگار و والدین ابعادی ملی پیدا کرد. معترضان با اشغال پله‌ها و پایه تندیس نمادین ماریان و در دست داشتن پلاکاردهای دست‌نویس، به کمبود شدید معلم، افت کیفیت خدمات آموزشی، تراکم بیش از حد کلاس‌ها و نبود منابع مالی کافی اعتراض کردند.
۱۷ اکتبر ۲۰۲۶
تجمع ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶ نقطه عطفی در پیوند خوردن اعتراضات صنفی حوزه آموزش با بحران گسترده‌تر معیشتی در فرانسه بود. آنچه ابتدا به عنوان اعتراض محلی دانش‌آموزان و معلمان به کمبود امکانات آغاز شده بود، در عرض ده روز با پیوستن طبقات کارگری، فعالان اتحادیه‌ها و شهروندان معترض به گرانی و سیاست‌های ریاضت اقتصادی دولت به یک جنبش اعتراضی همه‌جانبه بدل شد.
۳۱۲/۴۲
